دانشگاه صنعتی شریف، یکی از بهترین دانشگاه‌های مهندسی ایران است و اکثر دانشجویان و اساتید نخبه در این دانشگاه مشغول هستند، در این مقاله قصد داریم که به معرفی گرایش شبکه های کامپیوتری دانشگاه شریف از جمله معرفی اساتید این گرایش، فیلدها و درس‌های مربوطه بپردازیم.
امکانات فضای دانشگاه صنعتی شریف
همان‌طور که احتمالاً می‌دانید دانشگاه شریف جزو بهترین دانشگاه‌های ایران و رتبه 1 بین دانشگاه‌های ایران را دارد؛ در جهان هم در رتبه‌بندی QS در فیلد فنی مهندسی رتبه 244 را به خودش اختصاص داده است.
در مورد فضای این دانشگاه، فضای نسبتاً بزرگی این دانشگاه دارد و به‌خصوص که در سال‌های اخیر دانشکده‌های مختلف، ساختمان‌های جدیدتری را هم به خودشان اختصاص دادند و محیط این دانشگاه بزرگ‌تر هم شده است و در فضای بیرون دانشگاه هم دانشکده‌های بیشتری ساخته شده است و همین‌طور در حال ساخته‌شدن نیز هستند و همه دانشکده‌ها در رشته‌های مختلف سعی کردند که ساختمان‌های خودشان را به‌روزتر کنند؛ چه از نظر محیط کلاس‌ها و آزمایشگاه‌ها و همین‌طور امکانات و تجهیزات مدرن‌تری را نیز به خودشان اختصاص داده‌اند.
از لحاظ فضای علمی دانشگاه هم طبیعتاً در این دانشگاه می‌توانید با برجسته‌ترین اساتید در ارتباط باشید و همین‌طور از لحاظ دانشجویانی هم که در این دانشگاه وارد می‌شوند، طبیعتاً بهترین دانشجویان و پرتلاش‌ترین و تواناترین دانشجویان کشور در این دانشگاه وارد می‌شوند و درس‌خواندن در همچنین دانشگاهی می‌تواند خیلی سودمندی‌های زیادی را از لحاظ این که شما می‌توانید با این اساتید برجسته ارتباط بگیرید و همین‌طور از لحاظ این که با دانشجویان دیگر هم می‌توانید ارتباط‌های علمی و حتی کاری داشته باشید و این می‌تواند خیلی برای شما مفید باشد و سودمندی‌های زیادی را به همراه داشته باشد.
از لحاظ امکاناتی که در دانشگاه وجود دارند طبیعتاً چون دانشگاه صنعتی شریف دانشگاه برجسته‌ای هست، امکانات و تجهیزات خوبی را در دانشکده‌ها و آزمایشگاه‌های مختلف می‌توانید مشاهده کنید. در آزمایشگاه‌های مختلف به‌خصوص در دانشکده کامپیوتر، اکثر آزمایشگاه‌ها سیستم‌های نسبتاً خوبی را در اختیارتان قرار می‌دهند و حال دانشجویانی که بخواهند خیلی کارهایی که نیاز به پردازش‌های سنگین‌تری را دارند انجام دهند، می‌توانند از مرکز پردازش سریع دانشگاه استفاده کنند.
همین‌طور مرکز نوآوری دانشگاه شریف هم هست که در حوزه استارتاپی فعالیت می‌کند و کسانی که در حوزه صنعت بخواهند وارد شوند قطعاً افراد و امکانات و فرصت‌های خیلی خوبی را می‌توانند در این دانشگاه به آن دست پیدا کنند.
در فیلدهای پژوهشی هم که قطعاً در آزمایشگاه‌های مختلف و اساتید مختلف در به‌روزترین و بهترین حوزه‌های پژوهشی دارند فعالیت می‌کنند و همین‌طور خروجی‌های خیلی خوبی را هم در دانشکده‌ها و آزمایشگاه‌ها دارند و به‌تبع دانشجویانی هم که می‌خواهند در این حوزه‌ها فعال باشند، می‌توانند با این افراد در ارتباط باشند و قطعاً خروجی‌های خیلی خوبی را هم برایشان به همراه خواهد داشت.
دانشکده برق و کامپیوتر دانشگاه شریف
دانشکده برق و دانشکده کامپیوتر در این دانشگاه جدا هستند و در سال‌های گذشته همان‌طور که احتمالاً می‌دانید رتبه‌های برتر کنکور سراسری بیشتر انتخاب اولشان رشته برق دانشگاه شریف بوده است؛ ولی در سال‌های اخیر یعنی 4 یا 5 سال گذشته و همین‌طور امسال، طبق اطلاعاتی که وجود دارد شاید از 100 نفر اول کنکور سراسری نزدیک به 80-90 نفرشان، رشته کامپیوتر دانشگاه شریف به‌عنوان انتخاب اولشان بوده است و این خودش به‌اندازه کافی نشان می‌دهد که چقدر رشته مهندسی کامپیوتر و این دانشگاه برای رتبه‌های برتر کنکور اهمیت داشته و جزو اولین انتخاب‌های آنها هست و حالا همگی می‌دانند که چقدر می‌توانند فرصت‌ها و امکانات خیلی خوبی را از این رشته و از این دانشگاه بهره‌مند شوند و گرایش ارشد شبکه دانشگاه شریف نیز یکی از این موارد است.
فیلدهای رشته کامپیوتر در دانشگاه شریف
در دانشکده کامپیوتر در حالت کلی چهار یا پنج گروه داریم که به گروه‌بندی‌های مختلفی تقسیم شده‌اند؛ این فیلدهای دانشکده کامپیوتر شامل گروه معماری کامپیوتر که همان سخت افزار هست است، همچنین گروه هوش مصنوعی و می‌توان گفت که بیوانفورماتیک هم با همین گروه ادغام هستند، گروه بعدی گروه نرم افزار هست که باز خود گروه نرم‌افزار به دو یا سه زیر گرایش دیگر هم تقسیم می‌شود و در نهایت گروه آخر هم که در این دانشگاه به آن گروه فناوری اطلاعات یا آی‌تی هم می‌گویند همان گرایش امنیت و شبکه را شامل می‌شود، در این مقاله سعی می‌کنیم روی معرفی فیلد شبکه و امنیت (رایانش امن) کار کنیم.
معرفی اساتید گرایش ارشد شبکه و امنیت دانشگاه شریف
حال می‌خواهیم راجع‌به اساتید گروه فناوری اطلاعات که همان اساتید امنیت و شبکه می‌شوند و اینکه روی چه فیلدهایی کار می‌کنند صحبت کنیم.
- دکتر مرتضی امینی: از اساتید فیلد امنیت هستند که در حوزه پژوهشی امنیت کار می‌کنند و همچنین در حوزه صنعت هم ایشان مشغول به فعالیت هستند.
- دکتر بیات: در حوزه شبکه به‌خصوص شبکه‌های موبایل و همین‌طور امنیت سخت‌افزاری فعالیت می‌کنند و همچنین ارتباطات خوبی نیز با صنعت دارند و با شرکت‌های بزرگی در زمینه شبکه‌های موبایل همکاری می‌کنند.
- دکتر جعفری: زمینه فعالیت ایشان بیشتر در بین هوش مصنوعی و شبکه هست و بیشتر در این حوزه‌ها در آزمایشگاه‌های خود فعالیت می‌کنند.
- دکتر جهانگیر: هم از اساتید گروه معماری کامپیوتر و هم شبکه هستند که در هر دوی این حوزه‌ها فعالیت می‌کنند و موارد مختلفی را در آزمایشگاه خودکار می‌کنند و اگر بخواهیم نام ببریم می‌توان به تست و عیب‌یابی شبکه و همین‌طور امنیت شبکه‌های صنعتی اشاره کرد، ایشان هم ارتباطات خوبی با صنعت دارند و در حوزه‌های مختلف صنعت‌کار می‌کنند و خودشان هم شرکت دارند.
- دکتر جلیلی: ایشان هم از اساتید امنیت هستند و همچنین شرکت هم دارند و در حوزه‌های صنعت نیز فعالیت می‌کنند.
- دکتر خرازی: فیلد اصلی‌شان امنیت هست و بیشتر در حوزه‌های پژوهشی فعالیت می‌کنند تا حوزه‌های صنعتی.
- دکتر موقر: این استاد هم دانشجوی شبکه می‌گیرند و در حوزه‌های مختلفی در آزمایشگاه‌هایشان کار می‌شود و یک‌جورهایی فیلدهایی که در آزمایشگاه‌هایشان فعالیت می‌شود بیشتر بین شبکه و نرم‌افزار هست.
- دکتر صفایی: ایشان هم در حوزه‌های شبکه های بی سیم به‌صورت تخصصی و اینترنت اشیا یا همان IOT فعالیت می‌کنند و بسیار در حوزه‌های پژوهشی فعال هستند.
تا اینجا ما سعی داشتیم که یک‌سری اطلاعات کلی را ارائه بدهیم و قطعاً شما اگر به وب‌سایت دانشکده کامپیوتر دانشگاه شریف و قسمت عضای هیئت‌علمی مراجعه کنید، می‌توانید صفحه شخصی اساتید را مشاهده کنید و قطعاً آنجا توضیحات خیلی دقیق‌تری در مورد اساتید گرایش شبکه صنعتی شریف قرار داده شده است و می‌توان با حوزه پژوهشی که فعالیت می‌کنند و مقاله‌های اخیرشان و توضیحات بیشتری که نیاز هست در صفحه خودشان آشنا شد. حتی بعضاً آزمایشگاه‌های مربوط به رشته شبکه های کامپیوتری شریف هم‌صفحه‌های مربوط به خودشان را دارند که می‌توانید بررسی کنید در هر آزمایشگاه روی چه فیلدهایی دقیقاً کار می‌شود.
گرایش ارشد شبکه در دانشگاه شریف
در ارتباط با گرایش ارشد شبکه دانشگاه شریف شاید کمتر استادی را پیدا کنید که به طور خاص و فقط روی فیلد شبکه کار کند و بچه‌های شبکه معمولاً دستشان از این نظر که می‌توانند به سراغ اساتید گروه‌های دیگر هم بروند باز هست، به‌شرط اینکه موضوع پژوهششان به شبکه ربط داشته باشد و یک‌جورهایی بین فیلد شبکه و فیلدهای دیگر بینابینی باشد.
حال می‌خواهیم درباره یک‌سری از فیلدهایی که در گرایش شبکه های کامپیوتری دانشگاه شریف برای ریسرچ در حال حاضر خیلی محبوب هستند و همچنین برای اپلای هم می‌توانند جذاب باشند صحبت کنیم؛ یکی از فیلدهای محبوب شبکه‌های بی‌سیم و اینترنت اشیا هست که برای اپلای هم می‌توان گفت جزء گرایش‌های پرطرف‌دار هستند. همین‌طور فیلدهایی که به شبکه‌های STN یا به بحث‌های مجازی‌سازی شبکه مربوط می‌شوند و کلاً بحث‌هایی در شبکه که باهوش مصنوعی، یادگیری ماشین و یادگیری عمیق ترکیب می‌شوند، مثل روش‌هایی که در بحث امنیت و امنیت شبکه که با دیپ‌لرنینگ ترکیب هستند بحث‌های داغی‌اند و در اپلای و مقاله‌ها هم به آنها زیاد پرداخته می‌شود.
همین‌طور بحث‌هایی مثل شبکه‌های موبایل و Ad Hoc اینها هم در حال حاضر خیلی در مقاله‌ها به آنها پرداخته می‌شود و می‌توان گفت که به‌صورت کلی فیلدهایی هستند که در بحث شبکه و امنیت بیشتر روی آنها ریسرچ انجام می‌شود و در دانشگاه شریف هم روی این فیلدها کار می‌شود.
در کل اینکه گرایش شبکه های کامپیوتری شریف بهتر هست یا گرایش‌های دیگر این دانشگاه اصلاً همچنین چیزی وجود ندارد و در نهایت به علاقه فرد بستگی دارد و اینکه شاید فردی به یک فیلد خیلی علاقه داشته باشد و از طرفی شاید برای اپلای این فیلد کم‌طرف‌دارتر باشد؛ ولی خب علاقه‌ای که آن فرد دارد می‌تواند انگیزه‌ای باشد که آن فیلد را دنبال کند و باتوجه‌به اینکه اساتید هم روی فیلدهای گسترده‌ای در آزمایشگاه‌ها کار می‌کنند می‌توانند با آن اساتید صحبت کنند و بهترین فیلد را انتخاب کنند برای اینکه در مقطع ارشد و بعد هم در مقطع دکتری چه برای پژوهش و چه بحث صنعت و کار در آن حیطه مشغول به فعالیت شوند.
همچنین یک متخصص شبکه می‌تواند به فیلدهای دیگر هم ورود پیدا کند و مثلاً بحث شبکه را با سخت‌افزار و یا با نرم‌افزار ترکیب کنند و همین‌طور بحث‌هایی که شبکه و امنیت با همدیگر ترکیب می‌شوند؛ همین‌طور فیلد رایانش ابری هم چه در ایران و چه برای بحث پژوهش و اپلای هم می‌شود به این دسته اضافه کرد.
درس های گرایش ارشد شبکه در دانشگاه شریف
درس‌هایی که در گرایش ارشد شبکه دانشگاه شریف ارائه می‌شوند و کسانی که گرایش آنها شبکه های کامپیوتری هست می‌توانند بگذرانند، به‌طورکلی به این صورت هست که از باکس دروس اصلی باید پنج درس بگذرانند. لیست دروس اصلی در جدول زیر آمده است:
| ردیف | شماره درس | تعداد واحد | عنوان درس (فارسی) | عنوان درس (انگلیسی) |
|---|---|---|---|---|
| ۱ | ۴۰۶۹۳ | ۳ | شبکه های کامپیوتری پیشرفته | Advanced Computer Networks |
| 2 | ۴۰۸۲۴ | ۳ | ارزیابی کارایی کامپیوترها | Computer Performance Evaluation |
| ۳ | ۴۰۸۱۹ | ۳ | شبکه‌های داده‌ای سیار | Mobile Data Networks |
| ۴ | ۴۰۸۷۷.۱ | ۳ | سیستم‌های نهفته تحت شبکه | Networked Embedded Systems |
| ۵ | ۴۰۶۲۸ | ۳ | شبکه‌های بی‌سیم | Wireless Networking |
| ۶ | ۴۰۶۶۱ | ۳ | نظریه سیستم‌های توزیع‌شده | Theory of Distributed Systems |
| 7 | ۴۰۵۳۳ | ۳ | سیستم‌های عامل پیشرفته | Advanced Operating Systems |
| ۸ | ۴۰۸۱۷ | ۳ | امنیت شبکه پیشرفته | Advanced Network Security |
| ۹ | ۴۰۶۹۵ | ۳ | فرایندهای تصادفی | Stochastic Processes |
| ۱۰ | ۴۰۶۵۷ | ۳ | مدل‌سازی و تحلیل شبکه های کامپیوتری | Computer Networks Modeling and Analysis |
همین‌طور یک باکس دروس اختیاری هم هست که می‌توانند از گرایش‌های دیگر و یا حتی دانشکده‌های دیگر در صورت صلاحدید استاد راهنما انتخاب کنند. در کل دروسی که باید در دانشگاه بگذرانند چه در گرایش شبکه و چه گرایش‌های دیگر، باتوجه‌به فیلد پایان‌نامه‌شان و همین‌طور صلاحدید استاد راهنما چه از باکس دروس اجباری و چه از باکس دروس اختیاری انتخاب می‌شود. لیست دروس اختیاری نیز در جدول زیر آمده است.
تأثیر گرایش ارشد شبکه دانشگاه شریف برای انتخاب موضوع پایان نامه و فیلد پژوهشی
| ردیف | شماره درس | تعداد واحد | عنوان درس (فارسی) | عنوان درس (انگلیسی) |
|---|---|---|---|---|
| ۱ | ۴۰۶۲۶ | ۳ | مخابرات سیار | Wireless Communication |
| ۲ | ۴۰۷۱۷ | ۳ | یادگیری ماشین | Machine Learning |
| ۳ | ۴۰۶۷۶ | ۳ | نظریه اطلاعات و کدینگ | Information Theory and Coding |
| ۴ | ۴۰۶۳۹ | ۳ | شبکه‌های پویای پیچیده | Complex Dynamical Networks |
| ۵ | ۴۰۸۳۷ | ۳ | بهینه‌سازی محدب | Convex Optimization |
| ۶ | ۴۰۸۳۵ | ۳ | نظریه الگوریتمی بازی‌ها | Algorithmic Game Theory |
| ۷ | ۴۰۶۳۲ | ۳ | طراحی سیستم‌های تحمل‌پذیر اشکال | Fault-Tolerant System Design |
| ۸ | ۴۰۷۲۳ | ۳ | معماری پیشرفته کامپیوتر | Advanced Computer Architecture |
| ۹ | ۴۰۸۷۷ | ۳ | مفاهیم پیشرفته در شبکه های کامپیوتری | Advanced Topics in Computer Networks |
| ۱۰ | – | ۳ | یک درس از گرایش‌های دیگر دانشکده یا دانشکده‌های دیگر با تأیید استاد راهنما و مدیرگروه | |
اگر بخواهیم روی میزان اثرگذاری یک گرایش برای انتخاب موضوع پایان‌نامه و فیلد پژوهشی صحبت کنیم و به‌خصوص در دانشگاه شریف، موضوعی که برای چه برای پروپوزال و چه خود پایان‌نامه اصلی تعریف می‌شود باید به‌هرحال به گرایش فرد هم مرتبط باشد و در نهایت یک ارتباطی داشته شد و این هم توسط گروه و اساتید تأیید و تعیین می‌شود؛ اما این‌طور نیست که مثلاً اگر شبکه های کامپیوتری شریف هستید فقط صرفاً بخواهید شبکه کار کنید؛ چون می‌توانید؛ مثلاً از بحث سخت‌افزاری، بحث هوش و یا بحث نرم افزاری در شبکه استفاده کنید و یک‌جورهایی این مباحث با هم درآمیخته هستند و با همدیگر ربط پیدا می‌کنند.
مثلاً در فیلد سخت‌افزار اگر فیلدی که مثلاً به هوش مصنوعی ربط دارد فرد برای پایان‌نامه انتخاب کند در انتها مثلاً یک پیاده‌سازی سخت افزاری می‌تواند داشته باشد که در نهایت آن میزان ارتباطی که با گرایش هر فرد دارد در موضوع پایان‌نامه رعایت بشود و معمولاً اساتید در این موضوع خودشان حواسشان هست که مثلاً اگر یک موضوعی را می‌خواهید برای پایان‌نامه تصویب کنند و در جلسه گروه ببرند، آن ارتباط با گرایش تعریف‌شده دانشجو رعایت شده باشد.
آیا اساتید دانشگاه شبکه های کامپیوتری شریف به غیراز امور پژوهشی و تحقیقاتی در حوزه های کاری هم فعالیت می‌کنند یا خیر؟
طبیعتاً در همه دانشکده‌ها و حالا به‌خصوص دانشکده کامپیوتر، یک‌سری از اساتید روی حوزه‌های پژوهشی بیشتر تمرکز دارند و بیشتر روی این حوزه‌ها، خروجی آزمایشگاه‌ها و همچنین خروجی‌های پژوهشی و مقالاتی که دارند تمرکز می‌کنند.
یک‌سری از اساتید دیگر بیشتر به‌واسطه ارتباطی که با صنعت دارند و اینکه خودشان شرکت دارند، بیشتر تمرکزشان در ارتباط با صنعت هست و یک‌سری از اساتید هم یک‌جورهایی می‌توان گفت که ترکیبی از این دو شاید باشند و حالا خود دانشجو باید انتخاب کند که اگر بیشتر می‌خواهد روی حوزه‌های پژوهشی و حوزه‌های تحقیقاتی فعالیت کند و مقالات زیادی در حوزه‌های پژوهشی داشته باشد، می‌تواند بیشتر اساتیدی را انتخاب کند که در این حوزه‌ها فعال هستند.
شاید دسته‌ای از دانشجویان هم بخواهند که موضوع تحقیقاتی خودشان را جوری انتخاب کنند که نزدیک به صنعت باشد و بعداً بتوانند در حوزه‌هایی که مرتبط با صنعت هست را ادامه بدهند و از ارتباطات اساتیدشان هم در این موضوع استفاده کنند، می‌توانند که با این اساتید پایان‌نامه‌شان را انتخاب کنند و با آن استاد راهنما پیش بروند. اما به‌طورکلی می‌شود گفت که در دانشگاه شریف بر روی تمامی این زمینه‌ها کار و فعالیت می‌شود و اساتید گروه بر روی زمینه‌های مختلفی تمرکز دارند.
جمع‌بندی
در این مقاله عالی سعی کردیم در مورد ارشد شبکه های کامپیوتری دانشگاه شریف بصورت کامل صحبت کنیم و فیلدهایی که در گرایش ارشد شریف می‌توان کار کرد را معرفی کردیم، سپس دروس ارشد شبکه شریف و اساتید گرایش شبکه شریف را مورد بررسی قرار دادیم، امیدواریم این اطلاعات منحصر به فرد که حاصل تلاش تیم کنکور ارشد کامپیوتر است برای شما مفید واقع شود.
فیلدهای رشته کامپیوتر در دانشگاه شریف را نام ببرید.
گروه معماری کامپیوتر که همان سخت‌افزار هست، گروه هوش مصنوعی و می‌توان گفت که بیوانفورماتیک هم با همین گروه ادغام هستند، گروه نرم‌افزار، گروه فناوری اطلاعات یا آی‌تی.
فیلدهایی که در گرایش شبکه و امنیت برای ریسرچ در حال حاضر خیلی محبوب هستند را نام ببرید.
شبکه‌های بی‌سیم و اینترنت اشیا، فیلدهایی که به شبکه‌های STN یا به بحث‌های مجازی‌سازی شبکه مربوط می‌شوند، هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و یادگیری عمیق، امنیت و امنیت شبکه که با دیپ‌لرنینگ ترکیب هستند، بحث‌هایی مثل شبکه‌های موبایل و Ad Hoc اینها هم در حال حاضر خیلی در مقاله‌ها به آنها پرداخته می‌شود و می‌توان گفت که به‌صورت کلی فیلدهایی هستند که در بحث شبکه و امنیت بیشتر روی آنها ریسرچ انجام می‌شود و در دانشگاه شریف هم روی این فیلدها کار می‌شود.
آیا می‌توان از طریق قبولی در رایانش امن شریف در حوزه دیگری نیز فعالیت کرد؟
عموماً این موضوع امکان‌پذیر نیست؛ چون گرایش شما وقت زیادی از شما خواهد گرفت و فرصت شروع فعالیت در حوزه دیگری را به شما نخواهد داد از طرفی دیگر در انتخاب دروس اختیاری اساتید راهنما سخت‌گیر هستند.
آیا از طریق تحصیل در گرایش رایانش امن می توان وارد بازار کار شد؟
دانشگاه به شما دید بسیار خوبی خواهد داد؛ اما این خود شما هستید که می‌بایست به‌صورت تخصصی وقت بگذارید و مهارت‌های خود را ارتقا دهید و دیدی که دانشگاه به شما می‌دهد را توسعه دهید.
مطالب مرتبط
همه مقالات
