اگر در حوزه مهندسی و به‌خصوص مهندسی کامپیوتر یا علوم کامپیوتر فعالیت می‌کنید، حتماً می‌دانید که یکی از بخش‌های بسیار مهم و کاربردی این حوزه الگوریتم و طراحی الگوریتم است اما کلمه الگوریتم از کجا آمده و مخترع الگوریتم کیست؟ در این مقاله به طور کامل به اختراع الگوریتم و تاریخچه الگوریتم از ابتدا تا به الان می‌پردازیم.
مخترع الگوریتم کیست؟
ریشه کلمه الگوریتم به ریاضی‌دان ایرانی یعنی ابوجعفر محمد بن موسی خوارزمی (780 تا 850 میلادی) بر می‌گردد. خوارزمی از جمله ریاضی‌دانان معروف و پایه‌گذار ریاضی جبر است و از دستاورد‌های بسیار مهم و تاثیر گذار او می‌توان به کتاب حساب الهند و الجبر و المقابله اشاره کرد که تاثیر بسزایی در ریاضیات قرون وسطی گذاشت.
تکنیکی که خوارزمی برای حل معادلات حساب و جبر ابداع کرد یک رویه سیستماتیک بود که برای حل معادلات خطی و درجه دوم استفاده میشد. خوارزمی با خرد کردن یک مسئله بزرگ به مسئله کوچک‌تر و ارائه راهکاری به صورت دستورالعمل‌های گام به گام به ساده‌سازی محاسبات پیچیده ریاضی می‌پرداخت. تاثیر کار خوارزمی از طریق ترجمه کتاب‌های او و گسترش آنها در اروپا به‌شدت گسترش یافت و نام این روش به الگوریتم مشهور شد. ریشه کلمه الگوریتم در واقع برگردانده خوارزمی یعنی AlKhwārizmī به تلفظ لاتین آن Algoritmi و سپس Algorithm بوده است. بعد از اختراع الگوریتم توسط خوارزمی، ریاضی‌دانان بسیاری به توسعه الگوریتم‌های مختلف برای حل و کاهش پیچیدگی مسائل ریاضیاتی پرداختند.
مخترع الگوریتم کامپیوتر
استفاده و توسعه الگوریتم در حوزه کامپیوتر به دانشمندان مختلفی برمی‌گردد. نخستین الگوریتم کامپیوتری را به آگوستا ایدا کینگ (Augusta Ada King) ریاضی‌دان، نویسنده و نخستین برنامه نویس رایانه نسبت می‌دهند. ایدا که در سال 1815 به دنیا آمد به دلیل همکاری با چارلز ببیج بر سر توسعه رایانه همه‌منظوره به نام موتور تحلیلی (Analytical engine) معروف است. باتوجه‌به یادداشت‌های ایدا در مورد این ماشین، اولین الگوریتم و اولین برنامه نویس رایانه‌ای به نام ایدا ثبت شده است. زبان برنامه‌نویسی ایدا یا Ada که بعضی‌ها آن را ادا نیز تلفظ می‌کنند یک زبان شی‌گرای سطح بالا است که توسط وزارت دفاع آمریکا ایجاد شد و در واقع نسخه گسترش‌یافته زبان پاسکال بود. نام زبان ایدا نیز برای گرامیداشت آگوستا ایدا کینگ انتخاب شده است.
گسترش و بلوغ الگوریتم
با پیشرفته‌شدن فناوری و توسعه انواع قطعات سخت‌افزاری، نخستین‌بار در نیمه ابتدایی 1930، آلن تورینگ (Alan Turing) مفهوم محاسبات کامپیوتری را به وسیله ماشین تورینگ معادله‌سازی کرد. ماشین تورینگ در واقع یک مدل تئوری برای اجرای تمامی الگوریتم‌ها بود. کار تورینگ یکی از بزرگترین کار‌ها در زمینه کامپیوتر محسوب می‌شود و در واقع پایه و اساس علم کامپیوتر نوین و درک الگوریتم‌هایی که می‌توان توسط کامپیوتر پردازش کرد است.
در سال 1946، اولین کامپیوتر الکترونیکی همه منظوره یعنی ENIAC توانست الگوریتم‌های مربوط به محاسبات ریاضی را با سرعت بسیار بالایی انجام دهد. از آن زمان به بعد الگوریتم و اجرای الگوریتم به بخش جدایی ناپذیر از مسائل کامپیوتری تبدیل شد و امروزه شاهد تعداد بسیار زیادی الگوریتم در شاخه‌های مختلف علوم کامپیوتری و ریاضی هستیم.
کاربرد الگوریتم چیست؟
امروزه الگوریتم‌ها دارای کاربرد بسیار گوناگونی هستند؛ از حل یک مسئله ساده ریاضیاتی گرفته تا حل مسائل پیچیده کوانتومی و فضایی همه به‌گونه‌ای از الگوریتم استفاده می‌کنند. در لیست زیر تعدادی از معروف‌ترین کاربردهای الگوریتم در زمینه ریاضی آورده شده است:
- استفاده در رمزنگاری و ایمن‌سازی داده‌ها
- مسائل رباتیک برای انجام وظایف
- استفاده در هوش مصنوعی برای تشخیص الگوها، تخمین خروجی و تصمیم‌گیری
- جستجوهای کامپیوتری و مرتب‌سازی داده‌ها
- و...
جمع‌بندی
یکی از اصطلاحات معروف که فعالین حوزه کامپیوتر هر روز با آن سروکار دارند واژه الگوریتم است. این واژه که در واقع تبدیل شده نام الخوارزمی، ریاضی‌دان ایرانی است به یکی از تکنیک‌های حل مسائل بزرگ و پیچیده ریاضی مبدل شده است. در این مقاله به مخترع الگوریتم و ابداع انواع تکنیک‌های الگوریتمی پرداخته شد؛ همچنین در مورد تاریخچه الگوریتم از زمان ابداع آن تا زمان به‌وجودآمدن اولین کامپیوتر بحث کردیم.
مخترع الگوریتم کیست؟
مخترع الگوریتم ریاضی‌دان معروف ایرانی، ابوجعفر محمد بن موسی خوارزمی است.
اولین الگوریتم کامپیوتر را چه کسی به وجود آورد؟
اولین الگوریتم کامپیوتر به آگوستا ایدا کینگ و چارلز ببیج نسبت‌داده‌شده است که هر دو بر سر ماشین الکترونیکی "موتور تحلیلی" فعالیت می‌کردند.
اولین الگوریتم کامپیوتر مدرن چه زمانی اجرا شد؟
در سال 1946، کامپیوتر ENIAC توانست اولین الگوریتم رایانه‌ای مدرن که مربوط به محاسبات ریاضیاتی میشد را اجرا کند.
مطالب مرتبط
همه مقالات
