کامپیوتر چگونه ساخته میشود؟ بطورکلی تمامی سخت افزارها از جمله cpu، حافظهها و ... چگونه ساخته میشوند؟ چگونه سرعت پیشرفت کامپیوتر اینقدر بالا بوده است؟
همه این موارد را در درس الکترونیک دیجیتال متوجه خواهید شد، بنابراین این درس برای درک کامپیوتر و نحوه کارکرد آن مهم است.
درس الکترونیک دیجیتال در تمامی دانشگاههای جهان به منظور آشنایی با مبانی الکترونیک و سختافزار و تکنولوژیهای استفاده شده از زمان پیدایش کامپیوتر تا کنون تدریس میشود.
در فیلم زیر به تحلیل و بررسی درس الکترونیک دیجیتال پرداخته شده است، در این فیلم توضیح داده شده که فیلم درس الکترونیک دیجیتال برای چه افرادی مناسب است و همین طور در خصوص فصول مختلف درس الکترونیک دیجیتال و اهمیت هر کدام از فصول و نحوه مطالعه این درس صحبت شده است.
در ادامه این مقاله فیلم های رایگان الکترونیک دیجیتال که به آنها نیاز دارید نیز در اختیارتان قرار گرفته است.
معرفی درس الکترونیک دیجیتال
بلوغ صنعت الکترونیک و پیدایش مدارهای شبکه جهش های شایانی در فناوری الکترونیک و کامپیوتر داشته است، بطور کلی مباحث درس الکترونیک دیجیتال آمیزه ای از دروس مدارهای منطقی، مدارهای الکترونیکی و مباحث ریاضی و محاسباتی می باشد. مباحث الکترونیک دیجیتال پایهی درس VLSI در دورهی کارشناسی است (طبق برنامهی درسی مرجع کارشناسی مهندسی کامپیوتر وزارت علوم، پیشنیاز رسمی درس طراحی مدارهای مجتمع پرتراکم، دروس طراحی سیستمهای دیجیتال و مدارهای الکتریکی و الکترونیکی است)، الکترونیک دیجیتال همچنین پیشنیاز دروس مقطع کارشناسی ارشد همچون طراحی مدارهای پرتراکم پیشرفته و سیستم و شبکه های روی تراشه و در برخی مواردی معماری کامپیوتر پیشرفته نیز می باشد. الکترونیک دیجیتال به منظور آشنایی دانشجویان رشته مهندسی کامپیوتر با مبانی الکترونیک و سختافزار و تکنولوژیهای استفاده شده در چهار دهه گذشته تدریس می شود. درس الکترونیک دیجیتال جزو دروس بسیار مهم و پایهای برای دانشجویان رشته معماری کامپیوتر است که میخواهند بصورت دانشگاهی و در مقاطع بالاتر در این رشته فعالیت کنند، به دانشجویان به خصوص دانشجویان گرایش معماری کامپیوتر توصیه میشود که مطالب درس الکترونیک دیجیتال را فرا بگیرند چرا که پیشنیاز برخی از دروس در مقطع ارشد و دکتری بوده. درس الکترونیک دیجیتال از کنکور ارشد کامپیوتر 1400 به بعد، بر خلاف کنکور ارشد کامپیوتر 99، جزو دروس کنکور کارشناسی ارشد بود، اما از کنکور ۱۴۰۶ از دروس کنکور ارشد مهندسی کامپیوتر حذف شده است. برای بررسی بیشتر در خصوص دروس مورد آزمون کنکور ارشد کامپیوتر و ضریب هر درس میتوانید به صفحه سر فصل های کنکور ارشد کامپیوتر مراجعه کنید.
تفاوت الکترونیک دیجیتال و الکترونیک آنالوگ
در الکترونیک آنالوگ، ولتاژ یا جریان میتواند هر مقداری در یک بازهی پیوسته داشته باشد و خود این مقدار حامل اطلاعات است؛ مانند خروجی میکروفون یا تقویتکنندهی صوتی. در الکترونیک دیجیتال، سیگنال فقط دو سطح معنادار دارد که آنها را ۰ و ۱ مینامیم و ترانزیستورها مانند کلیدهایی کار میکنند که بین این دو سطح جابهجا میشوند. همین دوسطحی بودن باعث میشود نویزهای کوچک اثری بر نتیجه نداشته باشند و بتوان میلیاردها ترانزیستور را روی یک تراشه کنار هم گذاشت.
| ویژگی | الکترونیک آنالوگ | الکترونیک دیجیتال |
|---|---|---|
| مقدار سیگنال | پیوسته؛ هر مقداری در یک بازه | گسسته؛ دو سطح ۰ و ۱ |
| حساسیت به نویز | زیاد؛ نویز مستقیماً روی سیگنال مینشیند | کم؛ تا وقتی نویز از حاشیهی نویز کمتر باشد بیاثر است |
| ذخیره و پردازش | دشوار و همراه با افت کیفیت | ساده؛ با حافظه و پردازنده و بدون افت کیفیت |
| نمونهها | تقویتکننده، فیلتر آنالوگ، بخش رادیویی گیرنده | پردازنده، حافظه، FPGA، مدارهای منطقی |
در عمل بیشتر سیستمهای امروزی ترکیبی از هر دو هستند: حسگرها و آنتنها با دنیای آنالوگ سروکار دارند و مبدلهای آنالوگ به دیجیتال (ADC) و دیجیتال به آنالوگ (DAC) این دو بخش را به هم وصل میکنند؛ طبق برنامهی درسی مرجع کارشناسی مهندسی کامپیوتر وزارت علوم، همین مبدلها در درس مدارهای الکتریکی و الکترونیکی تدریس میشوند. مباحث الکترونیک دیجیتال نشان میدهد گیتهایی که در درس مدار منطقی به صورت جعبهی سیاه میشناسید، در سطح ترانزیستور چگونه ساخته میشوند و چرا تأخیر و توان مصرفی دارند.
فیلم های رایگان الکترونیک دیجیتال که به آنها نیاز دارید
در حال حاضر فیلم آموزش الکترونیک دیجیتال استاد رضوی پرطرفدارترین و پرفروشترین فیلم آموزشی الکترونیک دیجیتال کشور است و هر سال اکثر دانشجویان کامپیوتر کشور این فیلم را تهیه میکنند. در زیر نمونههایی از تدریس استاد رضوی برای درس الکترونیک دیجیتال را مشاهده میکنید. همانطور که مشاهده میکنید، چهار جلسه اول دوره درس الکترونیک دیجیتال به همراه جلسه اول دوره نکته و تست الکترونیک دیجیتال در زیر به صورت کاملاً رایگان در اختیار شما قرار گرفته است و با مشاهده آن متوجه کیفیت تدریس استاد رضوی برای درس الکترونیک دیجیتال خواهید شد. اکیداً پیشنهاد میکنیم این ویدیوها را مشاهده کنید.
الکترونیک دیجیتال در برنامهی درسی رسمی وزارت علوم
در برنامهی درسی مرجع کارشناسی مهندسی کامپیوتر وزارت علوم (بازنگریشده) درسی با نام «الکترونیک دیجیتال» وجود ندارد. مباحث این درس، یعنی ماسفت، منطق CMOS، تأخیر، توان مصرفی، حافظهها و ساخت تراشه، در این برنامه بیشتر در دو درس اول جدول زیر آمدهاند و درس طراحی سیستمهای دیجیتال طراحی دیجیتال را در سطحی بالاتر ادامه میدهد:
| درس | نوع و واحد | پیشنیاز و همنیاز | مباحث مرتبط | منابع رسمی |
|---|---|---|---|---|
| مدارهای الکتریکی و الکترونیکی | تخصصی الزامی، ۳ واحد | پیشنیاز: فیزیک ۲ و معادلات دیفرانسیل | ماسفت افزایشی، وارونسازها، ترانزیستور گذر و دروازهی انتقال، منطق CMOS ایستا، لچ و فلیپفلاپ CMOS، حافظههای RAM و ROM، مبدلهای ADC و DAC | Hayt و همکاران: Engineering Circuit Analysis؛ Sedra و Smith: Microelectronic Circuits |
| طراحی مدارهای مجتمع پرتراکم (VLSI) | تخصصی الزامی-انتخابی (۷ درس از ۱۴)، ۳ واحد | پیشنیاز: طراحی سیستمهای دیجیتال و مدارهای الکتریکی و الکترونیکی | ساخت تراشه و فوتولیتوگرافی، قوانین جانمایی، ویژگیهای ترانزیستور MOS، اتصالات تراشه، منطقهای Pseudo-nMOS و دینامیک و DCVS، توان ایستا و پویا، تأخیر و تلاش منطقی، عناصر ترتیبی، جمعکننده و ضربکننده، آزمونپذیری | Rabaey و همکاران: Digital Integrated Circuits؛ Weste و Harris: CMOS VLSI Design؛ Wolf: Modern VLSI Design |
| طراحی سیستمهای دیجیتال | تخصصی الزامی، ۳ واحد | همنیاز: معماری کامپیوتر | طراحی با Verilog، آنالیز زمانی، ساختار CPLD و FPGA، سنتز سطح بالا | Taraate: Digital Logic Design Using Verilog و دو منبع دیگر |
دو کتاب Rabaey و Weste و Harris که در فهرست منابع همین صفحه آمدهاند، در برنامهی جدید جزو منابع رسمی درس طراحی مدارهای مجتمع پرتراکم هستند. در بستههای درسی پیشنهادی این برنامه، این درس در بستهی «معماری کامپیوتر» و بستهی «خودکارسازی طراحی» قرار دارد. در برنامههای کارشناسی علوم کامپیوتر دانشگاه تهران (مصوب ۱۴۰۰) و دانشگاه فردوسی مشهد (۱۴۰۳) درسی با این محتوا نیامده و فناوری اطلاعات هم در ایران دورهی کارشناسی ندارد. برنامهی درسی همهی رشتهها را میتوانید رایگان از سایت وزارت علوم (https://www.msrt.ir/fa/grid/283) دانلود کنید.
سرفصلهای درس الکترونیک دیجیتال
در زیر سر فصل های درس الکترونیک دیجیتال برای شما آورده ایم:
- فصل اول: Mosfet چیست
- فصل دوم: مدارات ترکیبی
- فصل سوم: خازن و مقاوت ترانزیستورها
- فصل چهارم: تاخیر
- فصل پنجم: نحوه ساخت تراشه
- فصل ششم: استیک دیاگرام (Stick Diagram)
- فصل هفتم: حافظهها
- فصل هشتم: توان مصرفی
خانوادههای منطقی در الکترونیک دیجیتال: TTL، CMOS، ECL و BiCMOS
گیتهای منطقی را میتوان با فناوریهای مختلفی ساخت. به هر روش ساخت گیت که ترانزیستورها، ولتاژ تغذیه و سطوح منطقی مشخصی دارد، یک «خانوادهی منطقی» میگویند. خانوادهها از نظر سرعت، توان مصرفی، حاشیهی نویز و تراکم با هم فرق دارند و بخش مهمی از درس الکترونیک دیجیتال مقایسهی همین ویژگیهاست.
| خانواده | ترانزیستور | ویژگی اصلی | کاربرد رایج |
|---|---|---|---|
| TTL | دوقطبی (BJT) | سرعت مناسب؛ توان ایستای قابلتوجه | تراشههای سری ۷۴ و مدارهای قدیمیتر |
| CMOS | ماسفتهای مکمل nMOS و pMOS | توان ایستای بسیار کم؛ تراکم بالا | پردازندهها، حافظهها و تقریباً همهی تراشههای امروزی |
| ECL | دوقطبی، بدون رفتن به ناحیهی اشباع | سرعت بسیار بالا؛ توان مصرفی زیاد | مدارهای بسیار سریع و ابررایانههای قدیمی |
| BiCMOS | ترکیب BJT و CMOS | جریاندهی زیاد BJT در کنار توان کم CMOS | بافرهای خروجی و مدارهای سریع با بار سنگین |
منطق CMOS؛ مهمترین خانوادهی منطقی امروز
در گیت CMOS همیشه یکی از دو شبکهی pMOS (بالاکش) یا nMOS (پایینکش) خاموش است؛ بنابراین در حالت پایدار تقریباً جریانی از تغذیه به زمین نمیرود و توان عمدتاً هنگام تغییر وضعیت خروجی مصرف میشود. به همین دلیل CMOS جای خانوادههای دوقطبی را در بیشتر کاربردها گرفته است. طبق برنامهی درسی مرجع کارشناسی مهندسی کامپیوتر وزارت علوم، منطق CMOS ایستا، ترانزیستور گذر و دروازهی انتقال در درس مدارهای الکتریکی و الکترونیکی و منطقهای شبهnMOS (Pseudo-nMOS)، دینامیک و دومینو، سوئیچ و DCVS در درس طراحی مدارهای مجتمع پرتراکم (VLSI) تدریس میشوند.
منطق دوقطبی: TTL، ECL و BiCMOS
پیش از فراگیر شدن CMOS، خانوادههای ساختهشده با ترانزیستور دوقطبی مانند RTL، DTL و سپس TTL رایج بودند. ECL با جلوگیری از اشباع ترانزیستورها به سرعت بسیار بالا میرسد ولی توان زیادی مصرف میکند و BiCMOS تلاشی برای ترکیب مزیتهای دو فناوری است. در سرفصلهای برنامهی بازنگریشدهی وزارت علوم تمرکز بر ماسفت و CMOS است و نامی از خانوادههای دوقطبی نیامده؛ با این حال مباحث منطق BJT و BiCMOS در دورهی درس و نکته و تست الکترونیک دیجیتال استاد رضوی به طور کامل تدریس شدهاند.
بودجه بندی تست های درس الکترونیک دیجیتال در کنکور
باید بدانید که اهمیت هر فصل از درس الکترونیک دیجیتال با یکدیگر برابر نیست، به این معنی که در سالهایی که این درس در کنکور ارشد کامپیوتر بود، تعداد تستهای متفاوتی از فصلهای آن مطرح میشد. برای آگاهی از بودجهبندی فصلهای این درس در آن سالها میتوانید به صفحه بودجه بندی درسهای کنکور ارشد کامپیوتر مراجعه کنید. این صفحه اطلاعات مشابه و مفیدی برای سایر درسهای کنکور ارشد کامپیوتر دارد. توجه داشته باشید که از کنکور ۱۴۰۶ درس الکترونیک دیجیتال از دروس کنکور ارشد مهندسی کامپیوتر حذف شده است.
خرید فیلم های کامل الکترونیک دیجیتال
تخفیف تا ۲۰ آبان
درس الکترونیک دیجیتال در آزمون کارشناسی ارشد مهندسی کامپیوتر
درس الکترونیک دیجیتال به همراه درس VLSI در سال های قبل که هر گرایش دروس تخصصی مورد آزمون خود را داشت در آزمون کارشناسی ارشد رشته مهندسی کامپیوتر و در گروه دروس تخصصی گرایشهای معماری سیستمهای کامپیوتری قرار داشت، در کنکور ارشد کامپیوتر سال 1399 این درس از بودجه بندی رشته مهندسی کامپیوتر حذف شد و طبق آخرین دفترچه منتشر شده از سازمان سنجش، برای آزمون کارشناسی ارشد سال 1400 دوباره در بودجهبندی آزمون قرار گرفته است. در کنکور ارشد کامپیوتر 1400 و 1401 و 1402 شش تست از درس الکترونیک دیجیتال مطرح شد. درس الکترونیک دیجیتال به همراه دروس مدار منطقی و معماری کامپیوتر در کنکور ارشد کامپیوتر 1403 در گرایش معماری کامپیوتر ضریب 4، در گرایشهای شبکه های کامپیوتری، رایانش امن، نرم افزار، بیوانفورماتیک، علوم داده و الگوریتم و محاسبات ضریب 3 و در گرایش هوش مصنوعی و قرآن کاوی رایانشی ضریب 2 داشت. اما از کنکور ۱۴۰۶ درس الکترونیک دیجیتال از دروس کنکور ارشد مهندسی کامپیوتر حذف شده است؛ در این آزمون همهی گرایشها دروس و ضرایب یکسانی دارند و گرایش در انتخاب رشته انتخاب میشود. برای آشنایی با گرایش های مهندسی کامپیوتر میتوانید به صفحه معرفی گرایش های مهندسی کامپیوتر مراجعه کنید
تاریخچه الکترونیک دیجیتال و تحولات اخیر
نخستین رایانههای الکترونیکی دههی ۱۹۴۰ مانند ENIAC با هزاران لامپ خلأ کار میکردند و بزرگ، پرمصرف و کمدوام بودند. اختراع ترانزیستور در سال ۱۹۴۷ در آزمایشگاههای بل و سپس ساخت نخستین مدارهای مجتمع (IC) در اواخر دههی ۱۹۵۰ مسیر الکترونیک دیجیتال را عوض کرد.
در دههی ۱۹۶۰ خانوادههای منطقی دوقطبی مانند TTL رایج شدند و فناوری CMOS هم معرفی شد. گوردون مور در سال ۱۹۶۵ پیشبینی کرد که تعداد ترانزیستورهای یک تراشه به طور منظم دو برابر میشود؛ پیشبینیای که به «قانون مور» معروف شد. در سال ۱۹۷۱ نخستین ریزپردازندهی تجاری تکتراشهای عرضه شد و از دههی ۱۹۸۰ CMOS به فناوری غالب ساخت پردازندهها و حافظهها تبدیل شد.
تحولات اخیر در الکترونیک دیجیتال
با کوچک شدن ابعاد ترانزیستورها، جریان نشتی و توان مصرفی به چالش اصلی تبدیل شد. برای همین ساختار ترانزیستور از ماسفت مسطح به ترانزیستورهای سهبعدی FinFET و سپس ساختارهای Gate-All-Around رسیده است. طراحی تراشه به شکل چیپلت (چند قطعهی کوچکتر در یک بسته)، پردازندههای ویژهی هوش مصنوعی و طراحی کممصرف برای دستگاههای همراه و اینترنت اشیا از روندهای امروز این حوزهاند. مفاهیمی مانند تأخیر، توان مصرفی و نحوهی ساخت تراشه که در سرفصلهای همین درس میخوانید، پایهی فهم این تحولات است.
اهمیت درس الکترونیک دیجیتال
اهمیت این درس از چند جنبه قابل ارزیابی و بررسی است که در زیر به صورت خلاصه به آنها پرداختهایم:
اهمیت درس الکترونیک دیجیتال در فهم عملکرد کامپیوتر
شما با یادگیری درس الکترونیک دیجیتال، میتوانید به نحوه ساختهشدن مدارات مجتمع که پایه کامپیوترهای امروزی میباشد، پیببرید، متوجه شوید حافظهها چگونه ساخته میشوند و… که همه آنها منجر به درک بهتر شما از کامپیوتر میشود و در آینده، برای انجام کارهای تحقیقاتی میتواند بسیار کمککننده باشد. بنابراین به تمامی دانشجویان رشته مهندسی کامپیوتر پیشنهاد میشود که در الکترونیک دیجیتال را مطالعه کنند.
اهمیت درس الکترونیک دیجیتال در کنکور ارشد کامپیوتر
از کنکور ۱۴۰۶ درس الکترونیک دیجیتال از دروس کنکور ارشد مهندسی کامپیوتر حذف شده است و در میان هفت درس تخصصی کنکور ارشد فناوری اطلاعات هم قرار ندارد. همهی تغییرات کنکور ارشد کامپیوتر ۱۴۰۶ را در صفحهی جداگانهای ببینید. کنکور دکتری مهندسی کامپیوتر هم در ساختار جدید برای همهی گرایشها یک آزمون است و دروس آن همان دروس کنکور ارشد مهندسی کامپیوتر است؛ پس در کنکور دکتری کامپیوتر هم، حتی برای گرایش معماری، سؤالی از این درس مطرح نمیشود. بنابراین برای این آزمونها دیگر نیازی به مطالعهی آن نیست. اما مباحث آن در دانشگاه، طبق برنامهی درسی مرجع کارشناسی مهندسی کامپیوتر وزارت علوم، در دروس مدارهای الکتریکی و الکترونیکی و طراحی مدارهای مجتمع پرتراکم تدریس میشود و برای تحصیلات تکمیلی گرایش معماری هم همچنان مهم است. در سالهای گذشته ۶ تست از این درس در کنکور ارشد کامپیوتر مطرح میشد. اگر میخواهید با تستهای درس الکترونیک دیجیتال در کنکور ارشد کامپیوتر آشنا شوید، میتوانید به صفحه تستهای درس الکترونیک دیجیتال مراجعه کنید.
دروس و ضرایب کنکور ارشد مهندسی کامپیوتر از ۱۴۰۶ در جدول زیر آمده است:
دروس و ضرایب کنکور ارشد مهندسی کامپیوتر ۱۴۰۶ (همهی گرایشها)
| گروه درسی | دروس این گروه (تعداد سؤال) | تعداد سؤال | ضریب |
|---|---|---|---|
| زبان | زبان عمومی و تخصصی (انگلیسی) | ۲۵ | ۱ |
| ریاضیات | ریاضیات گسسته (۷)، آمار و احتمال مهندسی (۶)، جبر خطی (۷) | ۲۰ | ۲ |
| دروس تخصصی | مبانی کامپیوتر و برنامهسازی (۵)، مدار منطقی (۵)، معماری کامپیوتر (۵)، ساختمان داده (۵)، طراحی الگوریتم (۵)، نظریه زبانها و ماشینها (۵)، سیستم عامل (۵)، هوش مصنوعی (۵) | ۴۰ | ۴ |
جمع: ۱۲ درس، ۸۵ سؤال، ۱۹۰ دقیقه. تعداد سؤالها و زمان آزمون تخمین ماست، چون کنکور ۱۴۰۶ هنوز برگزار نشده است.
اهمیت درس الکترونیک دیجیتال برای علاقهمندان به گرایش معماری سیستمهای کامپیوتری
اگر میخواهید در مقطع کارشناسی ارشد، در گرایش معماری سیستمهای کامپیوتری تحصیل کنید، درس الکترونیک دیجیتال یکی از درسهایی است که دانش آن بسیار کمککننده خواهند بود. در کنار این درس، دروس معماری کامپیوتری و مدارهای منطقی نیز از دروس مهم گرایش معماری هستند.
فرصتهای شغلی و آینده حرفهای در الکترونیک دیجیتال
دانش الکترونیک دیجیتال درِ ورود به صنعت سختافزار است؛ صنعتی که از طراحی تراشه تا ساخت دستگاههای هوشمند را در بر میگیرد. مهمترین مسیرهای شغلی این حوزه عبارتاند از:
- طراحی دیجیتال (Front-end): توصیف مدار با زبانهای VHDL یا Verilog و پیادهسازی آن روی FPGA یا تراشه
- درستیسنجی (Verification): آزمودن طرح پیش از ساخت تراشه
- طراحی فیزیکی (Back-end): چیدمان، جایگذاری و مسیریابی روی تراشه و بررسی تأخیر و توان
- سیستمهای نهفته: طراحی بردهای مبتنی بر میکروکنترلر و FPGA برای صنعت، خودرو، تجهیزات پزشکی و اینترنت اشیا
- آزمون و تولید: تست تراشه و برد و عیبیابی سختافزار
- پژوهش: طراحی کممصرف، مدارهای مجتمع پرتراکم (VLSI) و شبکههای روی تراشه در دورههای کارشناسی ارشد و دکتری
اگر در کارشناسی مهندسی کامپیوتر به این مسیر علاقه دارید، طبق برنامهی درسی مرجع وزارت علوم، درس الزامی طراحی سیستمهای دیجیتال، درس الزامی-انتخابی طراحی مدارهای مجتمع پرتراکم و درسهای اختیاری زبانهای توصیف سختافزار و مدارهای منطقی پیشرفته پایهی کار هستند؛ این برنامه همین دروس را در بستهی پیشنهادی «خودکارسازی طراحی» کنار هم گذاشته است. در کارشناسی ارشد هم مسیر طبیعی، گرایش معماری سیستمهای کامپیوتری است.
اگر برای کنکور ۱۴۰۶ آماده میشوید، بدانید که دو درس سختافزاری مدار منطقی و معماری کامپیوتر همچنان در کنکور ارشد مهندسی کامپیوتر هستند و ضریب ۴ دارند؛ طبق تخمین تیم کنکور کامپیوتر از هر کدام ۵ سؤال میآید، البته این تعداد فقط تخمین است و ممکن است تعداد تست کمتری از این دو درس مطرح شود. برای تمرین این دو درس، پلتفرم آزمون و بانک تست تستهای کنکور را با پاسخ تشریحی و آزمونهای مبحثی دارد و بخش بودجهبندی مبحثی آن نشان میدهد در ۲۵ سال گذشته از هر فصل و مبحث چند تست آمده است. برای مرور و خلاصهنویسی هم پلتفرم مرور و خلاصهنویسی را ببینید.
منابع درس الکترونیک دیجیتال:
کتاب Thomas, A. DEMASSA, Digital Integrated Circuits به عنوان مرجع اصلی دانشگاهی درس الکترونیک دیجیتال شاخته میشود. با توجه به اینکه حجم این کتاب نسبتا زیاد است و شاید تمامی مطالب بیان شده در این کتاب برای حل سوالها در آزمون ارشد نیاز نباشد، لذا مطالعه این کتاب و تسلط به تمامی مباحث مدت زمان زیادی را به خود اختصاص میدهد و شاید لزوما منجر به تسلط به حل سوالهای آزمون ارشد نیز نشود. برخی از دانشجویان با حضور در کلاسهای آمادگی آزمون ارشد و یا مطالعه منابع دیگر، به طور بهینه از زمان خود استفاده میکنند. از منابع خوب جهت مطالعه درس الکترونیک دیجیتال میتوان به کتاب الکترونیک دیجیتال انتشارات امیرکبیر اشاره کرد، همین طور اگر مشکل مالی ندارید میتوانید در کلاس های آنلاین الکترونیک دیجیتال که توسط کافه تدریس برگزار میشود شرکت کنید.دیگر مراجعی که برای درس الکترونیک دیجیتال استفاده میشود به شرح زیر است:
1. Jan M. Rabaey, Digital Integrated Circuits, A Design Perspective, Prentice-Hall, 1996
2. CMOS VLSI Design: A Circuits and Systems Perspective, 4th Edition by Weste and Harris.
3. M. Shoji, CMOS Digital Circuit Technology, Prentice-Hall, 1993
4. A. S. Sedra, and K. C. Smith, Microelectronic Circuits, 4th Edition., Oxford University Press, 1993.
5. R. T. Owe, and O. G. Sodini, Microelectronic, An Introduced Approach, Prentice-Hall, 1997
6. John P. Uyomura, Circuit Design for CMOS VLSI, Kluwer Academic Publishers, 1992.
گرایش سیستمهای الکترونیک دیجیتال در کارشناسی ارشد مهندسی برق
الکترونیک دیجیتال علاوه بر نام یک درس، نام یکی از زیرگرایشهای کارشناسی ارشد مهندسی برق هم هست. در گرایش الکترونیک کارشناسی ارشد برق، در کنار زیرگرایشهای مدارهای مجتمع الکترونیک و افزارههای میکرو و نانو الکترونیک، زیرگرایش سیستمهای الکترونیک دیجیتال قرار دارد. تمرکز این زیرگرایش بر طراحی سیستمهای دیجیتال در سطحی بالاتر از ترانزیستور است؛ مانند طراحی با FPGA، سیستمهای نهفته، پردازندهها و پیادهسازی سختافزاری الگوریتمها. ورود به این گرایش از طریق کنکور ارشد مهندسی برق است، نه کنکور ارشد مهندسی کامپیوتر؛ دانشجویان کامپیوتری که به همین حوزه علاقه دارند معمولاً گرایش معماری سیستمهای کامپیوتری را انتخاب میکنند.
زبان VHDL و توصیف سختافزار
VHDL یک زبان توصیف سختافزار (HDL) است که در دههی ۱۹۸۰ در قالب برنامهای از وزارت دفاع آمریکا پدید آمد و سپس با عنوان IEEE 1076 استاندارد شد. با VHDL یا زبان رایج دیگر یعنی Verilog، مدار دیجیتال را به صورت متن توصیف میکنید؛ سپس ابزارهای شبیهسازی درستی آن را میسنجند و ابزارهای سنتز آن را به گیتها و در نهایت به پیکربندی FPGA یا نقشهی تراشه تبدیل میکنند. یادگیری یکی از این زبانها برای هر کسی که میخواهد در طراحی دیجیتال کار کند ضروری است و پایهی آن تسلط بر مدار منطقی و الکترونیک دیجیتال است. در کارشناسی مهندسی کامپیوتر، طبق برنامهی درسی مرجع وزارت علوم، زبان Verilog در درس الزامی طراحی سیستمهای دیجیتال (همنیاز با معماری کامپیوتر) و زبانهای VHDL و SystemC در درس اختیاری زبانهای توصیف سختافزار (با پیشنیاز طراحی سیستمهای دیجیتال و معماری کامپیوتر) تدریس میشوند.
کلاس آنلاین درس و تست الکترونیک دیجیتال
متاسفانه در دانشگاههای کشور چندین مشکل در ارائه درس الکترونیک دیجیتال وجود دارد، مشکل اول این است که در دانشگاهها سر فصلی که وزارت علوم برای کنکور اعلام کرده بطور کامل تدریس داده نمیشود، مثلاً مباحث مدارت و منطق ترانزیستورهای BJT و منطق BiCMOS، مدارهای آینه جریان و گیت های خازنی و مقاومتی و بسیاری از مباحث دیگر، که اتفاقا اکثر سوالات نیز از همین مباحث است. مشکل دوم این است همان مباحثی هم که تدریس میشود بصورت ساده و در عین حال کامل و 0 تا 100 و همچنین با جزییات فراوان و بصورت کنکوری تدریس داده نمیشود و یک اشاره بسیار کوچکی به مباحثی چون منطق BiCMOS می شود و بنابراین دانشجویان توانایی حل تستهای کنکور را پیدا نمیکنند. آموزش کامل و 0 تا 100 همراه با بیان ساده در درس الکترونیک دیجیتال باعث میشود دانشجویان رشته کامپیوتر بطور کامل مفاهیم این درس را متوجه شوند و بتوانند به تستهای کنکور پاسخ دهند. موارد بسیاری از کنار گذاشته شدن تست های این درس در کنکور دیده شده است.
همچنین اهم دانشجویان به کسالت آور بودن و ریاضیاتی و برقی بودن مباحث درس الکترونیک دیجیتال اشاره میکنند و آن را کنار می گذارند در صورتی که اگر بطور پایهای آموزش های ویدیویی این درس به انضمام تست و نکته آن را ملاحظه نمایند، علاوه بر شیرین شدن مباحث آن در برخی موارد می توانند حتی بسیای از تست های آن را بدون نیاز به مداد یا خودکار و صرفاً بصورت ذهنی (راهبرد مقداردهی یا سیگنالدهی) جواب داده به پاسخ صحیح برسند. در کلاس آنلاین الکترونیک دیجیتال در خصوص راهبرد تست زنی عددگذاری یا سیگنالدهی بطور کامل شرح و بسط داده خواهد شد. با توجه به این که بسیاری از دانشجویان رشته کامپیوتر درس الکترونیک دیجیتال را پاس نکرده اند و یا در این درس ضعیف هستند توصیه میکنیم در کلاس های آنلاین الکترونیک دیجیتال شرکت کنند، دانشجویان عزیز توجه کنند که برای شرکت در کلاس الکترونیک دیجیتال نیازبه هیچ پیش نیازی ندارند و هر آنچه که به درس مربوط باشد همچون مباحث ریاضیاتی و مدارهای منطقی و دیجیتال بطور کامل گفته میشود
تدریس الکترونیک دیجیتال بصورت 0 تا 100 و بسیار روان و جذاب خواهد بود و فارغ از اینکه شما به چه دلیلی الکترونیک دیجیتال را مطالعه میکنید چشم شما به دنیای کامپیوتر بازتر خواهد کرد که این ویژگی مهمترین ویژگی این کلاس خواهد بود.
در کلاس الکترونیک دیجیتال بر خلاف فیلمها و کلاسهای مشابه این فرض در نظر گرفته نشده که دانشجویان باید یکسری از مطالب را از قبل بلد باشند و همه چی از صفر توضیح داده شده است، به همین علت، تمامی دانشجویان با هر پایه و سطحی که دارند میتوانند بیشترین بهره را از این کلاس ببرند، حتی دانشجویانی که رشته لیسانس شان کامپیوتر نبوده است براحتی میتوانند از این فیلم استفاده کنند و درس الکترونیک دیجیتال را بصورت عمیق و مفهومی فرا گیرند.
دانشجویان عزیز توجه کنند که برای تهیه کلاس الکترونیک دیجیتال نیازی نیست که ابتدا درس دیگری را مطالعه کرده باشید و تمامی پیش نیازهای لازم در همین کلاس تدریس میشود.
همچنین آموزش دوره الکترونیک دیجیتال بصورت صفر تا صد است و تمامی مطالب از ساده به سخت گفته شدهاند و تمامی دانشجویان کشور چه آنهایی که حتی رشته کامپیوتر نبودهاند و چه دانشجویان قوی دانشگاههای شریف و تهران و ... میتوانند بهره زیادی از این دوره ببرند.
این کلاس برای چه دسته از افرادی مناسب است؟
- دانشجویان مقطع لیسانس کامپیوتر و علوم کامپیوتر
- افرادی که در آزمونهای استخدامی شرکت میکنند
-
هر شخصی که به دنیای کامپیوتر علاقه مند است و میخواهد کامپیوتر و نحوه کارکرد آن را بصورت درست و اصولی متوجه شود.
برای شرکت در این کلاس نیاز به پیش مطالعه داریم؟
برای شرکت در این کلاس نیاز به هیچ پیش نیازی نخواهید داشت و حتی اگر رشته شما کامپیوتر نیست بصورت 100 درصد متوجه مطالب خواهید شد.
در صورت تهیه کلاس درس و حل تست نیاز به چه منابع دیگری داریم؟
با تهیه کلاس درس و حل تست الکترونیک دیجیتال نیاز به هیچ کتاب و منبع دیگری ندارید و نیاز به هیچ پیش مطالعه دیگری نیز ندارید و تمامی مطالب از پایه تا بالاترین سطوح تدریس میشود، همچنین در کلاس نکته و تست الکترونیک دیجیتال تمامی تستهای مهم کنکور از اولین سال برگزاری تا آخرین سال برگزاری حل خواهد شد.
برای مطالعه درس الکترونیک دیجیتال، چه منابعی بهترین منابع هستند؟
همانطور که بیان شد، دوره درس الکترونیک دیجیتال و دوره نکته و تست الکترونیک دیجیتال بهترین دورههایی هستند که میتوانید برای این درس استفاده کنید. همچنین باید بدانید که با تهیه و استفاده از این منابع، از هر منبع دیگری بینیاز خواهید شد. البته توجه داشته باشید که از کنکور ۱۴۰۶ این درس در کنکور ارشد مهندسی کامپیوتر و کنکور ارشد فناوری اطلاعات نیست.
تفاوت دوره درس الکترونیک با دوره نکته و تست الکترونیک چیست؟
در دوره درس الکترونیک دیجیتال، فرض بر این است که مخاطب هیچ دانشی از درس الکترونیک دیجیتال ندارد و میخواهد به تمام مطالب درس الکترونیک دیجیتال تسلط پیدا کند. در این دوره تعدادی از تستهای کنکور کامپیوتر نیز حل شده است، اما به دلیل کمبود زمان، در دوره نکته و تست الکترونیک دیجیتال تمامی تستهای کنکور برای درس الکترونیک دیجیتال به صورت کاملاً تشریحی حل شدهاند و منبع خوبی برای تسلط به تستزنی درس الکترونیک دیجیتال میباشد.
آیا میتوانم از کتابهای مرجع اصلی در الکترونیک دیجیتال برای مطالعه کنکور استفاده کنم؟
شما با استفاده از دورههای درس و نکتهوتست الکترونیک دیجیتال میتوانید در مدت زمان محدودی این درس را به پایان برسانید و تمام تستهای آن را حل کنید. اما با استفاده از کتابهای مرجع که حجم بسیار زیادی دارند و خواندن آنها بسیار خسته کننده است، باید چند برابر زمان بیشتری برای مطالعه صرف کنید و معمولاً نتیجه مطلوبی کسب نمیکنید، زیرا این کتابها تعداد کافی تست و مساله ندارند. به همین دلایل، پیشنهاد نمیکنیم از کتابهای مرجع درس الکترونیک دیجیتال استفاده کنید.
مرجع اصلی درس الکترونیک دیجیتال چیست؟
کتاب Thomas, A. DEMASSA, Digital Integrated Circuits به عنوان مرجع اصلی دانشگاهی درس الکترونیک دیجیتال شاخته میشود. این کتاب را میتوانید در قسمت دانلود رایگان کتاب های رفرنس سایت کنکور کامپیوتر دانلود کنید
چند تست از درس الکترونیک دیجیتال در کنکور ارشد کامپیوتر می آید؟
از کنکور ارشد کامپیوتر ۱۴۰۶ هیچ تستی از درس الکترونیک دیجیتال مطرح نمیشود، چون این درس از دروس آزمون حذف شده است. در کنکورهای ارشد کامپیوتر ۱۴۰۰، ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ شش تست از این درس مطرح شد.
درس الکترونیک دیجیتال در کنکور ارشد کامپیوتر چه ضریبی دارد؟
از کنکور ۱۴۰۶ درس الکترونیک دیجیتال از دروس کنکور ارشد مهندسی کامپیوتر حذف شده و ضریبی در این آزمون ندارد. در این آزمون همهی گرایشها دروس و ضرایب یکسانی دارند: زبان انگلیسی ضریب ۱، ریاضیات ضریب ۲ و دروس تخصصی ضریب ۴. پیشتر (برای نمونه در کنکور ۱۴۰۳) این درس به همراه دروس مدار منطقی و معماری کامپیوتر در گرایش معماری کامپیوتر ضریب ۴، در گرایشهای شبکههای کامپیوتری، رایانش امن، نرمافزار، بیوانفورماتیک، علوم داده و الگوریتم و محاسبات ضریب ۳ و در گرایش هوش مصنوعی و قرآنکاوی رایانشی ضریب ۲ داشت.
دانشجویان عزیز هر گونه سوالی در مورد کلاس الکترونیک دیجیتال دارید میتوانید از تیم پشتیبانی بپرسید:
آی دی تلگرام تیم پشتیبانی: @konkurcomputer_admin
شماره تماس پشتیبانی: 09378555200
نظر برخی از رتبه های برتر کنکور ارشد کامپیوتر و آی تی در مورد کیفیت فیلمها
بهترین فیلم های رشته کامپیوتر
حل تشریحی الکترونیک دیجیتال کنکور ارشد کامپیوتر 1404
الکترونیک دیجیتال جلسه 1
الکترونیک دیجیتال جلسه 2
الکترونیک دیجیتال جلسه 3
الکترونیک دیجیتال جلسه 4
نکته و تست الکترونیک دیجیتال جلسه 1
پاسخ تشریحی الکترونیک دیجیتال 1403
سیستم عامل جلسه 1
سیستم عامل جلسه 2
سیستم عامل جلسه 3
سیستم عامل جلسه 4
سیستم عامل جلسه 1 نکته و تست
سیستم عامل جلسه 2 نکته و تست
بررسی سوالات سیستم عامل کنکور ارشد کامپیوتر 1403
حل تشریحی سیستم عامل کنکور ارشد کامپیوتر 1403
حل تشریحی سیستم عامل کنکور ارشد آیتی 1403
شبکههای کامپیوتری جلسه 1
شبکههای کامپیوتری جلسه 2
شبکههای کامپیوتری جلسه 3
شبکههای کامپیوتری جلسه 4
شبکههای کامپیوتری جلسه 5
شبکههای کامپیوتری جلسه 6
شبکههای کامپیوتری جلسه 7
شبکههای کامپیوتری جلسه 8
حل تست شبکه جلسه 1
حل تست شبکه جلسه 2
حل تست شبکه جلسه 3
حل تست شبکه جلسه 4
حل تست شبکه جلسه 5
حل تست شبکه جلسه 6
حل تست شبکه جلسه 7
حل تست شبکه جلسه 8
فیلم ساختمان داده جلسه 1
فیلم ساختمان داده جلسه 2
فیلم ساختمان داده جلسه 3
فیلم ساختمان داده جلسه 4
فیلم ساختمان داده جلسه 5
فیلم ساختمان داده جلسه 6
فیلم ساختمان داده جلسه 7
فیلم ساختمان داده جلسه 8
حل تست ساختمان و الگوریتم جلسه 1
حل تست ساختمان و الگوریتم جلسه 2
حل تست ساختمان و الگوریتم جلسه 3
ساختمان داده و طراحی الگوریتم کامپیوتر 1403
ساختمان داده و طراحی الگوریتم آیتی 1403
حل تست ساختمان و الگوریتم جلسه 4
انواع پیمایشهای درخت
نحوه ساخت درخت BST
آموزش درخت B-Tree
بررسی مرتبه ساخت هیپ
آموزش مرتب سازی سریع
آموزش شبکه شار
حل سوالات ساختمان ارشد کامپیوتر 99
حل ساختمان ارشد 95 بخش 1
حل ساختمان ارشد 95 بخش 2
طراحی الگوریتم جلسه 1
طراحی الگوریتم جلسه 2
طراحی الگوریتم جلسه 3
طراحی الگوریتم جلسه 4
طراحی الگوریتم جلسه 5
طراحی الگوریتم جلسه 6
ساختمان داده و الگوریتم آیتی 1403
هوش مصنوعی جلسه 1
هوش مصنوعی جلسه 2
هوش مصنوعی جلسه 3
هوش مصنوعی جلسه 4
نکته و تست هوش مصنوعی جلسه 1
جواب تشریحی هوش مصنوعی کنکور ارشد کامپیوتر 1403
پاسخ تشریحی مدار منطقی کنکور ارشد کامپیوتر 1404
مدار منطقی جلسه 1
مدار منطقی جلسه 2
مدار منطقی جلسه 3
مدار منطقی جلسه 4
مدار منطقی جلسه 5
مدار منطقی جلسه 6
حل تست مدار منطقی جلسه 1
حل تست مدار منطقی جلسه 2
حل تست مدار منطقی جلسه 3
پاسخ تشریحی مدار منطقی کنکور ارشد کامپیوتر 1403
پاسخ تشریحی مدار منطقی کنکور ارشد کامپیوتر 1402
حل سوالات مدار منطقی کنکور ارشد کامپیوتر 99
حل سوالات مدار منطقی کنکور ارشد کامپیوتر 98
حل سوالات مدار منطقی کنکور ارشد کامپیوتر 97
پاسخ تشریحی معماری کامپیوتر کنکور ارشد کامپیوتر 1404
تست های معماری کامپیوتر کنکور ارشد کامپیوتر 1403
تست های معماری کامپیوتر کنکور ارشد کامپیوتر 1402
معماری کامپیوتر جلسه 1
معماری کامپیوتر جلسه 2
معماری کامپیوتر جلسه 3
معماری کامپیوتر جلسه 4
معماری کامپیوتر جلسه 5
معماری کامپیوتر جلسه 6
معماری کامپیوتر جلسه 7
معماری کامپیوتر جلسه 8
معماری کامپیوتر جلسه 9
معماری کامپیوتر جلسه 10
بررسی الگوریتمهای ضرب
پایپلاین در کامپیوتر
حل تست معماری جلسه 1
حل تست معماری جلسه 2
حل تست معماری جلسه 3
حل سوالات ارشد کامپیوتر 99
حل سوالات معماری ارشد آی تی 96
حل تستهای دکتری کامپیوتر 96
حل تستهای ارشد کامپیوتر 95
ریاضی گسسته جلسه 1
ریاضی گسسته جلسه 2
ریاضی گسسته جلسه 3
ریاضی گسسته جلسه 4
ریاضی گسسته جلسه 5
ریاضی گسسته جلسه 6
ریاضی گسسته جلسه 7
حل سوالات گسسته جلسه 1
حل سوالات گسسته جلسه 2
حل سوالات گسسته ارشد کامپیوتر 99
پایگاه داده جلسه 1
پایگاه داده جلسه 2
پایگاه داده جلسه 3
پایگاه داده جلسه 4
پایگاه داده جلسه 5
نکته و تست پایگاه داده جلسه 1
حل تشریحی پایگاه داده کنکور ارشد آیتی 1404
حل تشریحی پایگاه داده کنکور ارشد کامپیوتر 1404
حل تشریحی نظریه زبان ها و ماشین ها کنکور ارشد کامپیوتر 1404
نظریه زبان جلسه 1
نظریه زبان جلسه 2
نظریه زبان جلسه 3
نظریه زبان جلسه 4
حل تشریحی نظریه زبان ها و ماشین ها کنکور ارشد کامپیوتر 1403
همچنین هر گونه سوالی در مورد کلاسهای آنلاین کنکور کامپیوتر و یا تهیه فیلمها و یا رزرو مشاوره تک جلسهای تلفنی با استاد رضوی دارید میتوانید به طرق زیر از تیم پشتیبانی بپرسید:
آی دی تلگرام تیم پشتیبانی: konkurcomputer_admin@
شماره تیم پشتیبانی: 09378555200
