مخاطب مقاله پیش رو همه افرادی هستند که به‌نوعی راجع‌به بازار کار رشته کامپیوتر ، فرصت‌های شغلی موجود در این حوزه، آینده و وضعیت آن در بازار ایران و جهان سوال دارند؛ از دانش‌آموزانی که قصد شرکت در کنکور یا ادامه تحصیل دارند و در دبیرستان و هنرستان مراحل یادگیری را طی میکنند تا دانشجویان و فارغ‌التحصیلان مقاطع دانشگاهی رشته کامپیوتر و البته سایر رشته‌ها و حتی افرادی که پیشینه تحصیلی و شغلی در این راستا ندارند و می‌خواهند بدانند با ورود به بازار کار رشته کامپیوتر، چه مشاغلی انتظارشان را می‌کشد، باید چه مهارت‌هایی داشته باشند، چه درآمدی کسب خواهند کرد و در آینده چه وضعیتی خواهند داشت. البته لازم است ابتدا با رشته کامپیوتر آشنایی پیدا کنید، سپس مشاغل این حوزه را بشناسید، استعداد و شخصیت متناسب با این مشاغل را بررسی کنید، ابزارها، ادوات و مهارتهای لازم را بدانید تا بتوانید با چشمانی باز به بازار کار این رشته نگاه کنید و تصمیم‌تان را بگیرید.
فیلم بررسی بازار کار رشته کامپیوتر
در فیلم زیر بطور کامل به بررسی بازار کار رشته کامپیوتر پرداخته شده.
چکیده ای از رشته کامپیوتر
در سده هفدهم یا دقیق‌تر بگوییم از سال 1613 میلادی، واژه کامپیوتر (رایانه) را به شخصی اطلاق می‌کردند که کار محاسبات را دستی انجام می‌داد. آلن تورینگ، کامپیوتر انسانی را چنین تعبیر کرده است:
«کامپیوتر انسانی ملزم به پیروی از قوانین مشخصی است و به‌هیچ‌وجه اجازه ندارد از آنها تخطی کند.»
اما سال‌هاست که با شنیدن واژه کامپیوتر، تصویر دیگری در ذهن ما نقش می‌بندد و تقریباً همه‌مان می‌دانیم رشته کامپیوتر ممکن است با چه چیزهایی سروکار داشته باشد؛ حال اینکه پیشرفت سامانه‌های الکترونیکی در دهه‌های اخیر به‌قدری پرشتاب بوده است که دانش کامپیوتر را روزبهروز گسترده‌تر و پیچیده‌تر سازد، حتی در این حد که برای شاخه‌های بسیار تخصصی هم تا مقاطع تحصیلی عالی، عنوان رشته‌ای وجود داشته باشد.
اینجا قصد نداریم به تفصیل به جزئیات این مورد بپردازیم؛ صرفاً کافی است بدانیم در حال حاضر در مقطع کارشناسی تنها عناوین «علوم کامپیوتر (Computer Science)» برای مباحث بنیادی و «مهندسی کامپیوتر (Computer Engineering)» برای مباحث کاربردی تعریف شده. البته اشاره به توضیحات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در خصوص نقش و توانایی فارغ‌التحصیلان رشته مهندسی کامپیوتر خالی از لطف نیست:
دانش‌آموختگان رشته مهندسی کامپیوتر، علاوه بر توانایی طراحی و تحلیل سیستمهای نرم افزاری و سخت افزاری، در ارائه راه‌حل‌های جامع مبتنی بر فناوری اطلاعات برای حل مشکلات و ارتقا فعالیت‌های جامعه توانمند هستند. به این منظور لازم است علاوه بر دانش پایه علوم کامپیوتر و مهارتهای مهندسی، دانش‌آموختگان از دید اقتصادی مناسب و توانمندی‌های ارتباطی مؤثر برخوردار باشند.
البته کسانی که می‌خواهند از شباهت‌ها و تفاوت‌های دو رشته علوم کامپیوتر و مهندسی کامپیوتر بیشتر بدانند، می‌توانند به صفحه مذکور مراجعه نمایند.
گرایش‌های رشته کامپیوتر
همانطور که پیش از این گفتیم، پیشرفت روزافزون دنیای گسترده کامپیوتر مستلزم وجود افراد خبره‌ای است که دانش لازم را در این زمینه داشته باشند. فهرست‌وار به بستری که در مقاطع تحصیلی مختلف برای این موضوع فراهم آورده‌اند، اشاره می‌کنیم:
رشته علوم کامپیوتر شامل گرایش‌های اصلی محاسبات علمی، نظریه الگوریتم‌ها، سخت افزار، سیستمهای اطلاعاتی و گرایش‌های فرعی هوش مصنوعی، بیوانفورماتیک، گرافیک کامپیوتری، توسعه بازی، شبکه‌سازی، رباتیک و ایمنی است. اما قصه مهندسی کامپیوتر کمی متفاوت است، در گذشته به این صورت بود که دانشجویان این رشته پس از حدود چهار ترم می‌توانستند از بین گرایش‌های نرم افزار، سخت افزار یا آی تی گرایش خود را انتخاب کنند و تحصیلات خود در مقطع کارشناسی را در یکی از این گرایش‌ها ادامه دهند (شایان ذکر است که در برخی از دانشگاه‌ها گرایش‌های دیگری نظیر هوش مصنوعی، شبکه‌های کامپیوتری و... هم ارائه می‌شد)؛ البته در مدرک این دانشجویان نیز فقط عنوان «مهندسی کامپیوتر» را بدون ذکر گرایش ثبت می‌کردند. همچنان اگر احساس می‌کنید نیاز دارید اطلاعات جامع‌تری در این زمینه کسب کنید، مطالعه صفحات زیر را به شما توصیه می‌کنیم:
مهندسی کامپیوتر، علوم کامپیوتر و فناوری اطلاعات
شاید بتوان بهطور کلی موارد بالا را این‌طور خلاصه کرد که علوم کامپیوتر، مبانی و زیربنای نظری دانش کامپیوتر را در راستای دستیابی به روش‌های کارآمد حل مسأله و با بهره‌گیری از ریاضیات و منطق شامل می‌شود؛ مهندسی کامپیوتر و مهندسان شاخه‌های متفاوت آن، به نظریه‌های علوم کامپیوتر جنبه عینی‌تری می‌بخشند و کاربرد آن را با ذهنیت و رویکرد مهندسی مطالعه و اجرا میکنند و در آخر، آی تی یا همان فناوری اطلاعات، به مطالعه، طراحی و توسعه سامانه‌های اطلاعاتی می‌پردازد که هسته اصلی‌شان کامپیوتر است.
شغل های رشته کامپیوتر چیست؟
شاید این‌طور تصور کنید که مهندسان کامپیوتر یا صاحبان عناوین شغلی مشابه آن، همواره دست‌شان روی کیبورد است و نور مانیتور صورت‌شان را روشن کرده! اما لزوماً این‌طور نیست. کافی است به گستردگی استفاده کامپیوترها در زندگی روزمره فکر کنید و خواهید دید موارد کاربرد آنها بسیار زیاد است. از طراحی بردهای الکترونیک و قطعات سخت افزاری گرفته تا بازی‌های رایانه‌ای، کارهای گرافیکی، توسعه نرم افزار پلتفرم‌های مختلف مثل تلفن همراه، مدیریت سامانه‌های اطلاعاتی، نصب و راه‌اندازی شبکه، توسعه وب، مهندسی داده و... همه و همه در زمره مشاغلی قرار دارند که به کامپیوتر مربوط است.
بنابراین احتمال اینکه با توجه به سلیقه‌تان جایگاه شغلی مرتبط با حوزه علوم کامپیوتر، مهندسی کامپیوتر و آی تی (فناوری اطلاعات) پیدا کنید، کم نیست؛ البته صرفاً وجود چنین جایگاه شغلی دلیل کافی نیست تا به سمت آن حرکت کنید، هدف‌گذاری‌تان باید هوشمندانه باشد و جنبه‌های مختلف آن را بررسی کرده باشید. تا پایان این مقاله با ما همراه باشید، امید داریم موضوع برایتان شفاف‌تر شود. خوب است جزئیات بیشتر وضعیت مشاغل این حوزه را در صفحه شغل های رشته کامپیوتر مطالعه کنید.
کارکرد کامپیوتر در پیشبرد فناوری
در دنیای مدرن، فناوری در همه‌چیز نقش دارد و کامپیوتر به‌واسطه قدرت پردازش و محاسبه‌اش از هسته‌های اصلی انواع فناوری‌های مختلف است. امروزه دست‌کم یک دستگاه تلفن همراه هوشمند در جیب هر کسی پیدا می‌شود. تنها با چند بار لمس صفحه خریدهایتان را انجام می‌دهید، به موسیقی مورد علاقه‌تان گوش می‌کنید، به دریایی از اطلاعات دسترسی دارید، با فناوری GPS دیگر نگران گم‌شدن یا دردسر آدرس پیداکردن نیستید. حتی در برخی موارد نیازی به لمس‌کردن هم نیست، کافی است با تلفن همراه هوشمندتان صحبت کنید تا کاری را که میخواهید، برایتان انجام دهد! این چیزها دیگر انقدر عادی است که از علامت تعجب جمله قبل هم تعجب کردید! به اعداد و ارقام زیر توجه کنید:
- تعداد ابزارهای هوشمندی که داده‌ها را جمع‌آوری و تحلیل میکنند و به اشتراک می‌گذارند، تا سال 2030 به 50 میلیارد عدد خواهد رسید،
- ظرفیت پردازش و محاسبه کامپیوترها، هر 18 ماه دو برابر می‌شود،
- 5 میلیارد نفر از اینترنت استفاده میکنند،
- تا سال 2030، 500 میلیارد دستگاه به اینترنت متصل خواهند شد،
- در سال 2022 حدود 63 درصد مردم دنیا از اینترنت بهره می‌برند.
شاهد این هستیم که روزبهروز نقش کامپیوترها در زندگی انسان پررنگ‌تر می‌شود و بنابراین جایگاه‌های شغلی و بازار کار مرتبط با این حوزه نیز شاهد رشد خواهد بود.
شخصیت و استعداد متناسب با مشاغل حوزه کامپیوتر
همانطور که گفتیم، طیف گستردهای از مشاغل حوزه کامپیوتر وجود دارد. بنابراین نمی‌توان برای همه نسخه یکسانی پیچید و ساده‌انگارانه نظر داد. اما توجه به برخی موارد در این زمینه اهمیت دارد و لازم است پیش از تصمیم‌گیری، به آنها فکر کنید.
انواع هوش و تأثیر آن
در اینجا به بررسی هوش هیجانی (EQ) و هوش شناختی (IQ) می‌پردازیم. هوش هیجانی افراد به آنها در برقراری تعادل بین احساسات و منطق‌شان کمک می‌کند و اجازه می‌دهد هیجانات‌شان را درک و کنترل کنند؛ درحالیکه هوش شناختی، نشانگر توانایی یادگیری افراد است و میتوان طبق آزمون‌های استانداردی که وجود دارد، میزان آن را تعیین کرد. هوش هیجانی تا حدودی اکتسابی است، اما هوش شناختی ثباتی نسبی دارد و نمی‌توان آن را افزایش داد.
اهمیت بررسی EQ و IQ در این است که مسلماً مثل هر حوزه شغلی دیگری، برخورداری از این دو به افراد کمک شایانی می‌کند که مسیر خود را بهتر، سریعتر و کارآمدتر طی کنند. هرچه هوش شناختی بیشتری داشته باشید، بیشتر می‌توانید روی قوه یادگیری‌تان حساب باز کنید، اما هوش هیجانی را هم نباید دست کم گرفت. به‌هرحال همه ما تلاطم احساسات را در تقابل با خود و دیگران تجربه کرده‌ایم و مهم است بتوانیم از احساسات‌مان درک صحیح و روی آن کنترل داشته باشیم. قصد نداریم برای مشاغل مختلف حوزه کامپیوتر اعدادی ارائه کنیم و بگوییم IQ فرد برای فلان جایگاه شغلی باید بیشتر از n باشد! اما مهم است هر فرد با توجه به توانایی‌هایی که دارد، شغل هدفش را به‌درستی تحلیل و بررسی کند و خود را نسبت به آن بسنجد تا مسیر پیش رویش را همانطور که پیش‌بینی می‌کند بپیماید.
اهمیت شخصیت شناسی
همانطور که بررسی فاکتورهای فردی نظیر هوش هیجانی و شناختی مهم است، باید بدانید تیپ شخصیتی‌تان چیست و با چه‌جور شغلی راحت‌تر کنار می‌آیید. به‌عنوان نمونه برای فردی که عاشق جنب‌و‌جوش و حرکت است، به‌اصطلاح پشت‌میزنشینی انتخاب خوبی نخواهد بود.
آزمون‌ها و معیارهای مختلفی در این زمینه وجود دارد که کمک‌تان می‌کند با جنبه‌های مختلف شخصیت‌تان بیشتر آشنا شوید و به نکات مهمی پی ببرید که هم در زندگی شخصی و هم در زندگی کاری، آزمون‌ها و معیارهای مختلفی در این زمینه وجود دارد که کمک‌تان می‌کند با جنبه‌های مختلف شخصیت‌تان بیشتر آشنا شوید و به نکات مهمی پی ببرید که هم در زندگی شخصی و هم در زندگی کاری به کمک‌تان خواهد آمد. دراینبین میتوان به آزمون‌ها و معیارهایی نظیر MBTI، آرکی‌تایپ‌ها، قهرمان درون یا آزمون‌های رفتارشناسی نظیر DISC اشاره کرد. هرچه بیشتر با شخصیت‌تان آشنا شوید، درک بهتری از آن داشته باشید و نقاط ضعف و قوت‌تان را بهتر شناسایی کنید، در زندگی شخصی و کاری‌تان موفق‌تر خواهید بود.
مقایسه بازار کار رشته کامپیوتر برای بانوان و آقایان
حضور بانوان در فضای کاری رشته‌های مختلف به دلایل گوناگون، بهویژه نیاز بیشتر بازار کار به نیروی فعال، بیشتر‌و‌بیشتر می‌شود. حال آنکه تصور افراد و فرهنگ عمومی جوامع هم در خصوص کار کردن خانم‌ها تغییرات زیادی داشته است. علوم کامپیوتر و مشاغل مربوط به آن هم درست مثل بسیاری از شاخه‌ها و مهارتهای دیگر، تا حدود زیادی فارغ از جنسیت است و نباید تصور کنیم آقایان یا خانم‌ها بر یکدیگر برتری دارند؛ بلکه هر فرد باید با توجه به ویژگیهای خود اعم از نوع شخصیت، علایق، سلایق و مهارت‌هایی که دارد، شغل مورد نظرش را انتخاب کند و در راستای نیل به آن قدم بردارد. در مقاله رشته کامپیوتر برای دخترها جزئیات این موضوع را بیشتر شکافته‌ایم.
پیش‌نیازها، مهارت‌ها و ابزارهای لازم برای مشاغل مختلف رشته کامپیوتر
پیش‌نیازهای تحصیلی
پیش از این در خصوص رشته‌ها و گرایش‌های رشته کامپیوتر صحبت کردیم، اما نکته قابل تأمل اینجاست که تحصیلات تا چه حد به جذب شما در بازار کار کمک می‌کند. واقعیت این است که شاید هیچ شغلی لزوماً به پیشینه تحصیلی آکادمیک نیاز نداشته باشد و هر کسی بتواند با اندوختن تجربه، پا در عرصه‌ای بگذارد و حتی در آن بسیار موفق باشد؛ اما بایستی توجه کرد که عموماً در مشاغل مرتبط با حوزه کامپیوتر با حل مسأله و چالش‌های پیرامون آن مواجه خواهید بود و چه بهتر که پیش از ورود به بازار کار، با جنس آنها آشنا شده باشید.
در حال حاضر با توجه به نیاز روزافزون بازار کار داخلی و خارجی به نیروی کار حوزه کامپیوتر و شاخه‌های گوناگون آن، بسیاری از کارفرمایان نسبت به مدرک تحصیلی مرتبط سخت‌گیری ندارند و تنها کافی است مهارت و دانش‌تان را به آنها اثبات کنید تا موقعیت شغلی از آن شما باشد؛ اما خودتان را جای کارفرما بگذارید، آیا اگر شخصی دانش و مهارت لازم را داشت و مدرک تحصیلی‌اش هم مرتبط بود، اولویت بیشتری به او نمی‌دادید؟
مقایسه بازار کار رشته کامپیوتر هنرستان (فنی حرفه ای و کاردانش) با دبیرستان
شاید مهمترین تفاوت دبیرستان و هنرستان، هدف آنها از آموزش باشد. فارغ‌التحصیلان دبیرستان بیشتر نگاهی نظری پیدا میکنند و آماده می‌شوند با ورود به فضای دانشگاه و پیمودن مقاطع بعدی، نظریه‌های جدید ارائه کنند و به‌قولی مرزهای علم را دنیای رشته‌شان عقب‌تر هل دهند؛ اما تمرکز هنرستانی‌ها (فارغ‌التحصیلان رشته‌های فنی و حرفه ای و کاردانش) بر عمل است و کمتر با تئوری سر‌و‌کله می‌زنند.
افراد در بازار کار در موقعیت‌های شغلی که تعریف کرده‌اند، به‌دنبال تخصص و مهارت افراد هستند و البته بسته به کسب‌و‌کارشان، شخصیت‌های متفاوتی را برای جایگاه‌های مورد نظر می‌پسندند؛ پس چندان نگران این موضوع نباشید و بدانید یکی از مهمترین چیزها، علاقه شخصی‌تان است که به شما جهت و انگیزه می‌دهد. در مقاله آیا رشته فنی حرفه ای خوب است، اطلاعات بسیار جامعی پیرامون این موضوع قرار داده‌ایم تا پرسشی در ذهن‌تان بی‌پاسخ نماند.
تحصیلات تا چه مقطعی برای ورود به بازار کار بهتر است؟
نه فقط در رشته کامپیوتر، بلکه در عموم رشته‌هایی که دانش و مهارت بال‌به‌بال یکدیگر برای جذب در بازار کار اهمیت دارند، اوضاع از این قرار است که هر چه مقطع تحصیلی‌تان عالی‌تر باشد، چون ذاتاً به‌دنبال موضوعات خاص‌تر و تخصصی‌تر رفته‌اید، بازار کار محدودتری انتظارتان را می‌کشد؛ اصلاً چه بسا هنگام تحصیل، در مورد موضوعی کاملاً نو به پژوهش پرداخته باشید و عملاً جایی وجود نداشته باشد که بخواهید از آن پول در بیاورید، مگر اینکه خودتان دست‌به‌کار شوید و کارآفرینی کنید.
هرچند معنی این گفته‌ها این نیست که صرفاً باید در همان حوزه بسیار تخصصی پایان‌نامه ارشد یا تز دکتری‌تان به دنبال کار بگردید یا اینکه موقعیت شغلی برای شما وجود ندارد! برای نمونه فارغ‌التحصیل مقطع ارشد (با فرض اینکه درس‌هایش را عمیق درک کرده باشد) دانش وزین‌تری دارد، بسیاری از کارها را بهینه‌تر و سهل‌تر انجام می‌دهد و البته دستمزد بیشتری هم خواهد داشت. در نهایت این انتخاب و دیدگاه شماست که بخواهید بر دانش‌تان بیفزایید یا به دنبال مدرک باشید، در‌هر‌حال و همواره موقعیت‌های شغلی وجود دارد که انتظار افراد متخصص و خبره را بکشند.
تأثیر تحصیل در دانشگاههای برتر بر ورود به بازار کار
شاید صحبت در این مورد چندان چیز تازه‌ای نباشد و همه این را می‌دانیم که دانشگاههای برتر چه مزایایی دارند؛ از اعتبار مدرک گرفته تا محیط پویا و کیفیت بهتر ارائه مطالب برای کسانی که بهطور جدی به دنبال کسب دانش هستند تا وجهه اجتماعی و اعتمادبه‌نفسی که به شما می‌بخشند، همه‌و‌همه دلایل مبرهنی است که مشخص می‌کند تحصیل در این دانشگاه‌ها نه‌تنها بر روند جذب در بازار کار، بلکه بر زندگی فردی‌تان چه تأثیر ژرفی خواهد گذاشت. در صفحه بهترین دانشگاه های ایران در مورد دانشگاههای برتر برای تحصیل در رشته کامپیوتر، بیشتر بخوانید.
از ذکر این نکته غافل نشویم که از طرفی ممکن است این دانشگاه‌ها سطح انتظار فارغ‌التحصیلان را بالا ببرند و این موضوع بعدها در جو محیط کار، موجب سرخوردگی بشود؛ پس اگر میخواهید به سمت این دانشگاه‌ها بروید، اول کمربندتان را محکم ببندید و قدم‌هایتان را محکم بردارید، دوم در صورت موفقیت و ورود، خودتان را به آن محیط محدود نکنید؛ به‌هرحال باید توجه کنیم که این دانشگاه‌ها جمعی از نخبگان را گرد هم آورده‌اند و فضایی تشکیل داده‌اند که از جنبه‌های مختلف با میانگین جامعه متفاوت است.
مهارتهای مورد نیاز
مهارتهای دانش‌محور از موقعیت شغلی تا موقعیت شغلی دیگر زمین تا آسمان متفاوت است. شاید سراغ امنیت شبکه بروید و لازم باشد معماری شبکه و پروتکل‌های مربوطه را بدانید یا بخواهید از یادگیری ماشین بهره بگیرید، در این حالت شاید چندان سرو‌کارتان به شبکه نیفتد و در عوض لازمه شغل‌تان کار با داده باشد؛ این در حالی است که همه موارد مشابه جزو مهارتهای مربوط به رشته کامپیوتر به حساب می‌آیند، اما موقعیت شغلی وجود ندارد که لزوماً به همه آنها همزمان و به مقدار زیاد محتاج‌تان کند. از سوی دیگر، میتوان کمی از بالاتر به مسأله نگاه کرد و از مهارت‌هایی گفت که در همه جایگاه‌های شغلی مربوط به این رشته به کارتان می‌آیند:
تقابل مهارتهای سخت و مهارتهای نرم
مهارتهای سخت (Hard Skills)، توانایی‌های شما در انجام امور و وظایف تخصصی و فنی را شامل می‌شوند. در واقع این نوع مهارت‌ها ملموس‌ترند و به دانش و تجربه شما در امور فنی-تخصصی اشاره دارند. مثلاً اینکه اکسل بلد باشید، از زبان برنامهنویسی خاصی سر در بیاورید و... . در مقابل یا شاید بهتر است بگوییم در کنار اینها، مهارتهای نرم (Soft Skills) قرار می‌گیرند و به توانایی‌های فردی مبتنی بر شخصیت شما در تعامل با دیگران مربوط می‌شوند که دراینبین میتوان به روحیه کار تیمی، مهارت حل مسأله، مسئولیت‌پذیری و... در این خصوص اشاره کرد.
مهم است توجه کنید مهارتهای سخت شما را برای فرصت‌های شغلی بیشتری آماده، رزومه‌تان را پربارتر و ضمناً نظر کارفرمایان را نسبت به شما جلب میکنند. از طرفی با پیچیده‌تر شدن روابط انسانی و اهمیت نحوه تعامل‌تان با دیگران در محیط کار، جایگاه شغلی شما دستخوش تغییر خواهد شد و دقیقاً اینجاست که مهارتهای نرم خودشان را نشان می‌دهند. برخی از مهارتهای سخت و نرمی که برای مهندسان کامپیوتر اهمیت دارد، عبارتند از:
- سازگاری
- کدنویسی
- توانایی حل مسأله
- ارتباطات و روحیه کار تیمی
- خلاقیت
- انعطاف‌پذیری
ابزارهای لازم
ادوات و ابزارهایی که ممکن است به کارتان بیاید
بسته به اینکه در چه حوزه‌ای فعال هستید، از ادوات و ابزارهای عمومی نظیر پیچ‌گوشتی، انبردست، سیم‌چین، هویه، مولتی‌متر، اسیلوسکوپ، مدار الکتریکی گرفته تا خود کامپیوتر (به شکل کامپیوتر شخصی، لپ‌تاپ یا تلفن هوشمند) تا فناوری‌هایی نظیر Git و Github، IDEهای مختلف، Stack Overflow، ابزارهای اشکال‌زدایی و... همه‌و‌همه در زمره ابزارها و ادواتی هستند که به کار مهندسان کامپیوتر می‌آیند. برای بررسی بهترین لپ تاپ برای برنامه نویسی می‌توانید به صفحه بهترین لپ تاپ برای برنامه نویسی چیست؟ مراجعه کنید.
البته از دیدن برخی عناوینی که برایتان ناآشناست، وحشت نکنید! با قدم‌گذاشتن در مسیر و ادامه آن، به‌خوبی با همه اینها دست‌به‌یقه خواهید شد. در واقع بخشی از مواردی که نام بردیم (همانطور که حدس زدید) با سخت افزار، طراحی، آزمایش و توسعه آن سروکار دارد و بخش دیگر ابزارها و فناوری‌هایی است که برای امور نرم افزاری به کارتان می‌آید.
مثلاً Git را برای تعریف پروژه و انجام کار توسعه نرمافزار، با تمرکز بر کنترل نسخه آن به‌صورت تیمی در اختیار توسعه‌دهندگان قرار داده‌اند. IDEها محیط‌های برنامهنویسی هستند که بسیاری از زبانهای برنامهنویسی و کتابخانه‌های مربوطه را پشتیبانی میکنند، تکه‌کدهای مختلف را در اختیار برنامه‌نویسان می‌گذارند و اغلب از ابزارهای اشکال‌زدایی هم بهره می‌برند.
فرصت‌های شغلی رشته کامپیوتر
در ابعاد خرد و کلان کسب‌و‌کارهای امروزی، در هر حوزه و شاخه‌ای که باشند، به کامپیوتر و بنابراین به متخصص آن یعنی مهندس کامپیوتر نیاز است. تجارت هر روز با شتابی قابل ملاحظه بیشتر به سوی دنیای دیجیتال قدم برمی‌دارد؛ با توسعه فناوری‌هایی همچون بلاکچین، NFT و Web3، شاید حتی پول رایج‌مان، قراردادهایی که می‌بندیم و معاملاتی که داریم هم شکل 0 و 1 به خود بگیرند.
از طرفی گسترش بی‌سابقه حجم اطلاعات در جریان در دنیای امروز، نیازمند سازماندهی، یکپارچه‌سازی، تحلیل و کسب بینش است، بهویژه اگر بینش‌ها عامل پیش‌برنده کسب‌و‌کار و تجارت باشند. البته اینجا قصد نداریم مسائل را از دیدگاه علوم اقتصادی، مهندسی صنایع یا مدیریت کسب‌و‌کار بررسی کنیم، بلکه اینجاییم تا از بازار کار رشته کامپیوتر بدانیم. بنابراین در ادامه با توجه به زیر شاخه های رشته کامپیوتر، بازار کار و فرصت‌های شغلی مرتبط را بررسی خواهیم کرد.
بازار کار مهندسی کامپیوتر
پیشتر اشاره کردیم که شاید دیگر نتوان کامپیوتر را از بسیاری از حوزه‌های کاری جدا کرد و البته روزبهروز هم پیوند آن با زندگی بشر بیشتر‌و‌بیشتر می‌شود؛ بنابراین بازار کار رشته مهندسی کامپیوتر و فرصت‌های شغلی موجود آن هم گسترده‌اند و هم پرتعداد. همچون دیگر شاخه‌های مهندسی، اگر مهندسان کامپیوتر نیز ویژگی‌ها و مهارتهای لازم را کسب کنند، آینده شغلی مطمئنی انتظارشان را خواهد کشید، فارغ از اینکه سراغ کدام گرایش رفته‌اند. البته علاقه، انگیزه و پشتکار هم در راه پیدا کردن به بازار کار و کسب درآمد تأثیر به‌سزایی خواهد داشت.
بازار کار رشته کامپیوتر نرم افزار
مسلماً این را لمس کرده‌اید که کامپیوترها بدون نرمافزار، کاربرد خاصی نخواهند داشت. در واقع نرمافزار همچون خون در رگ‌های کامپیوتر جریان پیدا می‌کند و به آن جان می‌بخشد. از سیستم عامل گرفته تا اپلیکیشنهای وب و موبایل، همگی به نرمافزار متکی هستند. عناوین شغلی بسیار متنوعی از جمله مهندس یادگیری ماشین، مهندس بینایی ماشین، معمار نرمافزار، مهندس داده، مهندس امنیت نرمافزار، مهندس توسعه نرمافزار، مدیر پروژه نرمافزار و... همگی در این دسته جای می‌گیرند.
بازار کار رشته کامپیوتر سخت افزار
هرچند وجود نرمافزار برای کامپیوتر امری ضروری است، اما ابتدا باید سخت‌افزاری وجود داشته باشد که بتوان به‌واسطه آن از نرم‌افزارها بهره برد. شکی نیست معماری، بهینگی، کیفیت، دقت و سرعت سخت‌افزار از هر جهتی که به آن نگاه کنید، سرنوشت کامپیوترها را دستخوش تغییر می‌کند و اینجاست که نقش مهندسان سخت‌افزار خودش را نشان می‌دهد. مهندس طراحی سخت‌افزار، مهندس تست سخت‌افزار، مهندس طراح مدارهای مجتمع (آی سی)، مهندس طراح برد مدار چاپی و... همگی عناوین شغلی است که متعلق به این گروه هستند.
بازار کار رشته آی تی
متخصصان و فارغ‌التحصیلان رشته آی تی (IT) یا فناوری اطلاعات، از کامپیوترها، فضاهای ذخیره‌سازی، شبکه و ابزارهای فیزیکی دیگر، زیرساخت‌ها و فرایندها بهره می‌گیرند تا هر شکلی از اطلاعات الکترونیکی را ایجاد، ذخیره‌سازی، حفظ و تبادل کنند و عناوین شغلی نظیر تکنیسین آی تی، کارشناس یا مدیر تضمین کیفیت، سرپرست آی تی، سرپرست امنیت اطلاعات، مهندس رایانش ابری، تحلیل‌گر سیستم، طراح رابط کاربری، مدیر پایگاه داده، متخصص علوم داده و... را به خود اختصاص می‌دهند. البته با توجه به گستردگی اهدافی که برای متخصصان این رشته ذکر کردیم، تعجبی ندارد مواردی نظیر برنامهنویس کامپیوتر، مهندس نرمافزار، توسعه‌دهنده وب و مهندس شبکه را که به رشته‌های نرمافزار و سخت‌افزار نیز ارتباط دارد، در زمره عناوین شغلی ببینیم که در بازار کار رشته آی تی به چشم می‌خورند.
بازار کار رشته علوم کامپیوتر
شاید شناسایی مشکل و کشف راه حل مبتنی بر فناوری در راستای برطرف‌ساختن آن، یکی از اهداف اصلی رشته علوم کامپیوتر باشد. ازآنجاکه متخصصان این رشته در دوران تحصیل بیشتر با مفاهیم نظری سروکار دارند، باید قوه استدلال و منطق‌شان را قوی کنند تا بتوانند الگوریتم‌های کارآمدی ارائه کنند که مسائل را در کمترین زمان و به بهترین شکل حل کند. بنابراین میتوان حدس زد که طراحی، توسعه و تحلیل نرم‌افزارها و سختافزارهای مختلف جزو مواردی است که به بازار کار رشته علوم کامپیوتر ارتباط پیدا می‌کند.
اگر بخواهیم به عناوین شغلی عمومی‌تر در بازار کار این رشته اشاره کنیم، مواردی که پیش از این هم نام بردیم و البته به مشاغل مرتبط با رشته کامپیوتر نرمافزار قرابت بیشتری دارند، تکرار خواهند شد. اما میتوان به برخی موارد و پروژههای تحقیقاتی با هدف توسعه مدل‌ها و نظریه‌ها یا ساده‌سازی الگوریتم‌ها، ایجاد زبانهای جدید برای محاسبات، بهبود عملکرد نرم‌افزارها و سخت‌افزارها اشاره کرد که با فارغ‌التحصیلان و متخصصان رشته علوم کامپیوتر بیشتر همخوانی دارند و بنابراین بازار کار بهتری پیش روی آنها قرار خواهند داد.
بررسی بازار کار رشته کامپیوتر در ایران و جهان
برای بسیاری اهمیت دارد که بدانند بر مبنای رشته‌ای که در آن تحصیل میکنند و در آن متخصص می‌شوند، در کدام کشورها امکان کارکردن خواهند داشت و چه شرایطی انتظارشان را می‌کشد. در ادامه ابتدا بازار کار رشته کامپیوتر در ایران و سپس در برخی از کشورهای دنیا را بررسی خواهیم کرد که به نظر می‌رسد برای اغلب کارجویان ایرانی و البته خارجی، مقاصد محبوبی برای کار و زندگی باشند. اگر قصد فعالیت در حوزه برنامه نویسی را داشته باشید، بهتر است که با بررسی درآمد برنامه نویسی در ایران و خارج از کشور و میزان محبوبیت زبان های برنامه نویسی، انتخاب زبان برنامه نویسی خود را انجام دهید.
البته خوب است بدانید بازار کار رشته کامپیوتر در ایران هم نظیر اغلب کشورهای دنیا داغ است و تقریباً کسی را در این حوزه نمی‌بینیم که بیکار مانده باشد.
از مشاغل رایج رشته کامپیوتر در ایران میتوان به طراحی و توسعه نرمافزار، مدیر پروژههای نرمافزار، مدیریت پایگاه داده، برنامهنویسی اپلیکیشنهای موبایل، مدیر و پشتیبان شبکه، طراحی صفحات وب، تولید محتوا، برنامهنویسی بکاند و فرانتاند، کارشناس سئو، مهندسی امنیت اطلاعات، مدرس دانشگاه، عضو هیئت علمی و... اشاره کرد.
از طرفی بسیاری از کسب‌و‌کارهای خارجی از توان کامپیوتر بهره گرفته‌اند و به تجارت‌شان روحی تازه دمیده‌اند، از‌این‌رو در خارج از کشور نیز فرصت‌های شغلی مناسبی با شرایط و درآمد خوب برای متخصصان حوزه کامپیوتر وجود دارد. در این زمینه می‌توانید به سایت‌های کاریابی خارجی مراجعه و خودتان قضاوت کنید.
تقریبا تمام مشاغل کامپیوتر جزو پردرآمدترین شغل‌های دنیا محسوب می‌شوند و در برخی از کشورها مهندسین کامپیوتر بعد از پزشکان، بالاترین میزان درآمد را دارند.
علاوه بر مطالبی که در پی می‌آید، می‌توانید به مقاله مهاجرت رشته کامپیوتر مراجعه و اطلاعات جامعی در این زمینه کسب کنید.
بازار کار رشته کامپیوتر در ایران
مشاغل دولتی و غیردولتی
آزمون‌های استخدامی دستگاه‌های اجرایی کشور هم همچون کنکور، از دیگر مواردی است که سازمان سنجش برگزار می‌کند و کارجویان بسیاری هر ساله در این امتحان با این امید به رقابت میپردازند که به استخدام دستگاه‌ها و نهادهای دولتی درآیند و البته تعداد قابل توجهی از این افراد، متقاضیان کار حوزه کامپیوتر و فناوری اطلاعات هستند.
جالب است بدانید نهاد ریاست جمهوری، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، نیروی زمینی ارتش، نیروی انتظامی، تعدادی از بانک‌ها، سازمان تأمین اجتماعی و... در فهرست برخی از سازمان‌ها و نهادهای دولتی قرار می‌گیرند که به دنبال جذب نیروی کار متخصص در حوزه کامپیوتر هستند. از طرف دیگر تعداد شرکت‌های خصوصی که به دنبال جذب نیروی کار در این حوزه هستند، بی‌شمار است.
نگاهی به آگهی‌های استخدام سایت‌های داخلی
با جستجوی ساده‌ای در گوگل و کاوشی در سایت‌های نام‌آشنای استخدام و کاریابی ایرانی نظیر کامپیوترجابز، ایران‌تلنت، جابینجا، جاب‌ویژن و... متوجه نکات مهمی می‌شویم، از جمله اینکه تعداد آگهی مشاغل حوزه کامپیوتر در مقایسه با بسیاری از رشته‌های مهندسی و غیرمهندسی، جزو آگهی‌های پرتعداد است؛ از طرفی شرایط استخدام برای این رشته راحت است: خیلی از کارفرماها الزامی به داشتن کارت پایان خدمت، سابقه کار، حضور در محل شرکت و... برای استخدام ندارند. در خصوص درآمد هم کافی است فیلترها را امتحان کنید و ببینید که هرچه مبلغ را بالاتر می‌برید، رشته‌های حوزه کامپیوتر بیشتر خودشان را نشان می‌دهند!
کارآفرینی
وجود نام‌هایی همچون دیجیکالا، اسنپ، تپسی، دیوار و... خود اثباتی بر این مسأله است که با بهره‌گیری از علوم و فناوری‌های کامپیوتری، تا چه حد میتوان در دنیای امروز دست به کارآفرینی زد. البته همه این موارد ایده‌های تقریباً تکراری (مثل خدمات حمل‌و‌نقل، خرید‌و‌فروش و...) را که از قبلتر هم وجود داشت، با فناوری‌های مرتبط با کامپیوتر تلفیق کردند و به چنین موفقیتی دست یافتند، اما لازم است بدانید حوزه‌هایی مثل هوش مصنوعی، یادگیری ماشین، علوم داده، تجارت داده‌محور، هوش تجاری و غیره، همگی در زمره دانش کامپیوتر جای می‌گیرند و هنوز آن‌طور که باید پتانسیل خود را در بازار کار داخلی نشان نداده‌اند.
بازار کار رشته کامپیوتر در ترکیه
بررسی بازار کار رشته کامپیوتر و آی تی در کشور ترکیه بیشتر از این جهت قابل تأمل است که کشور ترکیه به‌لحاظ جغرافیایی با ایران فاصله کمی دارد و البته هرچند اوضاع اقتصادی‌اش چندان چنگی به دل نمی‌زند، اما می‌تواند پلی برای ورود به بازار کار بین‌المللی در حوزه کامپیوتر و آی تی باشد. ناگفته نماند نرخ بیکاری در این کشور از اتحادیه اروپا بیشتر است؛ از طرفی مسلط‌بودن به زبان ترکی در کنار انگلیسی، خود عامل بازدارنده‌ای است که می‌تواند شما را با مشکل مواجه سازد؛ از طرف دیگر کارفرمایان در کشور ترکیه بایستی جهت ارضای نیاز بازار کار کشورشان، بیشتر بر متخصصان بومی تکیه کنند و این موضوعات ممکن است انگیزه شما برای کار در کشور ترکیه را کمتر کنند.
اما فراموش نکنید صنعت گردشگری کمک شایانی به اقتصاد کشور ترکیه می‌کند و البته رشته کامپیوتر و آی تی جزو مشاغل پردرآمد و آینده‌دار هستند. بنا به اطلاعات وبسایت Salary Expert، درآمد مهندسان کامپیوتر در کشور ترکیه از 137.502 تا 244.027 لیر در سال متغیر است و تا سال 2027، شاهد 205 درصد رشد خواهد بود. خوب است بدانید افراد واجد شرایط، اجازه کار در ترکیه را تنها به این شرط دریافت میکنند که دست‌کم 6 ماه از مهلت اعتبار جواز اقامت‌شان در این کشور باقی مانده باشد و ویزای کار ترکیه دارای انواعی به شرح ذیل است:
- ویزای کار موقت که یک‌ساله است و باید برای اخذ آن با کارفرمای ترک قرارداد داشته باشید.
- .ویزای کار مستقل که نیازمند بیش از پنج سال سابقه کار و زندگی در کشور ترکیه است و در صورت اخذ آن می‌توانید برای خود کارگاه یا مغازه راه‌اندازی کنید
- ویزای کار دائم که مستلزم هشت سال سابقه کار و زندگی در کشور ترکیه است و البته به کسانی تعلق می‌گیرد که ابتدا از طریق ویزای کار موقت اقدام کرده باشند.
بازار کار رشته کامپیوتر در آلمان
کشور آلمان اگرچه (برای خیلی‌ها) سد نسبتاً بزرگی به نام زبان آلمانی پیش روی کارجویان قرار می‌دهد، اما با توجه به اقتصاد قوی که در سطح اتحادیه اروپا و همچنین جهان دارد، از مقاصد محبوب افراد برای کار و زندگی است. اغلب شرکت‌های آلمانی با تکیه بر فناوری روز و توسعه آن توانسته‌اند جایگاه خوبی کسب و البته آن را حفظ کنند که در این میان آوردن نام غول‌هایی همچون زیمنس (Siemens)، بی‌ام‌و (BMW)، دایملر (Daimler)، بوش (Bosch) و... گواهی بر این ادعاست.
ازآنجاکه آلمان کشوری صنعتی است و صنایع بهطور روزافزون به فناوری‌های دیجیتالی و محاسبات کامپیوتری وابسته می‌شوند، میتوان نتیجه گرفت که بازار کار رشته کامپیوتر و البته بازار کار رشته آی تی در این کشور حرف‌هایی برای گفتن دارند. هرچند در سال‌های اخیر ویروس کرونا ضربه‌ای اساسی بر پیکره اقتصاد جهان زد و نرخ بیکاری را در بسیاری از کشورها از جمله آلمان افزایش داد، اما همچنان نرخ بیکاری آلمان از بسیاری از کشورها کمتر است. بنا به اطلاعات اداره آمار کار (Bureau of Labor Statistics) و نیز مؤسسه تحقیقات اقتصادی (Economic Research Institute) ایالات متحده، آلمان به‌لحاظ درآمد مهندسان کامپیوتر و آی تی جزو ده کشور برتر دنیاست. طبق اطلاعات وبسایت Salary Expert، درآمد مهندسان کامپیوتر در کشور آلمان از 60.881 تا 108.047 یورو در سال متغیر است و تا سال 2027، شاهد 10 درصد رشد خواهد بود. با همه این اوصاف، فراموش نکنید خیلی‌ها از این قضایا باخبرند و رقابت برای کسب جایگاه شغلی در کشور آلمان داغ است!
برای کار پیدا کردن در کشور آلمان می‌توانید از طریق ویزای جستجوی کار این کشور اقدام کنید، البته بسیاری از کارفرمایان آلمانی نیروی کار خارجی را که کمتر از دو سال سابقه کار تخصصی و مرتبط نداشته باشد، استخدام نمی‌کنند. پس بهتر است پیش از قدم‌گذاشتن در این مسیر، رزومه کاری‌تان را تقویت کنید و البته یادتان نرود که مدرک معتبر زبان آلمانی هم به‌نحوی جزو الزامات است. ناگفته نماند اگر در کشور آلمان در رشته کامپیوتر و آی تی تحصیل کرده باشید، پس از فارغ‌التحصیلی مهلتی 18 ماهه خواهید داشت تا به دنبال کار بگردید و قطعاً حضورتان در خاک آلمان در حصول جایگاه شغلی بی‌تأثیر نخواهد بود.
خالی از لطف نیست به بلوکارت (Blue Card) نیز اشاره‌ای داشته باشیم که از بهترین مسیرهای کاریابی در کشور آلمان و نوعی مجوز اقامت برای افراد متخصص است. برای اخذ بلوکارت بایستی مدرک دانشگاهی داشته باشید که خودش یا معادلش در کشور آلمان اعتبار داشته باشد. از طرفی داشتن پیشنهاد کاری مشخص از کارفرمای آلمانی نیز جزو الزامات است. شرایط کاری از جمله نوع قرارداد، میزان درآمد ناخالص و... نیز در اخذ بلوکارت دخیل‌اند که پرداختن به آنها در حوصله این مقاله نمی‌گنجد.
بازار کار رشته کامپیوتر در حوزه اسکاندیناوی (سوئد، نروژ، دانمارک و فنلاند)
کشورهای حوزه اسکاندیناوی، یعنی سوئد، نروژ، دانمارک و فنلاند (البته در معنای گسترده‌تر، ایسلند، جزایر فارو و جزایر الند را نیز شامل می‌شوند) به‌لحاظ کیفیت زندگی و خدماتی که به شهروندان خود ارائه میکنند، زبانزد هستند. البته وضعیت صنایع و اقتصاد آنها کمی با یکدیگر متفاوت است. از طرفی نوع اقلیم و آب‌و‌هوایی که دارند، فرهنگ و خلق‌و‌خوی مردم، زبانهای خاصی که برای غیرانگلیسی‌زبانان عموماً دشوار تلقی می‌شود و میزان بالای مالیات بر درآمد، همگی موانعی است که شاید انگیزه شما را برای جستجوی کار در این کشورها کمتر کند. اما جالب است بدانید بنا به اطلاعات اداره آمار کار (Bureau of Labor Statistics) و نیز مؤسسه تحقیقات اقتصادی (Economic Research Institute) ایالات متحده، به‌ترتیب دانمارک، نروژ، سوئد و در آخر فنلاند، رتبه‌های زیر 12 را به‌لحاظ حقوق مهندسان کامپیوتر و آی تی در دنیا به خود اختصاص داده‌اند.
برای نمونه اطلاعات وبسایت Salary Expert را در خصوص درآمد مهندسان کامپیوتر در کشور سوئد در نظر بگیرید که از 453.226 تا 804.345 کرون در سال متغیر است و تا سال 2027، شاهد 9 درصد رشد خواهد بود و حضور شرکت‌هایی نظیر ولوو (Volvo)، اسپاتیفای (Spotify)، کلارنا (Klarna)، اریکسون (Ericsson) در حوزه‌های خودروسازی، مدیا، فناوری مالی و مخابرات در این کشور نشان از این دارد که راه برای مهندسان حوزه‌هایی نظیر هوش مصنوعی، توسعه نرمافزار، علوم داده، شبکه و... در بازار کار این کشور باز است.
شاید پس از داشتن پیشنهاد کار از کارفرما در کشورهای حوزه اسکاندیناوی و با توجه به اینکه بایستی زبان کشور مقصد را بدانید، یکی از ساده‌ترین راهکارها برای ورود به بازار کار رشته کامپیوتر و آی تی در این کشورها، اخذ ویزای دانشجویی به منظور یادگیری آن زبان و در ادامه یافتن کار مطلوب و اقدام برای ویزای کار باشد که بررسی و تحقیق در مورد جزئیات آن را به شما واگذار می‌کنیم.
بازار کار رشته کامپیوتر در انگلستان
انگلستان جزو کشورهایی است که اقتصاد پویا و رو‌به‌رشدی دارند. شایان ذکر است که خروج این کشور از اتحادیه اروپا یا همان مسأله برگزیت (Brexit)، این کشور را با بحران نیروی کار مواجه کرد و موجب شد مدت اقامت دانشجویان را پس از فارغ‌التحصیلی در این کشور افزایش دهند؛ البته تحصیل در این کشور نه‌تنها رایگان نیست، بلکه معمولاً هزینه‌های زیادی دارد. از طرفی پیشرفته‌بودن این کشور و نرخ بیکاری پایین آن و از طرف دیگر حضورش در فهرست هشت کشور پولساز برای متخصصان رشته‌های کامپیوتر و آی تی بنا به اطلاعات اداره آمار کار (Bureau of Labor Statistics) و نیز مؤسسه تحقیقات اقتصادی (Economic Research Institute) ایالات متحده و همچنین عدم نیاز به یادگیری زبان سوم، انگلستان را در زمره مقاصد مناسب برای مهاجرت کاری، بهویژه برای رشته‌های کامپیوتر و آی تی قرار می‌دهد.
البته داشتن پیشنهاد کاری از کارفرمای انگلیسی در روند ورود به بازار کار رشته کامپیوتر در این کشور بسیار مؤثر است. طبق اطلاعات وبسایت Salary Expert، درآمد مهندسان کامپیوتر در کشور انگلستان از 44.468 تا 78.918 پوند در سال متغیر است و تا سال 2027، شاهد 10 درصد رشد خواهد بود.
بازار کار رشته کامپیوتر در کانادا
هرچند کانادا از ایران دور است و آب‌و‌هوای سردی دارد، اما وضعیت اقتصادی مطلوب، مهاجرپذیری، امکانات رفاهی و پررنگ‌بودن زبان انگلیسی از دلایل مهمی است که آن را به مقصد مناسبی برای ایرانیان تبدیل می‌کند. بنا به اطلاعات اداره آمار کار (Bureau of Labor Statistics) و نیز مؤسسه تحقیقات اقتصادی (Economic Research Institute) ایالات متحده، کانادا به‌لحاظ درآمد مهندسان کامپیوتر و آی تی در فهرست پنج کشور اول دنیا قرار می‌گیرد. طبق اطلاعات وبسایت Salary Expert، درآمد مهندسان کامپیوتر در کشور کانادا از 84.388 تا 149.764 دلار کانادا در سال متغیر است و تا سال 2027، شاهد 10 درصد رشد خواهد بود.
البته علاوه بر درآمد خوب متخصصان حوزه کامپیوتر و آی تی در کانادا، ورود به بازار کار این رشته‌ها در این کشور، فرصت مناسبی برای اخذ اقامت دائم کانادا نیز هست. کانادا هر ساله برنامههای مهاجرتی گوناگونی از جمله برنامه مهاجرت نیروی کار ماهر (Skilled worker) و اکسپرس انتری (Express entry) یا برنامه استانی پیش روی متخصصان رشته‌ها و شاخه‌های مختلف قرار می‌دهد و بر اساس معیارهای مختلفی نظیر سن، میزان تحصیلات، مهارت زبان، سابقه کار، داشتن پیشنهاد کاری و... به افراد امتیاز می‌دهد. مهندسان کامپیوتر و متخصصان گرایش‌های مختلف این حوزه جایگاه‌های مناسبی در طبقه‌بندی ملی مشاغل کانادا (NOC) دارند و می‌توانند روی مهارت‌شان برای ورود به بازار کار این کشور حساب کنند.
بازار کار رشته کامپیوتر در آمریکا
بی‌شک ایالات متحده آمریکا با حضور غول‌های فناوری نظیر آمازون (Amazon)، مایکروسافت (Microsoft)، اپل (Apple)، گوگل (Google)، اوراکل (Oracle)، تسلا (Tesla)، سیسکو (Cisco) و... و حضور در صدر جدول درآمد مهندسان کامپیوتر و آی تی به‌گفته اداره آمار کار (Bureau of Labor Statistics) و نیز مؤسسه تحقیقات اقتصادی (Economic Research Institute) همین کشور و البته تنوع آب‌و‌هوایی، عدم نیاز به یادگیری زبان سوم و اقتصاد قوی، برای متخصصان حوزه کامپیوتر و آی تی مقصد مطلوبی است. طبق اطلاعات وبسایت Salary Expert، درآمد مهندسان کامپیوتر در کشور آمریکا از 80.864 تا 143.511 دلار در سال متغیر است و تا سال 2027، شاهد 11 درصد رشد خواهد بود. البته تسلط کامل به زبان انگلیسی، داشتن مدرک تحصیلی معتبر، رزومه مناسب و نهایتاً اخذ ویزای کاری H1 آمریکا، نیازمندی‌های ورود به بازار کار این کشور است.
برخی از مراکز مهم پژوهشی و فناورانه مرتبط با رشته کامپیوتر و آی تی در ایالات متحده عبارتند از:
- ACM (انجمن ماشین‌های حسابگر)
- IEEE (مؤسسه مهندسان برق و الکترونیک)
- مراکز پژوهشی IBM
بازار کار رشته کامپیوتر در استرالیا
و اما آخرین کشوری که در این مقاله بررسی خواهیم کرد، کشور استرالیا خواهد بود که به‌لحاظ درآمد مهندسان کامپیوتر و آی تی به‌گفته اداره آمار کار (Bureau of Labor Statistics) و نیز مؤسسه تحقیقات اقتصادی (Economic Research Institute) ایالات متحده، در میان هفت کشور برتر قرار می‌گیرد و علاوه بر این، از مزایایی نظیر عدم نیاز به یادگیری زبان سوم، وضعیت اقتصادی مطلوب، حضور شرکت‌های چندملیتی و مهاجرپذیری بهره‌مند است.
طبق اطلاعات وبسایت Salary Expert، درآمد مهندسان کامپیوتر در کشور استرالیا از 99.188 تا 176.030 دلار استرالیا در سال متغیر است و تا سال 2027، شاهد 13 درصد رشد خواهد بود. هرچند نرخ بیکاری در استرالیا از نیوزیلند بالاتر است، اما اخذ ویزای کار آن کمتر کار می‌برد و سادگی بیشتری دارد؛ نیوزیلند برای اخذ ویزای کار داشتن پیشنهاد شغلی را الزامی می‌داند که این شرط در مورد استرالیا صادق نیست. همچنین استرالیا رشته‌های مرتبط با کامپیوتر، آی تی و علوم کامپیوتر را در لیست مشاغل مهارتی (SOL) خود قرار داده است که پیدا کردن کار را راحت‌تر می‌کند و بنابراین میتوان نتیجه گرفت بازار کار رشته کامپیوتر در این کشور آینده خوبی دارد.
بازار کار رشته کامپیوتر برای خانم‌ها
با قاطعیت میتوان گفت که بازار کار مشاغل مهندسی کامپیوتر، مناسب‌ترین و پرفرصت‌ترین بازار کار برای خانم‌ها در طی چند سال اخیر به شمار می‌آید. متاسفانه برخلاف آنکه خانم‌ها نقشی اساسی و بنیادین در ظهور و پیدایش صنعت کامپیوتر داشتند، با گذشت زمان به دلایل گوناگونی از جمله تبعیض جنسیتی و مسائل اقتصادی که در دوران جنگ جهانی دوم گریبان بسیاری از کشورهای صنعتی همچون آمریکا را گرفته بود، حضور و نقش زنان در جامعه کامپیوتر را کمرنگ‌تر کرد.
اما امروزه کارشناسان به اهمیت وجود زنان در پیشرفت و رشد علوم کامپیوتر پی برده و شرکت‌های بزرگی همچون گوگل و فیس بوک هرساله با ایجاد طرح‌های تشویقی و دادن امتیازهایی همچون دورکاری، افزایش مدت مرخصی زایمان و غیره سعی در جذب و استخدام زنان بیشتری به حوزه کامپیوتر را دارند. یکی از نکات قابل توجه دیگر در خصوص بازار کار رشته کامپیوتر برای خانم‌ها آن است که مشاغل مرتبط با حوزه کامپیوتر دارای کمترین شکاف دستمزدی میان مردان و زنان متخصص و حرفه‌ای هستند.
توسعه دهنده نرم افزار، طراحان واسط کاربری (UI) و تحلیلگران داده و بسیاری از شغل‌های دیگر از جمله مشاغل کامپیوتری پرطرفدار میان خانم‌ها به شمار می‌آیند. در مقاله رشته کامپیوتر برای خانم‌ها به طور اجمالی و مفصل به بسیاری از مسائل ناگفته در خصوص بانوان و رشته کامپیوتر پرداخته شده و مطالعه آن می‌تواند آینده روشن بازار کار رشته کامپیوتر برای خانم‌ها را به خوبی ترسیم کند.
نظر دانشجویان رشته مهندسی کامپیوتر
اکثر دانشجویان مهندسی کامپیوتر بر این باورند که با توجه به نیاز بازار کار و تقاضای بالای استخدام برای نیروی کار متخصص و حرفه‌ای کامپیوتر بعد از فارغ التحصیلی بلافاصله وارد بازار کار خواهند شد. اما رقابت در میان دانشجویان رشته کامپیوتر زمانی آغاز می‌شود که برای بدست آوردن فرصت‌های شغلی بهتر و تخصصی تر سعی میکنند از یکدیگر پیشی بگیرند و به همین دلیل با توجه به دانش روز و نیاز بازار کار به طور مداوم در حال یادگیری و گذراندن دوره‌های مختلف آموزشی در زمینه‌های گوناگون جهت کسب مهارتهای بیشتر هستند.
از نظر دانشجویان رشته کامپیوتر، بیکاری در بازار کار مهندسی کامپیوتر بی‌معناست و تلاش بر سر گرفتن شغل‌های حساس و تخصصی است بعلاوه اینکه رشته کامپیوتر انواع مختلفی از مشاغل پرسود و پردرآمد را در پیش روی آنان قرار داده و آینده روشنی را برایشان رقم می‌زند.. در مقاله نظر دانشجویان رشته مهندسی کامپیوتر می‌توانید با دیدگاه‌های متفاوت و تجربیات دانشجویان داخل و خارج از کشور در خصوص رشته کامپیوتر آشنا شوید.
شمایل بازار کار رشته کامپیوتر در دنیای آینده
دنیای امروز و فردا، دنیایی متکی بر اطلاعات است و هیچ ابزاری در زمینه گردآوری، تجزیه‌و‌تحلیل و کنترل اطلاعات، توانایی رقابت با کامپیوترها را ندارد. از طرف دیگر ربات‌ها به‌مرور در بسیاری از زمینه‌ها جای انسان‌ها را می‌گیرند. همچنین فناوری‌هایی همچون بلاکچین، هوش مصنوعی، واقعیت افزوده و مجازی، کلان‌داده، فضای ابری، اینترنت اشیا و... قرار است زندگی انسان را متحول کنند و همگی بر پایه کامپیوتر بنا شده‌اند. البته کامپیوترها هنوز به انسان‌ها نیاز دارند تا به آنها برنامه بدهند، تعمیرشان کنند، آنها را ارتقا دهند و... بنابراین به نظر می‌رسد در آینده هم جایگاه شغلی مناسبی در انتظار فعالان و متخصصان رشته کامپیوتر باشد.
بازار کار رشته کامپیوتر برای فریلنسرها یا آزادکاران
پس از انقلاب صنعتی و مدرنیزه‌شدن مفاهیم سازمان‌ها و نهادها، بحث تعهد کاری و ارتباط بلندمدت کارمندان و کارفرمایان پیش آمد و شکل گرفت. اما در سالیان اخیر و بهویژه با توجه به نقش کامپیوترها، نرم‌افزارها، شبکه و اینترنت، بهویژه پس از شیوع بیماری کووید-19 در دنیا، مفهوم فریلنسری، دورکاری، کار به‌صورت ریموت و موارد مشابه رنگ‌و‌بوی دیگری گرفت. البته واژگانی که از آنها اسم بردیم معادل یکدیگر نیستند، در واقع فریلنسر (Freelancer) یا آزادکار شخصی است که بدون تعهد کاری بلندمدت با شرکت یا سازمانی خاص، بسته به دانش و مهارت‌هایی که دارد، فعالیت تخصصی و حرفه‌ای انجام می‌دهد.
شاید بزرگترین مزیت چنین رابطه کاری برای فریلنسر در این باشد که آزادانه و به اختیار خودش کار می‌کند و تحت نظارت مستقیم کسی نیست. بنابراین ساعت کاری منعطفی خواهد داشت، مکان کار کردنش را خودش انتخاب می‌کند، برنامه‌ریزی درآمدش با خودش است و مواردی از این قبیل. با همه این اوصاف، توضیح اضافات است اگر بگوییم بسیاری از عناوین شغلی در بازار کار رشته کامپیوتر و همچنین بازار کار رشته آی تی با توجه به جنس ابزار کارشان، امکان فعالیت فریلنسری دارند و البته جالب است بدانید درآمدشان هم خوب است.
آیا ربات‌های آینده شغل مهندسان کامپیوتر را از آنها خواهند گرفت؟
این روزها از خیلی‌ها می‌شنویم که در آینده‌ای نه‌چندان دور، هوش مصنوعی بهطور خودکار خیلی از کارها را در دست خواهد گرفت و ربات‌ها مثل فیلم‌های علمی-تخیلی، جایگزین انسان‌ها خواهند شد. درست است که ربات‌ها می‌توانند جای اپراتور ماشین‌آلات را مثلاً در کارخانه‌ها بگیرند (که البته در حال حاضر هم در بسیاری از صنایع این اتفاق افتاده است)، اما چندان جای نگرانی نیست. هوش مصنوعی در دنیای امروز، در واقع الگوریتم‌های بهینه‌ای است که بر پایه کارهای آماری بنا شده و همچنان در خروجی‌های مختلفی که می‌دهد (تشخیص صدا، تصویر، پیش‌بینی، فراهم‌سازی بینش بر پایه داده‌ها، خودکارسازی برخی فرایندها) خطا دارد.
«در حال حاضر، خلاصه‌ترین پاسخ به این پرسش بسیار مهم «خیر» است. هوش مصنوعی به این زودی‌ها جای توسعه‌دهندگان یا برنامه‌نویسان را نخواهد گرفت، اما ممکن است در آینده بتواند کدنویسی کند و نرمافزار توسعه دهد. محققان و دانشمندان هوش مصنوعی بر این باورند که زمان می‌برد تا هوش مصنوعی بتواند کد واقعی و قابل استفاده و با ارزشی تولید کند که بیش از چند خط باشد.»
درآمد مشاغل حوزه کامپیوتر
در سال 1401 که وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، حداقل دستمزد مبنای ماهیانه را حدوداً 4 میلیون و 200 هزار تومان اعلام کرد (البته مواردی نظیر بن کارگری، حق مسکن، حق اولاد و... نیز به آن افزوده می‌شود)، درآمد شاغلین حوزه کامپیوتر بسته به شرایطی که دارند، بهطور میانگین بین 12 میلیون تومان تا 30 میلیون تومان، یعنی از 4 برابر تا 7.5 برابر حداقل دستمزد متغیر است. در بازار کار کشورهای خارجی هم وضعیت چنین است:
در میان مشاغل کامپیوتر، طراحان و توسعه‌دهندگان نرمافزار، دانشمندان علم داده و مدیران امنیت شبکه و اطلاعات بالاترین میزان حقوق دریافتی را دارند که سالیانه مبلغی بین 115,197 تا 139,099 دلار است.
پردرآمدترین گرایش‌های رشته کامپیوتر
ابتدا اجازه دهید برخی از عناوین شغلی پردرامد رشته کامپیوتر رشته کامپیوتر این حوزه را نام ببریم:
- مدیر پایگاه داده
- مدیر پروژه آی تی
- توسعه‌دهنده جاوا
- مهندس نرمافزار
- مهندس امنیت شبکه
- متخصص علوم داده
- معمار نرمافزار
همانطور که می‌بینید، حوزه‌های مختلف علوم کامپیوتر از جمله نرم افزار، شبکه، علوم داده و موارد مربوط به آنها در این فهرست جای گرفته‌اند که تا حدود زیادی نشانگر پردرآمدترین و پولسازترین گرایش‌های این رشته است.
شاید همه‌چیز پول نباشد
اما مطلب اینجاست که در کنار بحث درآمد و پول، موارد دیگری هم هست که پیش‌از‌این به برخی از آنها اشاره کردیم. علاقه جزو مهم‌ترین‌هاست و نه‌تنها سمت‌و‌سوی شما را مشخص می‌کند، بلکه عامل محرک‌تان خواهد بود. ویژگیهای شخصی‌تان بسیار کلیدی و پراهمیت‌اند و نباید به سادگی از کنارشان بگذرید. نگذارید اعداد و ارقام شما را به دام بیندازد. شک نکنید اگر به کاری علاقه نداشته باشید، شخصیت‌تان مناسب آن نباشد، ابزارهای لازمش را نداشته باشید، هر چقدر هم که پولساز باشد، در آن موفق نخواهید بود و بدتر از آن اینکه سرخورده می‌شوید و انگیزه کارهای دیگر را هم نخواهید داشت.
مقایسه بازار کار رشته کامپیوتر با برخی از رشته‌های مطرح
مقایسه بازار کار رشته کامپیوتر با رشته حسابداری
اغلب پشت‌کنکوری‌ها و کسانی که بیشتر هدف‌شان از تحصیل ورود به بازار کار و کسب درآمد است، بر سر دوراهی انتخاب رشته کامپیوتر، علی‌الخصوص گرایش نرمافزار و رشته حسابداری می‌مانند. درست است که به مشاغل مرتبط با این دو در بسیاری از نهادها، شرکت‌ها و سازمان‌ها نیاز داریم و بایستی فردی متخصص برای انجام آن جذب شود و به‌نوعی بازار کار هر دو رشته رو به پیشرفت و رشد است، اما همانطور که پیشتر به‌تفصیل گفتیم، کامپیوتر به جزئی جدایی‌ناپذیر از زندگی امروزه تبدیل شده و در تمامی حوزه‌ها نقش به‌سزایی دارد.
حتی اگر فکرش را بکنید خواهید دید که حسابدارها هم دیگر تا حد زیادی به نرم‌افزارهای مخصوص حرفه‌شان متکی هستند و روند امورشان را این‌چنین سرعت بخشیده‌اند. بنابراین نتیجه مشخص و پیروزی از آن رشته کامپیوتر است، البته شرط و‌شروطش از جمله استعداد لازم، شخصیت متناسب، مهارت‌ها، ادوات و ابزارهای مخصوص، علاقه و... را قبلتر کاملاً تشریح کردیم.
مقایسه بازار کار رشته کامپیوتر با رشته برق
در مورد رشته برق و گرایش‌های مختلف آن مثل برق قدرت، الکترونیک، مخابرات و کنترل باید گفت که دانش این رشته به‌نوعی پایهایتر و البته عمومی‌تر است؛ البته این جمله را اشتباه برداشت نکنید، در تخصصی‌بودن گرایش‌های مختلف مهندسی برق شکی نیست. منظور از واژه عمومی، صرفاً کاربرد گسترده‌تر آن در صنایع و فناوری‌های مختلف است. حتی بدون دانش حوزه برق، پیدایش کامپیوتر که محوریت موضوع همین مقاله است، ممکن نبود.
البته مسأله مهم برای افراد بهویژه جهت ورود به بازار کار این است که از ابتدای مسیر بدانند هدف‌شان چیست و به دنبال چه هستند. اگر ملاک‌تان فقط تعداد فرصت‌های شغلی یا درآمد باشد، شاید نتوان دقیقاً گفت رشته کامپیوتر برتری دارد یا رشته برق؛ هر دوی این رشته‌ها بازار کار و درآمدهای خوبی پیش روی کارجویان متخصص و خبره می‌گذارند. اما اگر معیارهای دیگری هم برای ورود به بازار کار دارید، بهتر است پیش از انتخاب بین این دو بررسی ژرف‌تری انجام دهید و دقیقاً از شرایط هر دو رشته آگاه شوید. شاید از خیلی‌ها شنیده باشید مهندس کامپیوتر نمی‌تواند کار مهندس برق را انجام دهد، اما برعکس آن فقط با گذراندن چند دوره و کسب مهارتهای لازم ممکن است!
مسلم بدانید کسی که قصد داشته باشد فرصت‌های شغلی با شرایط مناسب و درآمد خوب چشم‌انتظارش باشد، باید در کنار موارد دیگر مثل علاقه، شخصیت متناسب و... تخصص و دانش کافی کسب کند و دانستن این مطلب شما را ملزم می‌کند که راهتان را از ابتدا به‌درستی انتخاب و با پشتکار دنبال کنید.
مقایسه بازار کار رشته کامپیوتر با رشته مکانیک
با اینکه هر دوی این رشته‌ها در زمره علوم مهندسی جای می‌گیرند و از این بابت شباهت‌هایی پیدا میکنند، اما میتوان گفت مهندسی مکانیک هم همچون مهندس برق رشته‌ای عمومی‌تر و گسترده‌تر است. در واقع (عموماً) سر نخ تمامی قطعات، ماشین‌آلات و اشیای متحرک به مهندسی مکانیک ختم می‌شود و متخصصان این رشته می‌کوشند فناوری‌های مورد نیاز بشر را بر مبنای اصول انرژی، حرکت و نیرو طراحی و تولید کنند.
به‌نوعی متخصصان رشته کامپیوتر و مکانیک، هر دو نیازمند استدلال منطقی هستند و با طراحی و حل مسأله سروکار دارند، اما همانطور که مشخص است، حوزه‌های کاری‌شان بسیار تفاوت دارد. با توجه به عمومیت کاربرد مهندسی مکانیک در جاهای مختلف، از طراحی قطعات کوچکی مثل سوئیچ‌ها گرفته تا وسایل پرنده نظیر هلیکوپتر و هواپیما، مشخصاً بازار کار این رشته هم مثل رشته کامپیوتر گسترده است و در بسیاری از موارد درآمد خوبی دارد. نهایتاً این شما هستید که باید تصمیم بگیرید با توجه به مشاغل این دو رشته و شرایط فردی‌تان، کدام را برمی‌گزینید.
مقایسه بازار کار رشته کامپیوتر با مدیریت بازرگانی
دنیای رشته کامپیوتر و مدیریت بازرگانی تفاوت‌های عمده‌ای دارد. دانشجویان، فارغ‌التحصیلان و متخصصان رشته کامپیوتر بیشتر با مسائل دنیای فناوری، توسعه نظریه‌های این حوزه و حل آنها سروکار دارند، درحالیکه در شاخه‌های مختلف رشته مدیریت، از جمله مدیریت بازرگانی، باید با ساختار و چیدمان سازمان‌ها، ارتباطات درون‌سازمانی و برون‌سازمانی، مسائل مربوط به کسب‌و‌کار و تحلیل آن آشنایی داشته باشند.
به‌نوعی رد پایی از تفاوت میان علوم مهندسی و علوم انسانی در اینجا وجود دارد. شایان ذکر است هر دوی این رشته‌ها بازار کار و درآمد خوبی برای متخصصان‌شان فراهم می‌آورند. بنابراین تکرار مکررات است اگر بگوییم ابتدا به علاقه، شخصیت و هدفتان فکر کنید و بعد در مسیر قدم بگذارید. ضمناً امروزه با توسعه ابزارها و مهارتهای مختلف مبتنی بر کامپیوتر، شاخه‌هایی همچون هوش تجاری (Business Intelligence) پا به عرصه وجود نهاده‌اند و میتوان آنها را پیوندی میان رشته کامپیوتر، مدیریت بازرگانی و مهندسی صنایع دانست.
آینده رشته کامپیوتر
مسلماً تا اینجای مقاله، مطالب بسیاری از کلیات رشته کامپیوتر و وضعیت فعلی بازار کارش دستگیرتان شد، اما شاید همچنان در مورد وضعیت این رشته در آینده پرسش‌هایی داشته باشید؛ اعم از اینکه خود کامپیوترها در آینده چه تغییراتی میکنند، دروس رشته کامپیوتر و تحصیل در این رشته در آینده به چه شکل خواهد بود، چه مشاغلی در این حوزه در آینده بازار کار داغ‌تری خواهند داشت و... نگران نباشید، مقاله آینده رشته کامپیوتر را برای شما آماده کرده‌ایم!
سرنوشت برخی از کارآفرینان معروف حوزه کامپیوتر
سرگی میخایلوویچ برین
کارآفرین آمریکایی متولد روسیه است که با لری پیج شرکت گوگل را بنیان نهادند. او که هفتمین فرد ثروتمند جهان است، عملاً زندگی بسیاری از انسان‌ها را تغییر داد.
رابرت متکالف
کارآفرین آمریکایی است که به توسعه اترنت و اینترنت کمک شایانی کرد و موفق شد مدال افتخار آی‌تریپل‌ای (IEEE مؤسسه مهندسان برق و الکترونیک ایالات متحده) را از آن خود کند. مسلماً همین را که الان مشغول مطالعه این صفحه هستید، مدیون او هستیم.
جری یانگ
یکی از بنیان‌گذاران سایت یاهو و مدیرعامل پیشین آن است که در حال حاضر سرمایه‌ای برابر با 2,5 میلیارد دلار آمریکا دارد.
شاید نام شما هم روزی در چنین فهرستی قرار بگیرد. با دسترسی گستردهای که این روزها به اطلاعات داریم، خیلی هم دور از ذهن نیست.
جمع بندی
رشته کامپیوتر فارغ از جذابیت ذاتی که دارد، از جنبه‌های مختلف فضای مناسبی برای اهالی فن و شاغلین فراهم آورده است که لازمه دستیابی به چنین فرصت‌های شغلی، تناسب در زمینه ویژگیهای فردی، تحصیلی، دانش و مهارت است. بنابراین پیش از اقدام برای ورود به بازار کار رشته کامپیوتر یا بازار کار رشته آی تی، بایستی همه اینها را به‌درستی بسنجیم و اگر همه‌چیز همانطور بود که باید باشد، سپس با تلاش و همت در مسیر قدم بگذاریم تا به هدف برسیم. امیدواریم توانسته باشیم با بررسی رشته کامپیوتر، گرایش‌های آن، شغل‌های این رشته، بازار کارش در ایران و خارج از کشور، آینده شغلی رشته کامپیوتر، میزان درآمد برنامه نویسی و دیگر مطالبی که ارائه شد، در این راه بخشی از پرسش‌هایتان را پاسخ داده باشیم.
آیا رفتن به سمت رشته کامپیوتر برای پیدا کردن کار تصمیم درستی است؟
اگر اطلاعات جامعی در خصوص شغل مورد علاقه یا هدفتان در حوزه کامپیوتر بهدست آوردهاید و تا حدود زیادی اطمینان دارید که دارای ویژگیهای فردی مناسب برای آن هستید، قطعاً تصمیم درستی است.
چطور میتوان به بازار کار حوزه کامپیوتر وارد شد؟
از مهمترین راههای نیل به این هدف میتوان کسب مدرک تحصیلی مرتبط بهویژه از دانشگاههای برتر و کسب مهارتهای سخت و نرم لازم نام برد.
چه مشاغلی در حوزه کامپیوتر وجود دارد؟
استفاده روزافزون کامپیوتر در زندگی روزمره، طیف گستردهای از مشاغل را پیش روی علاقهمندان قرار داده است که دراینبین میتوان به مشاغلی همچون طراحی و توسعه نرمافزار، مدیریت پروژههای نرم افزاری، مدیریت پایگاه داده، برنامهنویسی اپلیکیشنهای موبایل، مدیریت و پشتیبانی شبکه، طراحی صفحات وب، تولید محتوا، برنامهنویسی بکاند و فرانتاند، کارشناس سئو و مهندسی امنیت اطلاعات اشاره کرد.
آیا همه مهندسان کامپیوتر برنامهنویساند؟
اغلب مهندسان کامپیوتر به عنوان برنامهنویس کار میکنند، اما اکثر برنامههای پایهایتر مانند زبانهای برنامهنویسی و سیستمهای عامل را متخصصان علوم کامپیوتر طراحی میکنند. بهطور کلی مهندسان کامپیوتر لزوماً با برنامهنویسی سروکار ندارند، بسیاری از آنها با طراحی و ساخت سختافزارهای مربوطه میپردازند.
بازار کار رشته کامپیوتر و آی تی در ایران بهتر است یا خارج از کشور؟
پاسخ به این پرسش بستگی به انتظارات شما از جایی دارد که در آن زندگی می‌کنید. ورود به بازار کار کشورهای خارجی نظیر ترکیه، آلمان، کشورهای حوزه اسکاندیناوی (سوئد، نروژ، دانمارک و فنلاند)، کانادا، آمریکا و... را بایستی از جهاتی مثل میزان درآمد، کیفیت زندگی، وضعیت اقتصادی کشور مقصد، پیش‌نیازهایی همچون زبان، فرهنگ کشور مقصد، دوری آن از ایران، اقلیم و آب‌و‌هوا و... بررسی کنید. در کل بازار کار رشته‌های کامپیوتر و آی تی در جهان و البته در ایران به نسبت خیلی از رشته‌ها وضعیت مطلوب و رو‌به‌رشدی دارد، چراکه زندگی انسان بیش‌از‌پیش با کامپیوتر و سیستمهای وابسته به آن گره خورده است.
درآمد رشته کامپیوتر چقدر است؟
در حال حاضر و بهطور میانگین در بازار کار ایران، درآمد مهندسان کامپیوتر بین 12 تا 30 میلیون تومان متغیر است. در بازار کار خارج از کشور نیز بین 115,197 تا 139,099 دلار حقوق سالیانه دریافت میکنند.
