در نوآوری‌های اخیر، ردپای هوش مصنوعی را به‌وضوح میتوان دید. از این رو، مطالعه و یادگیری هوش مصنوعی به یکی از موضوعات مهم این روزها تبدیل شده است. گسترش هوش مصنوعی باعث دگرگونی‌های بسیاری در زمینه‌های مختلف شده است؛ به‌عنوان نمونه در بازاریابی، هوش مصنوعی به‌تنهایی تفاوت بزرگی نسبت به روش‌های سنتی ایجاد کرده است. گزارشات نشان می‌دهند که اکثر پروژه‌های هوش مصنوعی، بازار محور هستند و کمک بزرگی به رونق کسب و کارها می‌کنند اما این همه ماجرا نیست. در واقع زمانی شما می‌توانید از هوش مصنوعی استفاده کنید که بدانید ابزارهای آن چیست و چگونه آن را توسعه دهید بنابراین در ادامه این مقاله، بهترین زبان های برنامه نویسی هوش مصنوعی را بررسی می‌کنیم.
هوش مصنوعی چیست؟
امروزه اکثر افراد از کاربرد هوش مصنوعی استفاده کرده‌اند حتی اگر ندانند هوش مصنوعی چیست و یا چگونه توسعه داده میشود. هوش مصنوعی به‌طور فراگیر در پلتفرم‌های معروف مانند اینستاگرام یا یوتیوب استفاده شده است؛ مثلا عامل‌های این نرم‌افزارها با فهمیدن علاقه‌مندی‌های شما تبلیغات یا محتوای مناسب را به شما نشان می‌دهند.
برنامه نویسی هوش مصنوعی
در گذشته، توسعه‌دهندگان، قطعه کد یا تابع را به همراه داده ورودی به ماشین می‌دادند و خروجی را به‌عنوان نتیجه استفاده می‌کردند. هوش مصنوعی تغییراتی در این ساختار ایجاد کرده است به‌طوری که با برنامه نویسی هوش مصنوعی نتایج از قبل تعیین شده (خروجی‌های قبلی) و دیتای ورودی را به ماشین می‌دهند و ماشین تلاش می‌کند الگویی پیدا کند و تابع را پیش‌بینی کند و در خروجی به کاربر نشان دهد. تصویر زیر به خوبی بیانگر تفاوت برنامه نویسی و هوش مصنوعی است.
کاربرد هوش مصنوعی
بی‌شک کمتر کسی است که تا کنون از برخی از کاربرد هوش مصنوعی استفاده نکرده باشد. چت جی پی تی (Chat GPT) یکی از نمونه‌های داغ و شناخته‌شده هوش مصنوعی است که به پاسخگویی و ارائه راه حل می‌پردازد. هوش مصنوعی دامنه گسترده‌ای از خدمات را به کاربران ارائه می‌کند که تعدادی از مهمترین آنها عبارتند از:
- برچسب‌گذاری خودکار تصاویر
- تبدیل گفتار به نوشتار
- ویرایش حرفه‌ای تصاویر
- توصیف تصاویر
- پیدایش اتومبیل‌های خودران
- بازی‌سازی
- احراز هویت و تشخیص چهره
- شبیه‌سازی
- حل مسائل مختلف
بهترین زبان های برنامه نویسی برای هوش مصنوعی
همانطور که بالاتر گفته شد برای توسعه پدیده جذابی به اسم هوش مصنوعی باید ابزارهای آن را شناخت و بهترین آنها را به کار گرفت. در ادامه بهترین زبان های برنامه نویسی هوش مصنوعی را بررسی می‌کنیم.
Python
پایتون یک زبان برنامه نویسی سطح بالا با سینتکس بسیار ساده است که همین موضوع باعث افزایش محبوبیت این زبان برنامه نویسی شده است. در علم داده (Data Science) و یادگیری ماشین (Machine Learning)، زبان برنامه نویسی پایتون حرف اول را می‌زند و بسیار از این زبان استفاده میشود. از دیگر شاخه‌‌های هوش مصنوعی که میتوان به کمک پایتون توسعه داد، پردازش زبان های طبیعی (NLP) است. نکته جالب این است زبان برنامه نویسی پایتون با این همه امکاناتی که ارائه می‌دهد، یادگیری آن بسیار آسان است.
Java
جاوا یک زبان برنامه نویسی محبوب سمت سرور (Back-End) است. یکی از ویژگیهای کلیدی جاوا وجود JVM است که جاوا را به یک زبان برنامه نویسی چند سکویی تبدیل می‌کند یعنی محصولاتی که با زبان برنامه نویسی جاوا توسعه پیدا می‌کنند می‌توانند روی پلتفرم‌های مختلف اجرا شوند. جاوا اصلی‌ترین زبان برنامه نویسی برای سیستم عامل اندرويد است. در واقع استفاده از هوش مصنوعی در نرم‌افزارهای مبتنی بر سیستم عامل اندروید بسیار سودآور است؛ به‌طور مثال Google Assistance یکی از نرم‌افزارهای اندرویدی معروف است که از هوش مصنوعی استفاده می‌کند.
C++
سال‌های زیادی از ساخت این زبان برنامه نویسی می‌گذرد و یک زبان برنامه نویسی سطح پایین است. همین امر باعث شده که این زبان بسیار به سخت افزار و ماشین نزدیک باشد و محصولاتی که با این زبان برنامه نویسی توسعه پیدا می‌کند، از سرعت بالایی برخوردار باشند. نکته‌ای که باید در نظر داشت این است که اکثر کتابخانه های پایتون در زمینه یادگیری ماشین، مانند Numpy به کمک زبان سی پلاس پلاس توسعه داده شده‌اند. به‌طور کلی میتوان گفت، در دنیای هوش مصنوعی، زبان برنامه نویسی C++ همچنان از جایگاه خوبی برخوردار است.
Lisp
از قدیمی‌ترین زبانهای برنامه نویسی برای توسعه پروژه‌های هوش مصنوعی است. زبان برنامه نویسی Lisp در سال 1958 خلق شد و تا سال 1968 به یکی از زبانهای اصلی در این زمینه تبدیل شد. امروزه، این زبان برنامه نویسی همچنان به همان اندازه توانمند است منتها به‌دلیل قواعد نحوی بسیار دشوار و وجود کتابخانه‌های پیچیده برای هوش مصنوعی، روند استفاده از این زبان برنامه نویسی بسیار کاهشی شده است.
R
R یک زبان برنامه نویسی محبوب برای آماردانان است. در واقع نمی‌توانیم بگوییم که این بهترین زبان برنامه نویسی برای هوش مصنوعی است اما نکته‌ای که راجع به هوش مصنوعی باید دانست این است که داده‌ها بسیار مهم هستند. R زبانی است که تجزیه و تحلیل داده‌ها به کمک آن بسیار مناسب است.
Julia
جولیا یک زبان برنامه نویسی جدید اما بسیار مناسب برای هوش مصنوعی است. اینکه این زبان برنامه نویسی از جامعه کوچکی برخوردار است نباید باعث نادیده گرفتن آن شود. جولیا دارای رابط پویا و گرافیک‌های جذاب برای تجسم است. از دیگر امکاناتی که این زبان برنامه نویسی به علاقه‌مندان به هوش مصنوعی ارائه می‌کند میتوان اشکال زدایی (Debugging)، مدیریت حافظه و فرابرنامه نویسی را نام برد؛ همچنین جولیا دارای ویژگیهای پشتیبانی از توابع زبان برنامه نویسی C، محاسبات موازی و توزیع شده است.
JavaScript
زبان برنامه نویسی جاوا اسکریپت، کتابخانه‌های مناسبی برای یادگیری ماشین دارد برای مثال Tensorflow.js یکی از آنهاست که مستقیما بر روی مرورگر اجرا شده و امکانات مناسبی به توسعه‌دهندگان وب ارائه می‌دهد. هوش مصنوعی‌های تحت وب که بر روی مرورگر اجرا می‌شوند به شما در ساختن نسل بعدی ابزارهای مرورگر مبتنی بر هوش مصنوعی کمک کند.
Prolog
پرولوگ از دیگر زبانهای برنامه نویسی قدیمی در این زمینه است. پرولوگ در سال 1972 ایجاد شد و با اینکه قدمت دارد اما همچنان از آن استفاده میشود به‌خصوص اگر از NLP استفاده شود. در زبان برنامه نویسی پرولوگ شما می‌توانید از پایگاه دانش به کمک حقایق، قوانین و اهداف پرس وجو کنید. سیستم منطقی پرولوگ، توانایی خوبی در اختصاص دادن مقادیر به کلمات و ترتیب دادن مجدد آنها برای تشکیل یک سوال را دارد.
Haskell
هسکل یک زبان برنامه نویسی انعطاف‌پذیر است که زمان مصرفی برای اشکال‌زدایی توسط این زبان بسیار کاهش یافته است. از دیگر جذابیت‌های این زبان برنامه نویسی، مدیریت کارآمد حافظه، شیوه‌های قابلیت استفاده مجدد کد است. ویژگی‌ای که باعث شده این زبان برنامه نویسی بین توسعه دهندگان هوش مصنوعی محبوب باشد این است که شما بیش از آنکه برنامه نویسی کنید در واقع باید فکر کنید.
زبان های برنامه نویسی نامناسب برای هوش مصنوعی
بعد از بررسی زبان های مناسب برای استفاده در حوزه هوش مصنوعی باید به این بپردازیم که از چه زبان های برنامه نویسی نباید برای هوش مصنوعی استفاده کنیم؟
PHP
PHP یک زبان برنامه نویسی محبوب بین توسعه دهندگان وب است اما این زبان به دلیل اینکه به اندازه کافی انعطاف‌پذیر یا قوی نیست، نمی‌تواند زبان مناسبی برای توسعه هوش مصنوعی باشد.
Ruby
Ruby یکی دیگر از زبان های برنامه نویسی وب است. این زبان برنامه نویسی در نمونه‌سازی مانند پایتون سریع نیست در نتیجه توسعه پروژه‌های هوش مصنوعی توسط این زبان برنامه نویسی بسیار زمان‌بر و نامناسب است.
C
زبان برنامه نویسی C یک زبان سطح پایین قدیمی است که همچنان بین مدیران سیستم (System Administrators) و طراح های سیستم‌های تعبیه شده (Embedded Systems) فراگیر است اما به دلیل پایین بودن سطح این زبان برنامه نویسی، برای هوش مصنوعی زبانی مناسب نیست.
Fortran
این زبان برنامه نویسی بیشتر برای دانشمندان محبوب است. Fortran زبانی بسیار دشوار برای یادگیری و استفاده است و خیلی از امکانات و ویژگیهای مورد نیاز برای یک پروژه هوش مصنوعی را ارائه نمی‌کند.
درآمد و فرصت های شغلی برنامه نویسی هوش مصنوعی
هوش مصنوعی، فرصت‌های شغلی ارزشمندی در غول‌های تکنولوژی مختلف در سراسر دنیا به‌وجود آورده است. برخی از عناوین شغلی مربوط به هوش مصنوعی در ادامه آمده‌اند:
- مهندس یادگیری ماشین (Machine Learning)
- دانشمند داده (Data Scientist)
- پژوهشگر هوش مصنوعی
- رشته مهندسی نرم افزار
- مهندس سیستم
- مهندس سخت‌افزار
- مهندس شبکه
- مدیریت پایگاه داده
- تحلیلگر امنیت اطلاعات
- طراح تجربه کاربری (UX)
اخیرا بازار کار هوش مصنوعی با سرعت بسیار باورنکردنی در حال گسترش است به‌طوری که میتوان گفت متوسط درآمد سالانه برنامه نویسی هوش مصنوعی در برخی از کشورها، بسیار بیشتر از حقوق سالانه سایر مهندسی‌های موجود است. به‌طور کلی مهندسان هوش مصنوعی سالانه بیش از 100000 دلار حقوق دریافت می‌کنند. برای دانستن مزایا و معایب شغل برنامه نویسی به این سر بزنید.
جمع‌بندی
در این مقاله، به زبان های برنامه نویسی هوش مصنوعی را پرداختیم. زبان برنامه نویسی پایتون با قاطعیت بهترین گزینه برای استفاده در این زمینه است. هرچند جایگزین های دیگری هم مورد بررسی قرار گرفتند مانند پرولوگ و جولیا؛ همچنین زبانهای برنامه نویسی‌ای که هیچ وقت نباید برای این کار به سراغشان برویم نیز مطرح شدند. برنامه نویسی هوش مصنوعی به عنوان یک شغل بسیار پردرآمد و پر از فرصت‌های شغلی در سراسر دنیا شناخته میشود.
زبان های برنامه نویسی هوش مصنوعی چه ویژگیهای مشترکی دارند؟
1- زبانهای برنامه نویسی سطح بالا هستند. 2- دارای مجموعه بزرگی از کتابخانهها و فریم ورکهای توسعه هوش مصنوعی هستند. 3- دارای منابع و مستندات عالی برای یادگیری هستند.
زبان برنامه نویسی هوش مصنوعی مناسب برای بازی سازی چیست؟
بهترین زبان برنامه نویسی برای این قسمت، C++ است. زبان برنامه نویسی سی پلاس پلاس از نظر سرعت و کارایی همیشه مورد توجه بازی‌سازان قرار داشته است. زبان برنامه نویسی دیگری مانند جاوا نیز در جایگاه دوم قرار دارد.
برای یادگیری هوش مصنوعی از کدام زبان برنامه نویسی شروع کنیم؟
برای شروع پایتون توصیه میشود. در واقع یادگیری زبان برنامه نویسی پایتون بسیار آسان است و دارای سینتکس سادهای است. در گامهای بعدی میتوان به سراغ سایر زبانهای برنامه نویسی رفت.
مطالب مرتبط
همه مقالات
