ممکن است در حال یادگیری برنامه نویسی باشید و با انبوهی از کلمات روبرو شوید که آشنایی با آنها ندارید. دانستن کلمات مهم و اصطلاحات برنامه نویسی کمک زیادی به یادگیری شما میکند و دید مناسبی نسبت به برنامه نویسی به شما می‌دهد.
اصطلاحات برنامه نویسی
در این بخش به معرفی 100 مورد از رایج‌ترین اصطلاحات برنامه نویسی خواهیم پرداخت.
الگوریتم (Algorithm)
به مجموعه‌ای از دستورالعمل‌ها یا قواعد که برای حل‌کردن یک مسئله خاص دنبال میشود الگوریتم می‌گویند. مسئله می‌تواند خیلی ساده باشد؛ مانند جمع‌کردن دو عدد.
فلوچارت (Flowchart)
برنامه نویس‌ها گاهی قبل از شروع به کدزنی، مراحل اصلی کارکرد یک الگوریتم را به‌صورت یک نقشه گرافیکی ترسیم می‌کنند که به آن فلوچارت گفته میشود.
کدزنی (Coding)
کد زنی روشی است که توسط برنامه نویس بکار برده میشود تا کامپیوتر را وادار به اجرای دستورات موردنظر کند؛ در واقع پروسه ساختن یک نرم‌افزار با استفاده از زبان‌های برنامه نویسی را کدزنی گویند.
زبان برنامه نویسی (Programming Language)
زبان برنامه نویسی زبانی است که توسط انسان قابل‌فهم است و درعین‌حال می‌توان با استفاده از آن به ساخت نرم‌افزارهای کامپیوتری پرداخت؛ در واقع می‌توان گفت کامپیوترها برای درک‌کردن آنچه انسان‌ها می‌گویند، نیاز به زبان برنامه نویسی دارند. سی پلاس پلاس، پایتون، جاوا و... از مثال‌های زبان‌های برنامه نویسی هستند.
ساختار نحوی (Syntax)
زبان‌های برنامه نویسی نیز مانند زبان انسان دارای قواعد و ساختار است که با آن ساختار نحوی گفته میشود. زبان‌های برنامه نویسی مختلف در نحوه نگارش و ساختار نحوی باهم تفاوت دارند.
اسکریپت (Script)
قطعه کدهای کوچکی که کارهای محدودی انجام می‌دهد و می‌تواند عضوی از یک برنامه بزرگ‌تر باشد؛ در واقع برنامه‌های نوشته شده شامل مجموعه‌ای از اسکریپت‌ها است.
زبان ماشین (Machine language)
زبانی که فقط کامپیوتر متوجه آن میشود، در واقع زبان ماشین توالی ای از صفر و یک‌هاست. تمام کدهای نوشته شده توسط برنامه نویس‌ها، در نهایت میبایست به زبان ماشین تبدیل شود.
زبان سطح بالا (High-Level Language)
زبانی برنامه نویسی‌ای که به زبان انسان شباهت بالایی دارد و برای ما قابل‌درک‌تر است. زبان‌های سطح بالا به ما این امکان را می‌دهد که با صرف‌نظرکردن از سخت افزار به کدزنی بپردازیم.
زبان سطح پایین (Low-Level Language)
زبان برنامه نویسی سطح پایین خوانایی کمتری نسبت به زبان‌های سطح بالا دارند و به سخت‌افزار و زبان ماشین نزدیک‌تر هستند.
زبان سطح میانی (Middle-Level Language)
این نوع زبان برنامه نویسی بین زبان‌های سطح بالا و زبان‌های سطح پایین قرار می‌گیرد.
زبان نشانه‌گذاری (Markup Language)
زبانی است که از آن برای مشخص‌کردن چیدمان کلی یک صفحه استفاده میشود. رایج‌ترین زبان نشانه‌گذاری HTML است که یادگیری نسبتاً آسانی دارد.
XML
یکی دیگر از زبان‌های نشانه‌گذاری XML (Extensible Markup Language) است. تفاوت اساسی XML با زبانی نشانه‌گذاری HTML این است که اسناد XML می‌تواند خارج از محیط مرورگر نیز نمایش داده شوند.
محیط توسعه یکپارچه (IDE)
محیط توسعه یکپارچه یا IDE(Integrated Development Environment) یکی از رایج‌ترین اصطلاحات برنامه نویسی است. IDE محیطی است که در آن برنامه نویس‌ها به کدزنی و اجرای برنامه خود می‌پردازند؛ به‌عنوان‌مثال Visual Studio یکی از این محیط‌هاست
ویرایشگر (Editor)
ویرایشگر محیطی است که در آن می‌توان به کدزنی و ویرایش کدها پرداخت. ویرایشگرها در مقایسه با IDEها سبک‌تر بوده و امکانات کمتری دارند؛ برای مثال یک ویرایشگر ممکن است کامپایلر نداشته باشد. Visual Studio Code محبوب‌ترین ویرایشگر در بین برنامه نویس‌ها است.
اعداد دودویی (Binary)
به اعداد مبنای 2 اعداد دودویی یا باینری گفته میشود، این اعداد فقط شامل 0 و 1 می‌شوند. در کامپیوتر تمامی اطلاعات در نهایت تبدیل به 0 و 1 می‌شوند.
بیت (Bit)
بیت به یک رقم دودویی می‌گویند. بیت کوچک‌ترین واحد اطلاعات در کامپیوتر است که می‌تواند 0 یا 1 باشد.
بایت (Byte)
هر 8 بیت را یک بایت گویند.
متغیر (Variable)
از اساسی‌ترین اصطلاحات برنامه نویسی متغیر ها هستند. متغیر، محلی است که در آن می‌توان داده‌های مختلف را ذخیره کرد. داده‌های یک متغیر را می‌توان در صورت نیاز تغییر داد یا در خروجی نمایش داد.
عدد صحیح (Integer)
این متغیر برای ذخیره‌سازی اعداد صحیح بکار می‌رود؛ برای مثال برای ذخیره‌سازی سن یک کاربر می‌توان از این نوع متغیر استفاده کرد.
عدد اعشاری (Double & Float)
اگر عددی که می‌خواهیم ذخیره کنیم دارای اعشار باشد، باید از این نوع متغیر برای ذخیره‌سازی استفاده کنیم. برای ذخیره‌سازی اعداد اعشاری می‌توان از 2 نوع float یا double استفاده کرد.
کاراکتر (character)
نوع داده‌ای که مخصوص ذخیره‌سازی حروف الفبا است.
رشته (string)
نوع داده رشته شامل مجموعه‌ای از کاراکترهاست؛ برای مثال کلمات یا جملات باید در متغیر رشته ذخیره شوند.
بولین (boolean)
متغیری که تنها می‌تواند 2 مقدار صحیح یا غلط داشته باشد. عمده کاربرد این متغیر در عبارات منطقی و شرط‌ها است.
اشاره‌گر (Pointer)
همانند یک متغیر، وظیفه اشاره گر هم ذخیره اطلاعات است با این تفاوت که اشاره‌گر بجای ذخیره داده اصلی، آدرس حافظه را ذخیره میکند، در واقع اشاره‌گر به جایی در حافظه اشاره میکند.
ثابت‌ها (Constants)
مقادیر عددی، رشته‌ای و... که در طول اجرا برنامه ثابت می‌مانند و تغییر نمی‌کنند.
تهی (Null)
اگر متغیری برابر Null باشد به این معنی است که در آن متغیر چیزی وجود ندارد.
خالی (Empty)
متغیر خالی متغیری است که مقدار دارد؛ اما مقدار آن یک فضای خالی است.
تعریف نشده (Undefined)
اگر متغیری که قبلاً تعریف نکرده‌ایم را در قسمتی از کد استفاده کنیم، آن متغیر به‌صورت تعریف نشده خواهد بود.
آرایه (Array)
لیستی است که می‌تواند چندین داده در خود ذخیره کند؛ در واقع آرایه، گروهی از متغیرهای یکسان است؛ برای مثال می‌توان قد افراد یک کلاس را در آرایه‌ای ذخیره کرد.
اسکی (ASCII)
کد اسکی یا ASCII مخفف American Standard Code for Information Interexchange (کدگذاری استاندارد آمریکا برای تبادل اطلاعات) است. اسکی هر حرف الفبا و یا سمبل‌ها را به یک عدد خاص کد میکند که یک استاندارد جهانی است و در همه جای دنیا ثابت است.
عملگر حسابی (Arithmetic Operator)
عملگری که برای انجام محاسبات پایه‌ای بر روی اعداد استفاده میشود؛ برای مثال از "+" برای جمع‌کردن دو عدد استفاده میشود.
عملگر نسبت‌دهی (Assignment Operator)
به عملگری که یک مقدار را به یک متغیر اختصاص می‌دهد عملگر نسبت‌دهی یا عملگر انتساب می‌گویند؛ برای مثال در زبان برنامه نویسی پایتون از "=" برای تخصیص یک مقدار به یک متغیر استفاده میشود.
Camel Case
یک روش نام‌گذاری است که در آن همیشه اولین حرف از کلمه اول به‌صورت کوچک و اولین حرف از کلمات بعدی به‌صورت بزرگ نوشته میشود؛ برای مثال کلمه iPhone به‌صورت CamelCase نام‌گذاری شده است.
ورودی (Input)
اطلاعاتی که از بیرون به کامپیوتر منتقل میشود را ورودی می‌گویند، این اطلاعات می‌تواند از راه‌های مختلفی وارد کامپیوتر شود که یکی از آنها دریافت ورودی از کاربر است، این ورودی‌ها می‌توانند از دستگاه‌های مختلفی دریافت شوند برای مثال از فشردن کلیدهای کیبورد، فشردن کلیدها و حرکت‌دادن ماوس و... .
خروجی (Output)
اطلاعاتی که کامپیوتر به بیرون ارسال میکند را خروجی گویند، این اطلاعات می‌تواند شکل‌های مختلفی داشته باشد؛ برای مثال نمایش اعداد یا متن بر روی نمایشگر، چاپ بر روی کاغذ و... . (I/O) ورودی و خروجی در کنار هم وظیفه تبادل اطلاعات میان کامپیوتر و جهان بیرونی را دارند.
تابع (Function)
تابع شامل مجموعه‌ای از کدها در کنار هم است که با دریافت ورودی، روی آنها پردازش انجام می‌دهد و در نهایت خروجی را برمی‌گرداند؛ برای مثال تابع زیر میانگین دو عدد را محاسبه میکند:
def function(a , b): return ((a + b)/2)
فراخوانی (Call)
فراخوانی دو نوع دارد: فراخوانی تابع و فراخوانی متغیر. فراخوانی تابع قطعه کد کوتاهی است که باعث میشود تابع مدنظر شروع به کار کند، فراخوانی متغیر نیز به معنی استفاده از یک متغیر در نقاط مختلف برنامه است.
پارامتر (Parameter)
پارامتر در واقع ورودی تابع است، هنگام ساختن تابع می‌توان یک یا چند پارامتر لحاظ کرد، توابع می‌توانند از طریق پارامترها، مقادیر مختلفی دریافت کنند.
آرگومان (Argument)
آرگومان، ورودی‌ای است که هنگام صدازدن توابع از آن استفاده می‌کنیم. با استفاده از آرگومان می‌توان مقادیر دلخواه را به تابع فرستاد. برای درک بهتر پارامتر و آرگومان به مثال زیر توجه کنید؛ در این مثال تابعی تعریف کردیم که با دریافت یک عدد (پارامتر) آن را یک واحد افزایش می‌دهد، سپس از کاربر یک عدد دریافت می‌کنیم و عدد دریافتی (آرگومان) را برای تابع ارسال می‌کنیم و نتیجه را در خروجی نمایش می‌دهیم.
def increment(Parameter):
return (Parameter + 1)
Argument = int(input('Enter a Number: '))
print(increment(Argument))
عبارت شرطی (Conditional Statement)
عبارتی که به کامپیوتر کمک میکند تا دستور بعدی را به‌درستی انتخاب و اجرا کند، این عبارت در تمام زبان‌های برنامه نویسی وجود دارد و نحوه کار آن این‌گونه است که در صورت برقرار بودن شرط، تصمیم مشخصی گرفته شود؛ برای این کار می‌توان از دستور if استفاده کرد. به مثال زیر توجه کنید:
if a < b : print('b Is Bigger')
Else
هنگام استفاده از عبارات شرطی اگر شرط موجود در if درست نباشد ، آنگاه از else برای انجام دستورات دیگر استفاده میشود؛ برای مثال قطعه کد زیر از بین 2 عدد غیرمساوی، عدد بزرگ‌تر را در خروجی نمایش می‌دهد:
if a < b : print('b Is Bigger')
else : print('a Is Bigger')
حلقه while
در برنامه نویسی اگر بخواهیم بخشی از دستورات را چند بار اجرا کنیم از حلقه‌ها استفاده می‌کنیم. حلقه‌های while نیز مانند ifها به بررسی شروط می‌پردازند. در حلقه while مادامی که شروط برقرار باشند، دستورات درون آن مکرراً تکرار خواهند شد.
حلقه for
for درست مانند while عمل میکند با این تفاوت که تعداد دفعات اجرای حلقه را می‌توان تعیین کرد، البته در حلقه while نیز با استفاده از متغیرهای اضافه می‌توان این کار را کرد.
باگ (Bug)
باگ یکی از پایه‌ای‌ترین اصطلاحات برنامه نویسی است. در برنامه‌نویسی، باگ منجر به نتایج اشتباه یا بروز خطا میشود.
دیباگ (Debug)
یکی دیگر از مهم‌ترین اصطلاحات برنامه نویسی دیباگ است که در لغت به معنی رفع اشکال است. دیباگ فرایندی است که در طول آن ابتدا باید مشکل برنامه شناسایی شود و سپس به رفع آن مشکل پرداخته شود.
استثنا (Exception)
حالت غیرمنتظره و نامطلوبی که ممکن است در برنامه رخ دهد؛ برای مثال ممکن است بخواهیم فایلی را باز کنیم؛ اما آن فایل وجود نداشته باشد. استثناها میبایست توسط برنامه‌نویس‌ها مدیریت شوند تا برنامه دچار خطا نشود.
کامپایلر (Compiler)
زبانی که کامپیوتر آن را درک میکند یک‌زبان دودویی است حال‌آنکه زبان‌های برنامه نویسی بسیار نزدیک به زبان انسان هستند. کامپایلر (Compiler) ابزاری است که کدهای نوشته شده توسط برنامه نویس‌ها را به کدهای قابل‌استفاده برای کامپیوتر تبدیل میکند و در آخر یک فایل خروجی با پسوند exe. تولید میکند.
مفسر (Interpreter)
وظیفه مفسر نیز دقیقاً همانند کامپایلر، تبدیل کدهای نوشته شده به زبان کامپیوتر است با این تفاوت که مفسر این کار را خط‌به‌خط از بالا و در لحظه انجام می‌دهد و نیازی به ذخیره‌کردن چیزی ندارد.
برنامه نویسی شی گرا (Object Oriented Programming)
برنامه نویسی شی گرا (Object Oriented Programming) یا به‌اختصار OOP به برنامه‌نویسی‌ای می‌گویند که شامل استفاده از کلاس‌ها و اشیا میشود. در ادامه با مفهوم کلاس و اشیا آشنا خواهیم شد.
کلاس (Class)
کلاس‌ها خصیصه‌ها و ویژگی‌های اولیه اشیا را تعریف می‌کنند، این خصیصه‌ها برای تمامی اشیای آن کلاس مشترک است؛ برای مثال تمامی انسان‌ها خصیصه نام و نام خانوادگی دارند.
شی (Object)
هر شی یک نمونه از کلاس محسوب میشود؛ در واقع یک شی ترکیبی از متغیرها، توابع و دیگر خصیصه‌های یک کلاس است؛ برای مثال هر فرد یک شی از کلاس انسان است.
ارث‌بری (Inheritance)
در شی گرایی می‌توان از مفهوم وراثت برای کلاس‌ها استفاده کرد. وراثت باعث میشود که یک کلاس بتواند از خصیصه‌های کلاس والد خود استفاده کند؛ برای مثال کلاس خودرو های وانت و سدان و... همگی از کلاس خودرو ارث‌بری می‌کنند و خصیصه‌های اصلی یک خودرو را دارا هستند.
ابر (Cloud)
یکی از رایج‌ترین اصطلاحات برنامه نویسی سرویس‌های ابری است. سرویس‌های ابری طیف گسترده‌ای از خدمات را ارائه می‌دهند. ابر فضایی است که می‌توان داده‌ها را به‌صورت آنلاین روی آن ذخیره و مدیریت کرد. فضای ابری در واقع جایگزینی برای ذخیره‌سازی محلی در هارد دیسک است.
داده (Data)
هر اطلاعاتی که قابل‌ذخیره سازی در کامپیوتر باشد را داده گویند. داده می‌تواند انواع مختلفی داشته باشد مانند رشته، عدد و... برای مثال سن یک کاربر داده‌ای به فرمت عدد است.
علم داده (Data Science)
علم تجزیه‌وتحلیل داده که امروزه در شرکت‌های بزرگ بسیار مورداستفاده قرار می‌گیرد. علم داده در واقع علم پیداکردن الگوی داده‌هاست. شرکت‌های بزرگ با بررسی این الگوها می‌توانند تصمیمات مناسب‌تری بگیرند و محصولات بهتری تولید کنند.
پایگاه داده (Database)
محلی برای ذخیره اطلاعات که داده‌ها در آن دسته‌بندی می‌شوند و به‌راحتی قابل‌دسترسی هستند. با استفاده از پایگاه داده می‌توان حجم زیادی از داده‌ها را سازماندهی و مدیریت کرد؛ برای مثال یک وب‌سایت فروشگاه آنلاین از پایگاه‌داده برای ذخیره‌سازی اطلاعات مشتریان خود استفاده میکند.
پلتفرم (Platform)
یکی از پرتکرارترین اصطلاحات برنامه نویسی پلتفرم است. به سخت‌افزار یا نرم‌افزاری که قرار است یک برنامه را اجرا کند پلتفرم گفته میشود.
کراس پلتفرم (Cross Platform)
کراس پلتفرم به برنامه‌ای گفته می‌شد که توانایی اجرا بر روی چندین پلتفرم را دارد. برخی زبان‌های برنامه نویسی این خاصیت را دارند که با یک‌بار کدزنی بتوان برای پلتفرم‌های مختلف خروجی گرفت.
نیتیو (Native)
برنامه‌های نیتیو دقیقاً نقطه مقابل برنامه‌های کراس پلتفرم هستند. نیتیو در لغت به معنی بومی است و برنامه‌های نیتیو به برنامه‌هایی گفته میشود که فقط مختص یک پلتفرم خاص هستند و قابل‌اجرا بر روی دیگر پلتفرم‌ها نیستند.
متن باز (Open Source)
نرم‌افزاری که رایگان بوده و کدهای منبع آن در اختیار عموم باشد. نرم‌افزارهای متن باز به برنامه‌نویسان این امکان را می‌دهند که به کدهای آن نرم‌افزار دسترسی داشته و آن را اصلاح یا بازنویسی کنند، از این طریق می‌توان اشکالات یک برنامه را رفع کرد و در بهبود آن سهیم بود و یا یک ویژگی جدید به آن افزود.
سیستم‌عامل (Operating System)
سیستم عامل یکی از اصطلاحات برنامه نویسی است که حتماً آن را شنیده‌اید. می‌توان گفت سیستم‌عامل یا OS (Operating System) مهم‌ترین نرم‌افزار یک کامپیوتر است. سیستم‌عامل وظایفی مانند مدیریت منابع سخت‌افزاری و مدیریت پردازش‌ها و دیگر نرم‌افزارها را دارد؛ در واقع سیستم‌عامل نرم‌افزاری است که باعث کارکرد کامپیوتر میشود.
لینوکس (Linux)
لینوکس یک سیستم‌عامل رایگان و متن‌باز است که محبوبیت زیادی در بین توسعه‌دهندگان دارد، لینوکس همچنین قابلیت اجرا بر روی پلتفرم‌های دیگر را دارد به‌طوری که پایه سیستم‌عامل اندروید از لینوکس است.
گیت (Git)
گیت یک سیستم کنترل ورژن متن‌باز است که با استفاده از آن می‌توان تغییرات پروژه را رصد کرد. برنامه نویس‌ها با استفاده از گیت می‌توانند با همدیگر هماهنگ شده و به‌صورت مشارکتی به کدزنی بپردازند.
گیت هاب (GitHub)
احتمالاً اصطلاح گیت هاب را شنیده باشد. گیت‌هاب فضایی برای ذخیره کدها و فایل‌ها است که با گیت کار میکند.
ماژولار (Modular)
در برنامه نویسی می‌توان یک نرم‌افزار با کدهای طولانی را به چندین برنامه کوچک و مستقل با تکه کدهای کوتاه‌تر تقسیم کرد که هرکدام وظایف خود را دارند، به این بخش‌های کوچک ماژول و به این فرایند ماژولار کردن کدها گفته میشود. با استفاده از این مفهوم می‌توان به‌راحتی ماژول‌های جدید ایجاد، اصلاح و جایگزین کرد بدون اینکه در ساختار دیگر ماژول‌ها خللی ایجاد شود.
سرور (Server)
سرور، محل ذخیره اطلاعات و مدیریت پردازش‌های یک وب‌سایت است؛ در واقع سرور کامپیوتر همیشه روشنی است که میزبان وب‌سایت‌ها بوده و به درخواست‌های کاربران آنها پاسخ می‌دهد.
هاست (Host)
هاست در لغت به معنی میزبانی کردن است. سرویس‌های فروش‌هاست منابع یک سرور را به چندین بخش کوچک‌تر تقسیم می‌کنند که به این بخش‌ها هاست گفته میشود. وظیفه هر هاست ذخیره‌سازی و نگهداری اطلاعات موجود در یک وب‌سایت است.
دامنه (Domain)
آدرسی که با تایپ‌کردن آن در مرورگر خود وارد وب‌سایت مدنظر می‌شوید. برای مثال konkurcomputer.ir را در نظر بگیرید. نام این دامنه konkurcomputer و پسوند آن ir است.
IP
یک عدد مخصوص است که به تمام دستگاه‌های متصل به اینترنت تخصیص میابد.
HTTP
مطمئناً اصطلاح HTTP را هنگام وب‌گردی دیده‌اید، این اصطلاح مخفف HyperText Transfer Protocol (پروتکل انتقال فوق متن) است. از HTTP برای انتقال صفحات وب استفاده میشود؛ در واقع ارتباطات سراسر اینترنت بر پایه HTTP است.
URL
احتمالاً اصطلاح URL (Universal Resource Locator) را نیز در حین وب‌گردی دیده باشید. URL آدرس هر صفحه در اینترنت است و می‌توان با تایپ‌کردن آن در مرورگر خود، به آن صفحه رفت.
رابط برنامه نویسی کاربردی (API)
یکی دیگر از مرسوم‌ترین اصطلاحات برنامه نویسی رابط برنامه نویسی کاربردی یا API (Application Programming Interface) است. APIها وظیفه برقراری ارتباط و تبادل داده‌ها میان‌برنامه‌ها را دارند. برنامه نویس‌ها با استفاده از APIها می‌توانند از امکانات دیگر نرم‌افزارها استفاده کنند؛ برای مثال API گوگل‌مپ این امکان را به برنامه نویس‌ها می‌دهد تا بتوانند از عکس‌های ماهواره‌ای در برنامه خود استفاده کنند.
وب‌سرویس (Web Service)
وب‌سرویس نیز مانند API یک رابط برنامه نویسی است. وب‌سرویس‌ها بر بستر وب پیاده‌سازی می‌شوند و از پروتکل HTTP پشتیبانی می‌کنند. کارکرد وب‌سرویس شباهت‌های بسیاری با API دارد به‌طوری که می‌توان گفت هر وب‌سرویس همان API است که صرفاً فقط بر بستر HTTP است.
کتابخانه (Library)
مجموعه‌ای از کدها شامل کلاس‌ها، توابع و... است که توسط دیگر برنامه نویس‌ها برای هدف مشخصی ایجاد شده است. استفاده از کتابخانه‌ها کمک بسزایی به برنامه نویس‌ها کرده و باعث میشود کدزنی به‌مراتب ساده‌تر شود؛ برای مثال اگر بخواهیم لگاریتم یک عدد را به دست آوریم، دیگر نیاز نیست جزئیات نحوه محاسبه آن را بدانیم و با استفاده از کتابخانه‌های آماده می‌توان به‌راحتی آن را محاسبه کند.
پکیج (Package)
ابزاری است برای سازماندهی کلاس‌هایی که کارکرد مرتبطی دارند.
فریم‌ورک (Framework)
فریم‌ورک یکی از مهم‌ترین اصطلاحات برنامه نویسی است که ممکن است به گوشتان خورده باشد. فریم‌ورک مجموعه‌ای از ابزارهای آماده است که می‌تواند شامل کتابخانه‌ها، APIها و... باشد. فریم‌ورک‌ها به برنامه نویس‌ها این اجازه را می‌دهند که بسیار راحت‌تر و سریع‌تر در زمینه مدنظرشان برنامه نویسی کنند.
زمان اجرا (Runtime)
بازه زمانی‌ای که برنامه موردنظر در حال اجرا بر روی کامپیوتر است؛ در واقع زمان اجرا از لحظه شروع برنامه تا لحظه خاتمه‌یافتن آن توسط سیستم‌عامل یا کاربر است.
انتزاع (Abstraction)
کاهش اطلاعات و حذف برخی از جزئیات برای تمرکز بر روی ویژگی‌های اصلی، این کار کمک به ساده شدن مفاهیم میکند؛ در واقع انتزاع باعث میشود برنامه نویس‌ها بدون دانستن اطلاعات دقیق و جزئی درباره نحوه کار هر کد، به کدزنی بپردازند.
توسعه‌دهنده ارشد (Senior Developer)
سنیور و جونیور از متداول‌ترین اصطلاحات برنامه نویسی هستند. توسعه‌دهنده ارشد یا سنیور (Senior) فردی است که مهارت و تجربه بالایی در برنامه نویسی دارد.
توسعه‌دهنده تازه‌کار (Junior Developer)
در مقابل توسعه‌دهنده سنیور، توسعه‌دهنده جونیور قرار دارد. توسعه‌دهنده تازه‌کار یا جونیور (Junior) فردی است که سابقه کمتری در برنامه نویسی دارد و اغلب توسط توسعه‌دهنده ارشد راهنمایی میشود.
PHP
یک‌زبان برنامه نویسی محبوب است که برای توسعه صفحات وب استفاده میشود. PHP یک زبان اسکریپتی است و با استفاده از آن می‌توان صفحات HTML پویا ایجاد کرد که با کاربر در تعامل باشد.
SQL
یکی از کاربردی‌ترین اصطلاحات برنامه نویسی، SQL (Structured Query Language) به معنی زبان پرس‌وجوی ساختاریافته است. SQL یک زبان ساده و معروف است که از طریق آن می‌توان با پایگاه‌داده ارتباط برقرار نموده و داده‌ها را مدیریت کرد.
سی پلاس پلاس (C++)
سی پلاس پلاس یک‌زبان برنامه نویسی قوی و سطح میانی است که با استفاده از آن می‌توان برنامه‌هایی با سرعت و راندمان بالا تولید کرد.
پایتون (Python)
پایتون یکی از محبوب‌ترین زبان‌های برنامه‌نویسی است. پایتون یک‌زبان برنامه نویسی متن‌باز، سطح بالا و همه‌منظوره است. یادگیری پایتون راحت است و کتابخانه‌ها و فریم‌ورک‌های فراوانی برای پایتون وجود دارد. از پایتون در زمینه‌های گوناگونی استفاده میشود و تاکنون نرم‌افزارهای زیادی با پایتون توسعه داده شده است.
جاوا (Java)
جاوا یک‌زبان برنامه نویسی کراس پلتفرم و قدرتمند است که توسط شرکت اوراکل (Oracle) معرفی شد. جاوا از زبان‌های برنامه نویسی سرشناس محسوب میشود و نرم‌افزارهای زیادی تابه‌حال با جاوا توسعه داده شده‌اند.
جاوا اسکریپت (JavaScript)
این زبان برنامه نویسی برخلاف شباهت اسمی، هیچ ارتباطی با جاوا ندارد. جاوا اسکریپت بر روی مرورگرها قابل اجراست و یک زبان محبوب برای توسعه صفحات وب و وب اپلیکیشن‌ها محسوب میشود به‌طوری که در توسعه اکثر صفحات وب از این زبان برنامه نویسی استفاده شده است.
JSON
از فایل JSON (JavaScript Object Notation) برای ذخیره‌سازی اطلاعات به‌صورت دسته‌بندی‌شده استفاده میشود. JSON یک فرمت فایل تحت جاوا اسکریپت است که حجم کم و خوانایی بالایی دارد.
AJAX
یکی از پرکاربردترین اصطلاحات برنامه نویسی AJAX (Asynchronous JavaScript and XML) است. AJAX یک تکنیک است که به‌وسیله آن می‌توان بدون بارگذاری مجدد کل صفحه، با داده‌های آن کارکرد.
Front End
بخشی از طراحی وب‌سایت که مربوط به‌ظاهر آن میشود و کاربر مستقیماً آن را مشاهده میکند و با آن در تعامل است. برنامه نویسان Front End مسئول ساخت جنبه‌های بصری وب‌سایت هستند.
Back End
مربوط به بخشی از وب‌سایت است که از دید کاربر پنهان است؛ در واقع Back End همان پشت‌صحنه وب‌سایت است. برنامه نویس‌های این بخش وظیفه دارند نرم‌افزاری تولید کنند که روی داده‌ها پردازش میکند و کارها را مدیریت میکند. می‌توان گفت Back End مغز یک سایت است.
فول‌استک (Full Stack)
فول‌استک یکی از پرتکرارترین اصطلاحات برنامه نویسی است. توسعه‌دهنده فول‌استک کسی است که توانایی توسعه بخش‌های بک‌اند و فرانت‌اند را دارد. همان‌طور که قبل‌تر با این دو مفهوم آشنا شدید، می‌دانید که توسعه‌دهندگان هرکدام از این بخش‌ها چه وظیفه‌ای دارند و با این تفاسیر، توسعه‌دهنده فول‌استک باید توانایی گسترده‌ای در زمینه‌های مختلف داشته باشد.
DevOps
اصطلاح DevOps مخفف عبارت Development-Operations به معنی توسعه-عملیات است؛ در واقع DevOps پل ارتباطی میان تیم توسعه و تیم عملیات است و بین این دو تعامل و همکاری ایجاد میکند. تیم توسعه وظیفه ساخت نرم‌افزار را به عهده دارد و تیم عملیات وظیفه نگهداری تجهیزات و محیط عملیاتی را به دوش می‌کشد. متخصص DevOps مطمئن میشود تا محصول نهایی با کمال دقت و سرعت برای کاربران در دسترس قرار بگیرد.
وردپرس (WordPress)
وردپرس یک سیستم مدیریت محتوای متن‌باز و رایگان است که با زبان برنامه نویسی PHP توسعه داده شده است. با استفاده از وردپرس می‌توان بدون داشتن مهارت برنامه‌نویسی به طراحی وب‌سایت پرداخت.
MVC
اصطلاح MVC یک مدل معماری نرم‌افزاری است که مخفف Model,View,Controller است، در این معماری وظیفه بخش Model مدیریت داده‌ها و ارتباط با پایگاه‌داده است، وظیفه View نمایش اطلاعات به کاربران و مدیریت جنبه‌های بصری است؛ در نهایت Controller نیز وظیفه دارد تا میان Model و View ارتباط برقرار کند.
RESTful
معماری REST (Representational State Transfer) مجموعه‌ای از قوانین است که ارتباط میان دستگاه‌ها در سراسر وب را امکان‌پذیر میکند. به وب‌سرویس‌ها و APIهایی که به سبک REST پیاده‌سازی شده باشند، RESTful گفته میشود.
رابط کاربری (UI)
رابط کاربری یا UI (User Interface) به‌ظاهر یک سایت یا نرم‌افزار گفته میشود که با استفاده از آن کاربران می‌توانند با نرم‌افزار تعامل داشته باشند. طراح رابط کاربری کسی است که وظیفه طراحی جلوه‌های بصری یک سایت یا نرم‌افزار را به عهده دارد.
تجربه کاربری (UX)
تجربه کاربری یا UX (User Experience) مفهومی است که بیانگر ارتباط کلی کاربر با وب‌سایت یا نرم‌افزار است؛ برای مثال راحتی استفاده از یک نرم‌افزار، جلوه‌های بصری زیبا و... جزو شاخصه‌های یک رابط کاربری مطلوب است. طراح رابط کاربری وظیفه دارد محیطی را طراحی کند که تجربه استفاده از آن برای کاربر رضایت‌بخش باشد.
یادگیری ماشین (Machine learning)
یادگیری ماشین امروزه از رایج‌ترین اصطلاحات برنامه نویسی محسوب میشود. یادگیری ماشین یکی از شاخه‌های هوش مصنوعی است که در آن می‌توان بدون انجام برنامه نویسی پیچیده، کار مدنظر را انجام داد. نرم‌افزارهای ذکر شده با دسترسی به داده‌ها این قابلیت را دارند که به‌صورت خودکار آموزش ببینند و ارتقا پیدا کنند.
شبکه عصبی (Neural Network)
شبکه های عصبی یکی از اصطلاحات مهم در هوش مصنوعی است. این شبکه‌ها از روی عملکرد مغز انسان شبیه‌سازی‌شده است و کاربرد آن تمرین‌دادن الگوهاست؛ در واقع شبکه‌های عصبی مغز برنامه است.
تنسور فلو (TensorFlow)
یکی از کتابخانه‌های معروف پایتون که توسط گوگل توسعه داده شده و متن‌باز است. با کمک این کتابخانه می‌توان به‌راحتی به ساخت و تمرین‌دادن مدل‌های یادگیری ماشین و شبکه‌های عصبی پرداخت.
جمع بندی
در این مقاله با پرکاربردترین اصطلاحات برنامه نویسی آشنا شدیم که قطعاً دانستن آنها می‌تواند به شما در مسیر یادگیری، کمک شایانی کند. در این مقاله سعی کردیم به‌صورت خلاصه به بررسی هرکدام از اصطلاحات بپردازیم و مطالعه کامل‌تر هر مورد را به عهده شما می‌گذاریم. اگر فکر می‌کنید اصطلاح برنامه نویسی مهمی جامانده و در این لیست حضور ندارد می‌توانید در نظرات به ما اعلام کنید.
آیا مسلط شدن به تمامی این اصطلاحات ضروری است؟
ممکن است برخی از این اصطلاحات در راستای حوزه فعالیت شما نباشند و دانستن جزئیات دقیق آنها برای شما سودمند نباشد؛ اما توصیه ما به شما این است که سعی کنید کلیت این لیست را یاد گرفته و به طور خلاصه با هرکدام از این اصطلاحات آشنایی داشته باشید.
آیا اصطلاحات برنامه نویسی فقط شامل همین موارد است؟
خیر، برنامه نویسی زمینه‌ای است که هر روز در حال وسیع‌تر شدن و پیشرفت است. طبیعتاً تعداد اصطلاحات برنامه نویسی بی‌شمار است و به‌جز اصطلاحات موجود در این لیست، موارد دیگری نیز وجود دارد. ما سعی کردیم در این مقاله به 100 مورد از مهم‌ترین اصطلاحات برنامه نویسی بپردازیم.
برای کسب اطلاعات بیشتر درباره هرکدام از این اصطلاحات برنامه نویسی چه توصیه‌ای دارید؟
تعداد زیادی از این اصطلاحات به‌صورت دقیق در سایت کنکور کامپیوتر توضیح داده شده و در صورت تمایل به یادگیری بیشتر، می‌توانید آنها را مطالعه کنید.
مطالب مرتبط
همه مقالات
