کدام گرایش برق به کامپیوتر نزدیک است؟ جدول تطبیق گرایش‌ها

رشته مهندسی برق (Electrical Engineering) و مهندسی کامپیوترمهندسی کامپیوتر چیست؟ معرفی رشته کامپیوتر توسط اساتید شریفاین صفحه به معرفی کامل رشته کامپیوتر، اعم از دروس رشته کامپیوتر، درآمد رشته کامپیوتر، شغل های رشته کامپیوتر، گرایش ها و زیر شاخه های رشته کامپیوتر پرداخته است (Computer Engineering) از پرطرفدارترین رشته‌های شاخه مهندسی در حال حاضر هستند و تعداد بسیار زیادی از دانشجویان مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی به رقابت در این رشته‌ها برای قبولی در گرایش‌های متنوع آن‌ها می‌پردازند. با توجه به اینکه رشته مهندسی برق از رشته‌های نزدیک به مهندسی کامپیوتر است و دارای دروس مشترک نیز هستند، برای بسیاری از داوطلبان این سوال مطرح می‌شود که کدام گرایش برق به کامپیوتر نزدیک‌تر است؟ ممکن است متقاضیان تمایل به انجام کارها و پروژه‌های بین‌رشته‌ای، تغییر رشته از کامپیوتر به برق در آینده و حتی اخذ مدارک هر دو رشته را داشته باشند. بنابراین اطلاع از اینکه کدام گرایش‌های برق به کدام گرایش‌های مهندسی کامپیوتر نزدیک‌تر است می‌تواند کمک شایانی به این دسته از داوطلبان کند.

گرایش‌های مهندسی برق و مهندسی کامپیوتر

هر دو رشته مهندسی کامپیوتر و مهندسی برق در مقطع کارشناسی ارشد از گرایش‌های مختلفی تشکیل شده‌اند. پیش از مقایسه، بد نیست فهرست گرایش‌های هر رشته را جداگانه ببینید:

گرایش‌های مهندسی کامپیوتر در مقطع ارشد

گرایش‌های مهندسی برق در مقطع ارشد

مدارهای مجتمع الکترونیک
افزاره‌های میکرو و نانو الکترونیک
سیستم‌های الکترونیک دیجیتال
سیستم‌های انرژی الکتریکی
الکترونیک قدرت و ماشین‌های الکتریکی
مخابرات میدان و فوتونیک
مخابرات سیستم و شبکه
مخابرات امن و رمزنگاری
کنترل
جنگ الکترونیک
الکتروآکوستیک
رادار

توجه کنید که این دو فهرست، دو مجموعه مستقل‌اند و گرایش‌های روبه‌روی هم لزوماً معادل یکدیگر نیستند. تطبیق واقعی میان گرایش‌های این دو رشته، در جدول بخش بعد آمده است.

حتما بخوانید :

گرایش های مهندسی کامپیوتر

گرایش‌های مهندسی برق نزدیک به کامپیوتر

در بخش قبلی گرایش‌های مختلف رشته مهندسی برق را دیدیم. اکنون می‌خواهیم بررسی کنیم که کدام یک از این گرایش‌های برق به کامپیوتر نزدیک‌تر است. به‌طور کلی سه گرایش زیر بیشترین همپوشانی را با مباحث و حوزه‌های کامپیوتر دارند:

گرایش مدارهای مجتمع الکترونیک
گرایش سیستم‌های الکترونیک دیجیتال
گرایش مخابرات امن و رمزنگاری

این گرایش‌ها بر روی طراحی سخت‌افزار، معماری کامپیوتر، سیستم‌های تعبیه‌شده، طراحی تراشه‌های الکترونیکی، شبکه‌های ارتباطی و امنیت داده هاامنیت اطلاعات چیست؟امنیت اطلاعات چیست و چرا امنیت اطلاعات مهم است؟ این صفحه عالی روش‌های ایمن سازی و پیشگیری از اطلاعات را شرح داده و انواع داده ها از نظر امنیت را توضیح داده تمرکز می‌کنند.

جدول تطبیق گرایش‌های برق با گرایش‌های کامپیوتر

جدول زیر نشان می‌دهد هر گرایش مهندسی برق به کدام گرایش مهندسی کامپیوتر نزدیک است و نقطه اشتراکشان چیست. ردیف‌ها از نزدیک‌ترین به دورترین مرتب شده‌اند:

گرایش مهندسی برق	نزدیک‌ترین گرایش مهندسی کامپیوتر	نقطه اشتراک
سیستم‌های الکترونیک دیجیتال	معماری سیستم‌های کامپیوتری	سیستم‌های نهفته، طراحی سخت‌افزار و VLSI
مدارهای مجتمع الکترونیک	معماری سیستم‌های کامپیوتری	طراحی تراشه، زبان‌های توصیف سخت‌افزار (VHDL/Verilog)
مخابرات امن و رمزنگاری	رایانش امن	ریاضیات و الگوریتم‌های رمزنگاری، امنیت داده
مخابرات سیستم و شبکه	شبکه‌های کامپیوتری	پروتکل‌های انتقال داده و بستر ارتباطی
کنترل	هوش مصنوعی و رباتیک	سیستم‌های تصمیم‌گیر، رباتیک و پردازش بازخورد

گرایش مدارهای مجتمع الکترونیک

هدف اصلی گرایش مدارهای مجتمع الکترونیک طراحی و پیاده‌سازی سیستم‌های الکترونیکی پیچیده بر روی تراشه‌های سیلیکونی است. این گرایش جزو گرایش‌های چالشی رشته مهندسی برق محسوب می‌شود و متقاضیان بالایی نیز دارد. از دیگر اهداف مهندسان برق شاخه مدارهای مجتمع الکترونیک (IC) می‌توان به طراحی آنالوگ و سیگنال مخلوط، برنامه‌نویسی سخت‌افزار (VHDL / Verilog)، کار با نیمه‌هادی‌ها و بهینه‌سازی ابعاد ترانزیستورها برای کاهش مصرف توان اشاره کرد.

گرایش سیستم‌های الکترونیک دیجیتال

به‌طور کلی هدف اصلی این گرایش طراحی، آنالیز و پیاده‌سازی مدارهای الکترونیکی و دیجیتالی در سطح تراشه است و بر سیستم‌های نهفته (Embedded Systems) و سخت‌افزارهای کامپیوتر تمرکز دارد. از جمله دروس مشترک بین این گرایش و گرایش‌های رشته مهندسی کامپیوتر، درس طراحی مدارهای مجتمع یا VLSI است. توسعه فناوری‌های مدرن و کار با اینترنت اشیااینترنت اشیا iot چیست ⚡️ اینترنت اشیا چیست به زبان سادهاین مقاله عالی معرفی کرده اینترنت اشیا iot چیست و چه کاربردی دارد و تاریخچه IoT، حوزه های کاربرد اینترنت اشیا و مزایا و معایب اینترنت اشیا را بررسی کرده از دیگر حوزه‌های مشترک بین این گرایش مهندسی برق و گرایش‌های مهندسی کامپیوتر می‌باشد.

گرایش مخابرات امن و رمزنگاری

شاید بتوان نزدیک‌ترین گرایش برق به کامپیوتر را گرایش مخابرات امن و رمزنگاریرمزنگاری چیست؟ بررسی انواع رمزنگاری و ویژگی های رمزنگاریرمزنگاری چیست و چگونه کار میکند؟ این مقاله عالی به معرفی رمز نگاری، انواع رمزنگاری از جمله متقارن و نامتقارن، الگوریتم های رمزنگاری و تاریخچه آن پرداخته است دانست. هدف اصلی این گرایش حفاظت از داده‌ها و اطلاعات در حال انتقال جهت جلوگیری از انواع حملات سایبری و ناامنی‌ها است. دانشجویان این رشته به یادگیری انواع ریاضیات رمزنگاری، کار با انواع الگوریتم‌های رمزنگاری، نحوه نهان‌نگاری و پردازش سیگنال امن برای مخفی‌سازی اطلاعات درون فایل‌های غیرمتنی (صوتی و تصویری) و دیگر اصول و مبانی رمزنگاری می‌پردازند. این گرایش بسیار شبیه به گرایش رایانش امن در حوزه مهندسی کامپیوتر است با این تفاوت که تمرکز دانشجویان بیشتر بر روی سخت‌افزار و سیگنال‌های ارتباطی است تا سیستم عاملسیستم عامل چیست به زبان ساده، چرا باید از OS استفاده کنیم؟این مقاله عالی به معرفی سیستم عامل (Operating System|OS) به زبان ساده پرداخته، همچنین بررسی کرده که چرا باید از سیستم عامل استفاده کنیم و مباحث کامپیوتری و شبکه.

چرا این دو رشته به هم نزدیک‌اند؟

یکی از دلایلی که این دو رشته را به هم نزدیک می‌کند، دروس مشترکشان است. در مقطع کارشناسی، دروس پایه‌ای مانند ریاضی ۱ و ۲، معادلات دیفرانسیل، آمار و احتمالات مهندسی و فیزیک ۲ میان هر دو رشته مشترک‌اند؛ و در دروس اصلی، مواردی مثل مدارهای الکتریکی، مدار منطقیآموزش مدار منطقی به زبان ساده - بررسی مدار منطقی و انواع آنامروزه درک صحیحی از مدارهای منطقی برای هر مهندس برق و کامپیوتر ضروری است. این مدارها عنصر اصلی کامپیوترها و بسیاری از وسایل الکترونیکی اطراف ما هستند، در این صفحه به بررسی و آموزش مدار منطقی پرداخته شده است، آزمایشگاه مدارهای منطقی، ریاضی مهندسی و سیگنال‌ها و سیستم‌ها در هر دو برنامه درسی دیده می‌شوند.

همین اشتراک است که باعث می‌شود جابه‌جایی میان این دو رشته آسان‌تر از رشته‌های دیگر باشد. فهرست کامل این دروس به تفکیک پایه و اصلی، در صفحه زیر آمده است:

👈 صفحه اصلی این موضوع در سایت ما: لیست کامل دروس مشترک مهندسی کامپیوتر و برق

برعکسش چطور؟ کدام گرایش کامپیوتر به برق نزدیک است

تا اینجا از سمت برق به کامپیوتر نگاه کردیم. اگر از سمت مقابل نگاه کنیم، پاسخ روشن‌تر است: گرایش معماری سیستم‌های کامپیوتری نزدیک‌ترین گرایش مهندسی کامپیوتر به مهندسی برق است. دانشجوی این گرایش با مدار منطقی، معماری پردازنده، سیستم‌های نهفته و طراحی مدارهای مجتمع (VLSI) سروکار دارد — یعنی دقیقاً همان حوزه‌ای که مهندس برق شاخه الکترونیک دیجیتال در آن کار می‌کند.

بعد از آن، گرایش شبکه‌های کامپیوتری با گرایش مخابرات سیستم و شبکه همپوشانی دارد، و گرایش هوش مصنوعی و رباتیک در بخش رباتیک و سیستم‌های کنترلی به گرایش کنترل مهندسی برق نزدیک می‌شود.

نکته عملی: اگر قصد دارید از برق وارد کامپیوتر شوید و می‌خواهید کمترین فاصله را با دانسته‌های فعلی‌تان داشته باشید، معماری سیستم‌های کامپیوتری منطقی‌ترین انتخاب است. اگر هم می‌خواهید مسیر کاملاً تازه‌ای شروع کنید، محدودیتی برای انتخاب نرم‌افزار یا هوش مصنوعی وجود ندارد — فقط باید بپذیرید که چند درس را از صفر می‌خوانید.

آیا فارغ‌التحصیل مهندسی برق می‌تواند در کنکور ارشد کامپیوتر شرکت کند؟

پاسخ کوتاه: بله. کنکور کارشناسی ارشد برای رشته‌های مهندسی کامپیوتر، فناوری اطلاعات و علوم کامپیوتر محدودیت رشته کارشناسی ندارد و فارغ‌التحصیل هر رشته‌ای می‌تواند در آن شرکت کند. هر سال شمار قابل‌توجهی از قبولی‌های این آزمون را داوطلبانی تشکیل می‌دهند که لیسانسشان کامپیوتر نبوده است.

نکته‌ای که مخصوص داوطلبان برق است این است که شما نسبت به داوطلبی که از رشته‌ای کاملاً بی‌ارتباط می‌آید، از پیش جلوترید. دروس کنکور ارشد کامپیوتر عبارت‌اند از زبان انگلیسی، ریاضیات گسسته، آمار و احتمال مهندسی، جبر خطی، مبانی کامپیوتر و برنامه‌سازی، مدار منطقی، معماری کامپیوتر، ساختمان داده، طراحی الگوریتم، نظریه زبان‌ها و ماشین‌ها، سیستم عامل و هوش مصنوعی. از میان این‌ها:

درس‌هایی که احتمالاً از قبل پاس کرده‌اید: مدار منطقی و آمار و احتمال مهندسی در برنامه درسی مهندسی برق هستند. جبر خطی و مبانی برنامه‌سازی هم در بیشتر دانشگاه‌ها ارائه می‌شوند و پیش‌زمینه ریاضی قوی شما کار با آن‌ها را ساده‌تر می‌کند. اگر گرایشتان الکترونیک دیجیتال بوده، احتمالاً با معماری کامپیوتر هم آشنایید.
درس‌هایی که باید از ابتدا بخوانید: ساختمان داده، طراحی الگوریتم، نظریه زبان‌ها و ماشین‌ها، سیستم عامل، هوش مصنوعی و ریاضیات گسسته. این‌ها دروس اختصاصی کامپیوترند و در برنامه درسی برق جایی ندارند.

نکته مهم دیگر اینکه از کنکور ۱۴۰۶ به بعد، سازمان سنجش دروس و ضرایب رشته‌های «مهندسی فناوری اطلاعات» (کد ۱۲۷۶) و «مهندسی و علم کامپیوتر» (کد ۱۲۷۷) را در مقطع کارشناسی ارشد و دکتری کاملاً یکسان تعریف کرده است؛ یعنی لازم نیست پیش از شروع مطالعه، میان این رشته‌ها تصمیم بگیرید و می‌توانید انتخاب نهایی را به زمان انتخاب رشته موکول کنید.

برای دیدن ضریب دقیق هر درس و ارزش هر تست، صفحه دروس کنکور ارشد کامپیوتر و ضرایب دروس را ببینید. اگر هم به‌طور مشخص دنبال مسیر تغییر رشته هستید، صفحه تغییر رشته از برق به کامپیوتر در ارشد این موضوع را جداگانه بررسی کرده است.

جهت کسب اطلاعات بیشتر می‌توانید به صفحه دروس مشترک مهندسی کامپیوتر و برقدروس مشترک مهندسی کامپیوتر و برقدروس مشترک مهندسی کامپیوتر و برق چیست؟ این صفحه عالی دروس مشترک مهندسی برق و کامپیوتر در مقطع کارشناسی را بررسی کرده است. مراجعه کنید.

🎓

کنکور ارشد کامپیوتر

اگر به دنبال اطلاعات کامل‌تر درباره کنکور ارشد کامپیوتر، منابع، ضرایب دروس، رتبه‌های قبولی، برنامه‌ریزی و مسیر موفقیت در کنکور هستید، به صفحه اصلی سایت کنکور ارشد کامپیوتر مراجعه کنید و ۳ فیلمی را که زیر فیلم جشن رتبه‌های برتر دو سال اخیر قرار گرفته‌اند، مشاهده کنید.

ورود به صفحه اصلی سایت کنکور کامپیوتر ←

جمع‌بندی

رشته‌های مهندسی برق و مهندسی کامپیوتر دو رشته نزدیک به هم‌اند و بخش قابل‌توجهی از دروس پایه و اصلی‌شان مشترک است. در این صفحه دیدیم که میان گرایش‌های این دو رشته، سه گرایش برق بیشترین نزدیکی را به کامپیوتر دارند: سیستم‌های الکترونیک دیجیتال و مدارهای مجتمع الکترونیک از سمت سخت‌افزار و معماری، و مخابرات امن و رمزنگاری از سمت امنیت داده. از سمت مقابل هم، معماری سیستم‌های کامپیوتری نزدیک‌ترین گرایش کامپیوتر به برق است.

اگر هنوز در مرحله پیش از انتخاب رشته هستید و سوال اصلی‌تان «برق بخوانم یا کامپیوتر» است، آن موضوع جداگانه‌ای است که در صفحه مقایسه مهندسی کامپیوتر و مهندسی برق به‌تفصیل بررسی شده است؛ آنجا بازار کار، درآمد و محیط کار هر دو رشته مقایسه شده‌اند.

کدام گرایش‌های مهندسی برق به رشته کامپیوتر نزدیک‌تر هستند؟

به‌طور کلی سه گرایش از مهندسی برق بیشترین همپوشانی را با مباحث کامپیوتر دارند: «گرایش مدارهای مجتمع الکترونیک»، «گرایش سیستم‌های الکترونیک دیجیتال» و «گرایش مخابرات امن و رمزنگاری». این گرایش‌ها تمرکز بالایی بر معماری کامپیوتر، طراحی سخت‌افزار، سیستم‌های تعبیه‌شده (Embedded Systems) و امنیت داده‌ها دارند.

آیا فارغ‌التحصیل مهندسی برق می‌تواند در کنکور ارشد کامپیوتر شرکت کند؟

بله. کنکور ارشد رشته‌های مهندسی کامپیوتر، فناوری اطلاعات و علوم کامپیوتر محدودیت رشته کارشناسی ندارد و فارغ‌التحصیل هر رشته‌ای می‌تواند شرکت کند. داوطلب برق هم از پیش با مدار منطقی، آمار و احتمال مهندسی و پیش‌زمینه ریاضی قوی وارد می‌شود و عمدتاً باید ساختمان داده، طراحی الگوریتم، نظریه زبان‌ها و ماشین‌ها، سیستم عامل، هوش مصنوعی و ریاضیات گسسته را از ابتدا بخواند.

کدام گرایش مهندسی کامپیوتر به مهندسی برق نزدیک‌تر است؟

گرایش معماری سیستم‌های کامپیوتری نزدیک‌ترین گرایش مهندسی کامپیوتر به برق است، چون با مدار منطقی، معماری پردازنده، سیستم‌های نهفته و طراحی مدارهای مجتمع (VLSI) سروکار دارد. پس از آن، شبکه‌های کامپیوتری با مخابرات سیستم و شبکه، و هوش مصنوعی و رباتیک با گرایش کنترل همپوشانی دارند.