یکی از رشته‌های حوزه کامپیوتر که به مباحث بنیادی و تئوری کامپیوتر می‌پردازد رشته علوم کامپیوتر یا Computer Science است. رشته علوم کامپیوتر در واقع ادغامی از مباحث کامپیوتر و مباحث ریاضیاتی است و دانشجویان در طول دوره تحصیلی خود به تحلیل انواع الگوریتم‌ها و روش‌های حل مسائل کامپیوتری، بهینه‌سازی، پردازش و بسیاری از موارد دیگر می‌پردازند. از جمله دانشگاه‌هایی که رشته علوم کامپیوتر را در تمامی مقاطع کارشناسی، کارشناسی‌ارشد و دکتری تخصصی ارائه می‌دهد دانشگاه تهران است. چارت درسی رشته علوم کامپیوتر هر از چند سال دستخوش تغییراتی میشود. در این مقاله می‌خواهیم به طور کامل به جدید‌ترین چارت علوم کامپیوتر دانشگاه تهران بپردازیم.
چارت درسی علوم کامپیوتر دانشگاه تهران مقطع کارشناسی
مقطع کارشناسی یا لیسانس اولین مقطع دانشگاهی رشته علوم کامپیوتر است که دانش‌آموزان بعد از کسب امتیاز لازم در آزمون کنکور سراسری وارد این مقطع میشوند.
بر اساس آیین‌نامه وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، طول دوره کارشناسی پیوسته حداقل چهار سال (حداکثر پنج سال) است و هر سال تحصیلی شامل دو ترم یا دو نیمسال است. دانشجویان علوم کامپیوتر دانشگاه تهران در مقطع کارشناسی می‌بایست حداقل 135 واحد و حداکثر 140 واحد بگذرانند. جدول زیر توزیع واحد‌ها را نشان می‌دهد:
| نوع دروس | تعداد واحد |
|---|---|
| دروس عمومی | 22 |
| دروس پایه | 24 |
| دروس تخصصی | 69 |
| دروس اختیاری | 20 |
| جمع | 135 |
در ادامه قصد داریم به‌تمامی دروس مجموعه جدول فوق که دانشگاه تهران در مقطع کارشناسی علوم کامپیوتر ارائه می‌دهد بپردازیم.
دروس عمومی
دانشجو در طول دوران تحصیلی خود موظف است 22 واحد از دروس عمومی را اخذ کند. دروس عمومی از دو بخش دروس عمومی – الزامی و دروس عمومی – اختیاری تشکیل شده است.
جدول دروس عمومی – الزامی
| موضوع | عنوان درس | واحد | توضیحات |
|---|---|---|---|
| مبانی نظری اسلام | اندیشه اسلامی 1 (مبدا و معاد) | 2 | اندیشه اسلامی 1 پیش‌نیاز اندیشه اسلامی 2 می‌باشد. انتخاب دو درس به ارزش 4 واحد الزامی است. |
| اندیشه اسلامی 2 (نبوت و امامت) | 2 | - | |
| انسان در اسلام | 2 | - | |
| حقوق اجتماعی و سیاسی در اسلام | 2 | - | |
| اخلاق اسلامی | فلسفه اخلاق (با تکیه بر مباحث تربیتی) | 2 | انتخاب یک درس به ارزش 2 واحد الزامی است. |
| اخلاق اسلامی (مبانی و مفاهیم) | 2 | - | |
| آیین زندگی (اخلاق کاربردی) | 2 | - | |
| عرفان عملی اسلام | 2 | - | |
| انقلاب اسلامی | انقلاب اسلامی ایران | 2 | انتخاب یک درس به ارزش 2 واحد الزامی است. |
| آشنایی با قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران | 2 | - | |
| اندیشه سیاسی امام خمینی | 2 | - | |
| تاریخ و تمدن اسلامی | تاریخ تحلیلی صدر اسلام | 2 | انتخاب یک درس به ارزش 2 واحد الزامی است. |
| تاریخ امامت | 2 | - | |
| آشنایی با منابع اسلامی | تفسیر موضوعی قرآن | 2 | انتخاب یک درس به ارزش 2 واحد الزامی است. |
| تفسیر موضوعی نهج‌البلاغه | 2 | - | |
| دانش خانواده و جمعیت | 2 | الزامی | |
| زبان فارسی | 3 | الزامی | |
| زبان انگلیسی | 3 | الزامی | |
| تربیت‌بدنی | 1 | الزامی | |
| ورزش 1 | 1 | الزامی | |
| جمع | 22 | ||
جدول دروس عمومی اختیاری
| نام درس | تعداد واحد |
|---|---|
| آشنایی با ارزش‌های دفاع مقدس | 2 |
| آشنایی با کلیات حقوق شهروندی | 2 |
| آئین نگارش | 2 |
| استانداردسازی | 2 |
| شناخت محیط‌زیست | 2 |
| کارآفرینی | 2 |
| مدیریت بحران | 2 |
| مهارت‌های زندگی شخصی | 2 |
| ورزش 2 | 1 |
| ورزش 3 | 1 |
دروس پایه
دروس پایه شامل 24 واحد است و دانشجو موظف است تمامی دروس جدول دروس پایه را در طول دوران تحصیلی خود اخذ کند.
| عنوان درس | تعداد واحد | پیش‌نیاز / هم‌نیاز |
|---|---|---|
| ریاضی عمومی ۱ | 4 | - |
| ریاضی عمومی ۲ | 4 | ریاضی عمومی 1 |
| فیزیک عمومی 1 | 3 | - |
| فیزیک عمومی 2 | 3 | فیزیک عمومی 1 |
| مبانی کامپیوتر و برنامه‌سازی | 4 | - |
| مبانی ریاضیات | 4 | - |
| زیست‌شناسی عمومی | 2 | - |
| جمع کل | 24 | - |
دروس تخصصی
چارت دروس تخصصی از اصلی‌ترین چارت درسی علوم کامپیوتر دانشگاه تهران است که دانشجویان می‌بایست 69 واحد را اخذ کنند.
| عنوان درس | تعداد واحد | پیش‌نیاز / هم‌نیاز |
|---|---|---|
| معادلات دیفرانسیل | 3 | ریاضی عمومی 2 |
| جبر خطی | 4 | مبانی ریاضیات |
| مبانی ترکیبیات | 4 | - |
| احتمال 1 | 4 | - |
| روش‌های آماری | 3 | احتمال 1 |
| جبر 1 | 4 | مبانی ریاضیات |
| برنامه‌سازی پیشرفته | 4 | مبانی کامپیوتر و برنامه‌سازی |
| ساختمان داده و الگوریتم | 4 | برنامه‌سازی پیشرفته |
| طراحی الگوریتم | 4 | ساختمان داده‌ها و الگوریتم‌ها |
| مبانی منطق | 3 | مبانی ریاضیات |
| مبانی نظریه محاسبه | 3 | مبانی منطق |
| نظریه محاسبه | 3 | مبانی نظریه محاسبه |
| اصول سیستم‌های کامپیوتری | 3 | برنامه‌سازی پیشرفته |
| زبان ماشین و اسمبلی | 3 | اصول سیستم‌های کامپیوتری |
| اصول سیستم‌های عامل | 4 | ساختمان داده‌ها و الگوریتم‌ها |
| محاسبات علمی | 4 | جبر خطی |
| هوش مصنوعی | 3 | ساختمان داده‌ها و الگوریتم‌ها |
| کامپایلر | 3 | مبانی نظریه محاسبه |
| داده کاوی | 3 | احتمال 1 |
| پروژه 3 | 3 | اجازه گروه |
| جمع کل | 69 | - |
دروس اختیاری
تعداد دروس اختیاری که دانشگاه تهران ارائه می‌دهد نسبتا زیاد است و یکی از نقاط قوت دانشگاه تهران محسوب میشود. دانشجویان می‌بایست 20 واحد از آنها را به طور دلخواه در طول دوران تحصیلی خود اخذ کنند. در جدول زیر تمامی دروس اختیاری علوم کامپیوتر دانشگاه تهران ضمیمه شده است:
| عنوان درس | تعداد واحد | پیش‌نیاز / هم‌نیاز |
|---|---|---|
| اصول طراحی نرم‌افزار | 3 | اصول سیستم‌های عامل |
| مهندسی نرم‌افزار | 3 | اصول طراحی نرم‌افزار |
| سیستم‌های شی گرا | 3 | برنامه‌سازی پیشرفته |
| نگارش علمی | 3 | - |
| ترکیبیات برای علوم کامپیوتر | 3 | مبانی ترکیبیات |
| ریاضی برای علوم کامپیوتر | 3 | ریاضی عمومی 2 + مبانی ترکیبیات |
| ترکیبیات و کاربردها | 3 | مبانی ترکیبیات |
| نظریه گراف و کاربردها | 4 | مبانی ترکیبیات |
| زبان‌های برنامه‌سازی | 3 | ساختمان داده‌ها و الگوریتم‌ها |
| شبکه های کامپیوتری | 3 | اصول سیستم‌های عامل |
| مهندسی اینترنت | 3 | شبکه‌های کامپیوتری |
| معماری کامپیوتر | 3 | زبان ماشین و اسمبلی |
| ریزپردازنده | 3 | اصول سیستم‌های کامپیوتری |
| سیستم‌های بی‌درنگ | 3 | اصول سیستم‌های عامل |
| حسابگری زیستی | 3 | برنامه‌سازی پیشرفته + اجازه گروه |
| بیوانفورماتیک مقدماتی | 3 | زیست‌شناسی عمومی + ساختمان داده‌ها و الگوریتم‌ها |
| نظریه رمزنگاری مقدماتی | 3 | ریاضی عمومی 2 + اجازه گروه |
| نظریه اطلاعات مقدماتی | 3 | احتمال 1 |
| نظریه کدگذاری مقدماتی | 3 | ریاضی عمومی 2 |
| گرافیک کامپیوتری | 3 | جبر خطی + ساختمان داده‌ها و الگوریتم‌ها |
| نرم‌افزارهای ریاضی | 3 | محاسبات علمی |
| شبیه‌سازی کامپیوتری | 3 | احتمال 1 |
| پایگاه داده | 3 | ساختمان داده‌ها و الگوریتم‌ها |
| برنامه‌ریزی خطی | 3 | جبر خطی |
| برنامه‌ریزی غیرخطی | 3 | برنامه‌ریزی خطی |
| برنامه‌ریزی پویا | 3 | طراحی و تحلیل الگوریتم‌ها |
| بهینه‌سازی ترکیبیاتی | 3 | برنامه‌ریزی خطی + طراحی و تحلیل الگوریتم‌ها |
| برنامه‌نویسی وب | 3 | برنامه‌سازی پیشرفته |
| برنامه‌نویسی امن | 3 | ساختمان داده‌ها و الگوریتم‌ها |
| سیستم‌های چندرسانه‌ای | 3 | ساختمان داده‌ها و الگوریتم‌ها |
| بازیابی اطلاعات پیشرفته | 3 | ساختمان داده‌ها و الگوریتم‌ها |
| سیگنال و سیستم | 3 | معادلات دیفرانسیل |
| منطق | 4 | مبانی منطق |
| منطق‌های غیرکلاسیک | 4 | مبانی منطق |
| نظریه مقدماتی شبکه‌ها | 4 | مبانی منطق |
| مباحثی در علوم کامپیوتر 1 | 3 | اجازه گروه |
| مباحثی در علوم کامپیوتر 2 | 3 | اجازه گروه |
| آزمایشگاه فیزیک عمومی 1 | 1 | هم‌نیاز با فیزیک عمومی 1 |
| آزمایشگاه فیزیک عمومی 2 | 1 | هم‌نیاز با فیزیک عمومی 2 |
| حسابان پیشرفته | 4 | ریاضی عمومی 2 |
| آنالیز ریاضی 1 | 4 | ریاضی عمومی 1 + مبانی ریاضیات |
| آنالیز ریاضی 2 | 4 | آنالیز ریاضی 1 |
| توابع مختلط | 4 | آنالیز ریاضی 1 |
| جبر 2 | 4 | جبر 1 |
| توپولوژی عمومی | 4 | آنالیز ریاضی 1 |
| نظریه مقدماتی اعداد | 4 | جبر 1 |
| مبانی آنالیز عددی | 4 | آنالیز ریاضی 1 |
| بهینه‌سازی خطی 1 | 4 | جبر خطی + آنالیز ریاضی 1 |
| آزمایشگاه ریاضی | 2 | مبانی کامپیوتر و برنامه‌سازی |
| احتمال 2 | 4 | احتمال 1 |
| آمار ریاضی 1 | 3 | احتمال 2 |
| آمار ریاضی 2 | 3 | آمار ریاضی 1 |
| فرآیند‌های تصادفی 1 | 3 | احتمال 1 |
| روش‌های نمونه‌گیری 1 | 3 | روش‌های آماری |
| روش‌های نمونه‌گیری 2 | 3 | روش‌های نمونه‌گیری 1 |
| رگرسیون 1 | 3 | روش‌های آماری و جبر خطی |
| روش‌های ناپارامتری | 3 | احتمال 2 |
| سری‌های زمانی 1 | 3 | فرآیند‌های تصادفی 1 |
| طرح آزمایش‌ها 1 | 3 | رگرسیون 1 |
| طرح آزمایش‌ها 2 | 3 | طرح آزمایش‌ها 1 |
| تحلیل چند متغیره آماری | 3 | آمار ریاضی 2 |
| تحلیل داده‌های گسسته | 3 | رگرسیون 1 |
| یادگیری آماری مقدماتی | 3 | رگرسیون 1 |
| محاسبات آماری | 3 | طرح آزمایش‌ها 1 |
| مبانی علم اقتصاد | 3 | - |
چارت علوم کامپیوتر ارشد و دکتری دانشگاه تهران
در حال حاضر از میان تمامی گرایش‌های علوم کامپیوتر، دانشگاه تهران گرایش‌های زیر را در مقطع کارشناسی ارشد ارائه می‌دهد:
- گرایش الگوریتم و نظریه محاسبه
- گرایش محاسبات نرم و هوش مصنوعی
- گرایش داده کاوی
- گرایش منطق و روش های صوری
دروس تخصصی علوم کامپیوتر مقطع ارشد
گذراندن 10 واحد دروس تخصصی الزامی برای تمامی گرایش‌ها یکسان است و دانشجویان می‌بایست تمامی دروس این جدول را اخذ کنند.
جدول دروس تخصصی تمامی گرایش‌های ارشد علوم کامپیوتر تهران
| نام درس | تعداد واحد |
|---|---|
| نظریه الگوریتم پیشرفته | 4 |
| نظریه محاسبه پیشرفته | 4 |
| سمینار | 2 |
| جمع کل | 10 |
دروس اختیاری علوم کامپیوتر مقطع ارشد و دکتری
در ادامه این بخش دروس اختیاری هر یک از گرایش‌های ارائه شده در دانشگاه تهران را ضمیمه می‌کنیم. گذراندن حداکثر 12 واحد برای دانشجویان کارشناسی ارشد و گذراندن حداکثر 16 واحد برای دانشجویان دکتری از چارت دروس اختیاری الزامی می‌باشد. توجه شود که تمامی دروس ذکر شده در جداول زیر 4 واحدی می‌باشند.
جدول دروس اختیاری گرایش الگوریتم و نظریه محاسبه
| نام درس | ||
|---|---|---|
| الگوریتم‌های ترکیبیاتی | الگوریتم‌های موازی | نظریه بازگشت و محاسبه‌پذیری |
| پیچیدگی محاسبه | پیچیدگی محاسبه پیشرفته | الگوریتم‌های تقریبی |
| الگوریتم‌های تصادفی | هندسه محاسباتی | بهینه‌سازی ترکیبیاتی |
| محاسبات مولکولی | برنامه‌سازی منطقی | منطق موجهات |
| نظریه رمزنگاری | نظریه کدگذاری | نظریه پیشرفته و طیفی گراف |
| بیوانفورماتیک | زیست‌شناسی سامانه‌ای محاسباتی | تحلیل گسترده داده‌های زیستی |
| مباحث ویژه در ترکیبیات محاسباتی | مباحث ویژه در نظریه الگوریتم | مباحث ویژه در نظریه محاسبه |
| جمع کل | 84 واحد | - |
جدول دروس اختیاری گرایش محاسبات نرم و هوش مصنوعی
| نام درس | ||
|---|---|---|
| هوش مصنوعی پیشرفته | یادگیری ماشین | پردازش تصویر |
| بینایی ماشین | پردازش زبان‌های طبیعی | یادگیری ماشین آماری |
| یادگیری عمیق | داده کاوی | پردازش و بازشناسی گفتار |
| شبکه‌های عصبی مصنوعی | علوم اعصاب محاسباتی | رباتیک |
| برنامه‌سازی منطقی | منطق شناختی | مدلسازی و پیشگویی ساختار ماکرومولکول‌ها |
| الگوریتم‌های فرا اکتشافی در بیوانفورماتیک | یادگیری ماشین در بیوانفورماتیک | مباحث ویژه در هوش مصنوعی |
| جمع کل | 72 واحد | - |
جدول دروس اختیاری گرایش داده کاوی
| نام درس | ||
|---|---|---|
| یادگیری ماشین | یادگیری ماشین آماری | ریاضیات یادگیری |
| بهینه‌سازی محدب | داده کاوی | بصری سازی داده‌ها |
| یادگیری عمیق | فرآیند تصادفی | سیستم‌های چند عاملی |
| مدلسازی و پردازش مه داده‌ها | سیستم‌های تصمیم گیری فازی | بهینه‌سازی ترکیبیاتی |
| شبکه‌های عصبی مصنوعی | مباحث ویژه در علوم داده | - |
| جمع کل | 56 واحد | - |
جدول دروس اختیاری گرایش منطق و روش‌های صوری
| نام درس | ||
|---|---|---|
| منطق جبری | منطق محاسباتی | اثبات خودکار |
| منطق و معناشناسی صوری | توصیف و درستیابی صوری سیستم‌ها | نظریه برهان |
| روش‌های جبری و هم‌جبری در علوم کامپیوتر | محاسبه پذیری و حساب | نظریه بازگشت و محاسبه پذیری |
| پیچیدگی محاسبه | پیچیدگی محاسبه پیشرفته | وارسی‌گر مدل |
| برنامه‌سازی منطقی | منطق موجهات | نظریه رسته‌ها |
| منطق شناسی | هوش مصنوعی پیشرفته | پردازش زبان‌های طبیعی |
| شبکه‌های عصبی مصنوعی | مباحث ویژه در روش‌های صوری | مباحث ویژه در نظریه محاسبه |
| جمع کل | 88 | - |
جمع بندی
رشته علوم کامپیوتر از جمله رشته‌های حوزه کامپیوتر است که در تمامی مقاطع تحصیلی یعنی لیسانس، فوق لیسانس و دکتری در دانشگاه‌های مختلف ارائه میشود. با اینکه عناوین دروس معمولاً شبیه به یکدیگر هستند، اما دانشگاه‌ها معمولاً چارت درسی خود را ارائه می‌کنند و تعداد دروس ارائه شده و دسته‌بندی آنها ممکن است متفاوت از یکدیگر باشند. در این مقاله به طور کامل به چارت علوم کامپیوتر دانشگاه تهران پرداخته شد و جزئیات و همچنین نحوه اخذ دروس در تمامی مقاطع کارشناسی، کارشناسی‌ارشد و دکتری مورد بررسی قرار گرفت.
چارت علوم کامپیوتر دانشگاه تهران در مقطع کارشناسی چند واحد است؟
چارت علوم کامپیوتر دانشگاه تهران در مقطع لیسانس یا کارشناسی حداقل 135 واحد و حداکثر 140 واحد متشکل از چهار مجموعه درسی است.
دانشگاه تهران کدام یک از گرایش های علوم کامپیوتر را ارائه می دهد؟
در حال حاضر دانشگاه تهران چهار گرایش زیر را در مقاطع کارشناسی‌ارشد و دکتری ارائه می‌دهد: گرایش الگوریتم و نظریه محاسبه - گرایش محاسبات نرم و هوش مصنوعی - گرایش داده‌کاوی - گرایش منطق و روش‌های صوری
مطالب مرتبط
همه مقالات
