با اتمام سال نهم و انجام پروسه هدایت تحصیلی توسط دانش‌آموزان، آن‌ها باید تصمیم مهمی بگیرند که سه سال آخر در چه رشته‌ای می‌خواهند درس بخوانند.
رشته کامپیوتر نیز یکی از جذاب‌ترین و پرمتقاضی‌ترین رشته‌هاست که دو راه اصلی برای رسیدن به آن وجود دارد:
- نخست ورود به هنرستان فنی و حرفه‌ای و انتخاب رشته کامپیوتر یا انتخاب گرایش‌های مرتبط به رشته کامپیوتر در هنرستان های کاردانش است.
- و راه دوم، تحصیل در رشته نظری ریاضی فیزیک، سپس شرکت در کنکور سراسری و تحصیل در رشته کامپیوتر در دانشگاه‌های سراسری است.
ما در ادامه مقاله آینده شغلی رشته کامپیوتر هنرستان و به‌صورت خلاصه تفاوت این دو مسیر را بیان می‌کنیم و در باقی بخش‌ها، به بررسی کلی رشته کامپیوتر در هنرستان، مشاغل آن در بازار کار، آینده شغلی رشته کامپیوتر هنرستان و درآمد و عوامل مؤثر بر آن می‌پردازیم.
برای شروع حرفه‌ای مقطع کاردانی و کاردانی به کارشناسی کامپیوتر حتما روی عکس زیر کلیک کنید و در کانال کنکور کاردانی کامپیوتر عضو شوید، در این کانال به معرفی بهترین منابع کنکور کاردانی کامپیوتر، برنامه‌ریزی و مشاوره، معرفی گرایش‌ها، بررسی کارنامه‌ها و قرار دادن فیلم‌های آموزشی پرداخته می‌شود
رشته کامپیوتر در هنرستان
شرایط ورود به رشته کامپیوتر هنرستان
شخصی که می‌خواهد مسیر هنرستان را برگزیند بدین صورت است که باید علاقه‌مند به انجام کارهای عملی و فنی باشد، توانایی‌ها و قدرت لازم برای تجزیه‌وتحلیل مسائل را داشته باشد و همیشه دانش خود را به‌روز نگه دارد (زیرا این رشته به‌گونه‌ای است که مداوم به‌روز شده و کسی که دانش خود در حوزه مدنظر را با استفاده از منابع فارسی و انگلیسی به‌روز نگه ندارد، نمی‌تواند در این زمینه ادامه دهند)، همچنین این رشته نیازمند استفاده از محاسبات و منطق است.
ازآنجایی‌که رشته کامپیوتر در هنرستان جزو شاخه صنعت قرار می‌گیرد، بعد از اتمام سال نهم، شخصی که مایل به تحصیل در هنرستان است، باید معدل حداقل ۱۲ را دارا باشد و حدنصاب میانگین سه‌ساله نمرات این دروس باید بدین‌صورت باشد:
- ریاضی: حداقل ۱۰
- علوم‌تجربی: حداقل ۱۰
- کار و فناوری: حداقل ۱۲
- فرهنگ و هنر: حداقل ۱۲
در رشته کامپیوتر در هنرستان های فنی و حرفه ای، گرایش خاصی وجود ندارد. اما رشته کامپیوتر در هنرستان های کاردانش شامل این گرایش‌هاست:
- برنامه نویسی پایگاه داده
- عیب‌یابی سیستمهای رایانه‌ای
- تولید‌کننده چند‌رسانه‌ای
- تصویر‌سازی دیجیتالی
- برنامه‌نویسی بازیهای رایانه‌ای
- طراحی و توسعه صفحات وب
- تولید و توسعه‌دهنده پایگاه‌ها‌ی اینترنتی
- تولید محتوای الکترونیکی
دروس تخصصی رشته کامپیوتر هنرستان
دروس تخصصی رشته کامپیوتر در هنرستان های کاردانش، بسته به گرایش متفاوت است و طبیعتاً کتاب‌های درسی آن‌ها شامل درصد بسیار زیادی کارهای تخصصی و عملی مرتبط به گرایش است. در هنرستان‌های کاردانش حجم دروس تئوری بسیار کم است. در رشته کامپیوتر در هنرستان های فنی و حرفه ای، مجموعاً ۸ کتاب تخصصی وجود دارد که دو مورد آن تئوری (دانش فنی پایه، دانش فنی تخصصی) و ۶ کتاب دیگر کتاب‌های کارگاهی هستند (نصب و راه‌اندازی سیستمهای رایانه‌ای، تولید محتوای الکترونیک و برنامه‌سازی، توسعه برنامه‌سازی و پایگاه‌داده، پیاده‌سازی سیستمهای اطلاعاتی و طراحی وب، نصب و راه‌اندازی تجهیزات شبکه و سخت افزار، تجارت الکترونیک و امنیت شبکه) و همان‌طور که از نام کتاب‌ها پیداست، هنرجویان با برنامه نویسی، سخت افزار، سیستم عامل، شبکه، امنیت شبکه، طراحی وب و پایگاه داده و تولید محتوا و یک‌سری مفاهیم اولیه آشنا می‌شوند. در هنرستان‌های فنی و حرفه‌ای، میزان دروس تئوری به نسبت هنرستان‌های کاردانش بیشتر است و در نتیجه رشته کامپیوتر در فنی و حرفه ای کمی سخت‌تر و پرچالش‌تر خواهد بود.
هدف از تحصیل در رشته کامپیوتر هنرستان
در نظر عده‌ای، باور نادرست در مورد تحصیل در هنرستان وجود دارد و آن‌هم این است افرادی که درسشان ضعیف است یا علاقه‌ای به درس‌خواندن ندارند و نمرات پایینی دارند، هنرستان را انتخاب می‌کنند؛ در‌حالی‌که فلسفه اصلی هنرستان‌های فنی و حرفه‌ای و کاردانش و در ادامه راه، دانشگاه فنی و حرفه‌ای به‌عنوان تنها دانشگاه دولتی و مرکز آموزش عالی ویژه هنرجویان هنرستان‌ها، تربیت نیروی متخصص و کاربلد (به لحاظ فنی) برای بازار کار و صنعت کشور است. هدف هنرجویانی که در هنرستان رشته کامپیوتر درس می‌خوانند این است که مهارت‌های کامپیوتری را فراگرفته و سریعتر وارد بازار کار شوند.
آینده تحصیلی رشته کامپیوتر هنرستان
هنرجویان هنرستان‌های کاردانش دانشگاه مجزایی ندارند، در نتیجه برای رفتن به دانشگاه، یا باید منابع کنکور کاردانی فنی و حرفه‌ای را مطالعه کرده و در آن شرکت کنند تا پس از قبولی، در دانشکده‌های فنی و حرفه‌ای که زیرمجموعه دانشگاه فنی و حرفه‌ای هستند تحصیل کنند، یا به‌صورت شرط معدل در دانشگاه‌های آزاد، پیام‌نور یا علمی‌کاربردی مشغول به تحصیل شوند. هنرجویان هنرستان‌های فنی و حرفه‌ای مسیر اصلی‌شان همین کنکور کاردانی فنی و حرفه‌ای است. ضمن اینکه امکان تحصیل در دانشگاه‌های قید شده به‌شرط معدل نیز وجود دارد. در مقاطع تکمیلی (ارشد و دکتری) نیز هنرجویان هنرستان‌ها می‌توانند ادامه تحصیل دهند.
البته با تغییرات ایجاد شده در سیستم آموزشی طی سال‌های گذشته، هنرجویان هنرستان‌ها می‌توانند در کنکور سراسری شرکت کرده و با دانش‌آموزان رشته ریاضی و فیزیک بر سر تحصیل در دانشگاه‌های سراسری برتر رقابت کنند، اما باتوجهبه تفاوت معنادار منابع در کنکور سراسری و عدم اعمال تأثیر مثبت معدل برای هنرجویان هنرستان‌ها (به دلیل عدم برگزاری امتحان نهایی)، هنرجویان تقریباً از این راه هیچ شانسی برای ورود به دانشگاه‌های تاپ و تحصیل در مقطع کارشناسی به‌صورت پیوسته را ندارند.
رشته کامپیوتر از دبیرستان بهتر است یا از هنرستان؟
اینکه کدام مسیر را انتخاب کنید، کاملاً به خود شما و اهدافتان بستگی دارد. کسانی که از دبیرستان وارد رشته کامپیوتر در دانشگاه می‌شوند، پایه تئوری بسیار قوی‌تری دارند و می‌توانند با کسب رتبه خوب در کنکور سراسری در دانشگاه‌های سطح بالا درس بخوانند، کسی که هدف و علاقه‌اش یادگیری مباحث تئوری و عملی در سطوح بالاتر کامپیوتر است و قصد دارد برای مقاطع بالاتر مهاجرت تحصیلی کند، این مسیر را می‌تواند انتخاب کند؛ اما اگر کسی هدفش یادگیری مهارت‌های کامپیوتری باشد، آچار به دست بودن و انجام کارهای فنی برایش جذابیت داشته باشد، بخواهد سریعتر وارد بازار کار شود و کسب درآمد کند، می‌تواند مسیر هنرستان را انتخاب کند. اما دانشگاه فنی و حرفه‌ای سطح بسیار پایین‌تری از دانشگاه‌های سراسری دارد و کار برای اپلای کردن و حتی تحصیل در مقاطع تکمیلی برای این افراد، به‌مراتب دشوارتر خواهد بود.
اگر از عموم مردم سوال بپرسید که رشته کامپیوتر از دبیرستان بهتر است یا هنرستان شاید به شما پاسخ دهند که هنرستان بهتر است زیرا سریعتر می‌توان کار مورد نظر را بدست آورد، از این جهت آن‌ها حق دارند ولی این نکته را در نظر بگیرید که بازارهای موجود برای افراد هنرستانی از سطح پایین‌تری برخوردار است و حتی در صورت ورود به دانشگاه‌های فنی و حرفه‌ای بسیاری از مشاغل سطح بالا و تحقیقاتی برای آن‌ها غیرقابل دسترس است پس برای این انتخاب همیشه خودتان و هدفی که دارید را بسنجید.
مورد دیگر اینکه اکثر متخصصان و دانشمندان ایرانی حاضر دردنیا، در رشته ریاضی و فیزیک تحصیل کرده‌اند و بعد از شرکت در کنکور سراسری، در یک دانشگاه تراز بالا کشور مشغول به تحصیل شده‌اند.
یکی از اشتباهات رایج دیگری که وجود دارد این است که برخی فکر می‌کنند دانشجویان هنرستانی از نظر کارهای عملی از دانشجویانی که وارد رشته مهندسی کامپیوتر دانشگاه‌های دولتی می‌شوند قوی‌تر هستند، در صورتیکه به هیچ عنوان اینگونه نیست و معمولا دانشجویان مهندسی کامپیوتری که در دانشگاه‌های دولتی خوب تحصیل می‌کنند در کارهای عملی نیز بسیار قوی‌تر از دانشجویان هنرستانی هستند.
آینده شغلی
مشاغل رشته کامپیوتر هنرستان
خوشبختانه رشته کامپیوتر جز رشته‌هایی است که تنوع شغلی بسیار زیادی در آن وجود دارد، اگر بخواهیم چند عنوان شغلی را نام ببریم می‌توانیم به این موارد اشاره کنیم:
- برنامه‌نویس موبایل
- برنامه‌نویس دسکتاپ
- طراح وب
- برنامه‌نویس وب
- طراح رابط کاربری و تجربه کاربری
- مدیر شبکه
- متخصص شبکه
- توسعه‌دهنده بلاکچین
- برنامه‌نویس سخت‌افزار
- طراح بازیهای ویدئویی
- متخصص هوش مصنوعی
- دانشمند داده
- مهندس پایگاه داده
این تنها بخشی از مشاغلی بود که یک هنرجوی هنرستان می‌تواند برای ورود به بازار کار، انتخاب کرده و مباحث آن را فراگیرد. باتوجهبه اینکه مباحث هوش مصنوعی و علم داده نیازمند پایه ریاضیات قوی است، هنرجویان هنرستان حتماً پیش از ورود به این حوزه‌ها، باید چنین موردی را مدنظر داشته و برای تقویت پایه خود اقدام کنند.
وضعیت بازار کار رشته کامپیوتر هنرستان
اگر سری به سایت‌های کاریابی نظیر جابینجا، جاب‌ویژن، ایران تلنت و ای‌استخدام زده باشید، می‌توانید انواع موقعیت‌های شغلی مرتبط با رشته کامپیوتر را ببینید. ازآنجایی‌که علم کامپیوتر و تکنولوژی بر خیلی از علوم تأثیرگذار بوده و در بسیاری از رشته‌ها، نیاز به کار با کامپیوتر و تسلط بر مباحث خاصی مطرح است، بازار کار این رشته مطلوب بوده و برخلاف باور عده‌ای، اشباع نشده و هرگز اشباع نمی‌شود. هنرجویان هنرستان‌ها با یادگیری مباحث فنی و پیگیری خودشان، می‌توانند خیلی سریع وارد بازار کار شوند، زیرا بسیاری از شرکت‌های خصوصی، شرط سنی و مدرک تحصیلی و وضعیت نظام‌وظیفه (برای آقایان) برایشان مهم نیست و انتظار دارند نیروی استخدامی، مهارت‌های عمومی و تخصصی را به‌خوبی بلد باشد. البته اگر بخواهید در کارهای سطح بالا فعالیت کنید مدرک تحصیلی و اینکه از چه دانشگاه‌هایی مدارک تحصیلی خود را گرفته‌اید مهم و تاثیر گذار خواهد بود.
آینده شغلی رشته کامپیوتر هنرستان
شرط بقا برای ماندن و بیکار نشدن در هر حوزه‌ای که انتخاب کرده باشید، به‌روز بودن است. شما باید دانش خود را آپدیت نگه دارید. ضمن اینکه آینده شغلی رشته کامپیوتر درخشان است و قرار نیست تقاضا برای فیلدهای مختلف کاهش پیدا کند. بلکه با پیشرفت روزافزون علم، موقعیت‌های شغلی نیز افزایش پیدا می‌کند. به‌خصوص اینکه باید بدانید بازار کار هوش مصنوعی و علم داده در آینده جهش قابل‌توجهی خواهد داشت. از پررنگ‌شدن هوش مصنوعی نهراسید، زیرا توسعه هوش مصنوعی اگر صدها هزار شغل را نابود کند، در مقابل صدها و حتی میلیون‌ها شغل جدیدتر نیز ایجاد می‌کند.
راه های مشغول به کار شدن در حوزه های مرتبط با کامپیوتر
شما می‌توانید به‌صورت حضوری یا دورکاری (ریموت) در این حوزه کار کنید. بازار کار رشته کامپیوتر به‌گونه‌ای است که شما می‌توانید خود تعیین کنید که چگونه دوست دارید فعالیت کنید. اینکه یک کارمند باشید و به‌صورت حضوری یا دورکاری یا ترکیبی برای شرکتی کار کنید، یا اینکه پروژه‌ای و فریلنسری به کسب درآمد ریالی و حتی ارزی بپردازید؛ شما این امکان را خواهید داشت که با یادگیری مهارت و زبان انگلیسی، در سایت‌ها و پلتفرم‌های خارجی فعالیت کرده و درآمد دلاری داشته باشید یا اینکه برای شرکتی به‌صورت دورکاری کار کنید. این انعطاف‌پذیری در نوع اشتغال، یکی از بخش‌های جذاب رشته کامپیوتر و بازار کار آن است.
درآمد مشاغل کامپیوتر هنرستان
میزان درآمد مشاغل کامپیوتر هنرستان
رشته کامپیوتر و مشاغل مرتبط با آن یکی از پردرآمدترین‌ها در ایران و جهان است، در ایران بسته به حوزهٔ کاری و سطح مهارت، درآمدی بین ۱۰ تا بیش از ۷۰-۸۰ میلیون تومان در ماه را می‌توانید کسب کنید. شما می‌توانید در داخل ایران نیز به‌صورت فریلنسری و دورکاری با افراد و شرکت‌های خارجی کارکرده و ماهی چندین هزار دلار درآمد کسب کنید. در آمریکا و کشورهای خارجی نیز سالانه از ۴۵ هزار دلار تا بیش از ۱۴۰ هزار دلار درآمد کسب کنید. یکی از مراجع اطلاع از میزان درآمدها در ایران، گزارش سالانه حقوق و دستمزد وب‌سایت جاب‌ویژن است.
عوامل موثر بر درآمد رشته کامپیوتر هنرستان
میزان سوابق کاری (و نمونه کارها)، سطح ارشدیت (کارشناس، کارشناس ارشد یا مدیر) یا همان (Junior, Mid-Level, Senior) بودن و داشتن مهارت‌های فنی لازم، از مهم‌ترین عوامل مؤثر بر درآمد هستند؛ البته عوامل دیگری نیز مثل مدرک تحصیلی، جنسیت، شهر محل کار و… نیز تا حدودی در میزان درآمد تأثیرگذارند.
آیا انتخاب هنرستان گزینه خوبی است یا خیر؟
انتخاب هنرستان، برای آن‌هایی که علاقه به کار فنی دارند گزینه ایده‌آلی است، اما درصورتی‌که قصد جدی برای اپلای تحصیلی دارید، یا می‌خواهید در بهترین دانشگاه‌های سراسری درس بخوانید و به‌دنبال کار بهتری باشید، بهتر است مسیر رشته ریاضی و ورود به دانشگاه‌های سراسری را مدنظر قرار داده و در کنار آن مهارت مورد علاقه خود را نیز یاد بگیرید. اگر نیازمند به آشنایی بیشتری با هنرستان و دروس آن هستید، خواندن مقاله دروس رشته کامپیوتر در هنرستان و بررسی رشته کامپیوتر فنی حرفه ای و کاردانش (هنرستان) را به شما توصیه می‌کنیم.
جمع‌بندی
تقاضا برای مشاغل کامپیوتری و تعداد مشاغل روز‌به‌روز بیشتر می‌شود، مشاغل سنتی با ظهور و توسعه هوش مصنوعی از بین می‌روند و عناوین شغلی جدیدتری پدید می‌آیند. آینده شغلی رشته کامپیوتر هنرستان، روشن و درخشان است. با بررسی‌های لازم و اصولی، حوزه موردعلاقه خود را پیدا و انتخاب کنید، یادگیری و تمرین مستمر داشته باشید و دانش خود را به‌روز نگه دارید تا بتوانید با خیال راحت، امنیت شغلی لازم را داشته باشید، از کارکردن تجربه کسب کنید و لذت ببرید و درآمد مطلوب داشته باشید. این مقاله به‌طورکلی به بررسی رشته کامپیوتر هنرستان، مزایای آن و مشاغل و آینده شغلی آن اشاره داشت. امیدواریم از مطالعه این مقاله لذت برده باشید!
مزایای تحصیل در رشته کامپیوتر در هنرستان چیست؟
یادگیری مباحث فنی و تخصصی، امکان ورود سریعتر به بازار کار و کسب تجربه و مهارت‌های لازم و امکان کسب درآمد سریعتر و حتی مهاجرت کاری راحت‌تر، بخشی از مزایای تحصیل در هنرستان‌هاست.
بازار کار رشته کامپیوتر و آینده آن برای فارغ التحصیلانی که در هنرستان درس‌خوانده‌اند چگونه است؟
برای کسی که راه خود را انتخاب کرده، مهارت‌های لازم را یاد گرفته و دانش خود را مداوم به‌روز می‌کند، چالش چندانی در ورود و ادامه در بازار کار کامپیوتر وجود ندارد؛ به‌خصوص کسانی که مسیر یادگیری علم داده و هوش مصنوعی را طی می‌کنند و قصد دارند در این حوزه فعالیت کنند.
چه عواملی در میزان درآمد مشاغل رشته کامپیوتر مؤثرند؟
سابقهٔ کاری (نمونه کارها) و سطح ارشدیت و برخورداری از مهارت‌های لازم، بیشترین تأثیر را در میزان درآمد در مشاغل دارند، اما میزان درآمد به عوامل دیگری همچون جنسیت، مدرک تحصیلی و شهر محل کار نیز بستگی دارد.
