فرق برنامه نویس و توسعه دهنده چیست؟
اگرچه یک برنامه نویس و توسعه دهنده، اشتراک‌هایی در حوزه‌های مسئولیت‌ها و مهارت‌های شغلی با یکدیگر دارند اما به صورت فنی، این دو تخصص از یکدیگر مجزا هستند. یک برنامه نویس، متخصصی است که بیشتر در جزئیات کد یک برنامه تخصص دارد در حالی که یک توسعه دهنده، یک طراح یا مدیر پروژه است که توانایی کدنویسی نیز دارد. از آن جایی که درک تفاوت‌های میان برنامه نویسان توسعه دهندگان حائز اهمیت است، در این مقاله قصد داریم به بررسی تفاوت‌های بین این دو تخصص بپردازیم.
تعاریف
تعریف برنامه نویس
برنامه نویس (Programmer)، یک کدنویس (Codder) حرفهای است که تمرکز آن، نوشتن یک برنامه نرمافزار بااستفاده از زبان های برنامه نویسی است اما ممکن است در این فرآیند نیاز باشد که این برنامه تست (Test) یا اشکال زدایی (Debugging) شود تا از صحت و کارایی نرمافزار اطمینان حاصل گردد. برنامه نویسان حرفهای، کدهای یک برنامه را با سبک خاصی می‌نویسند تا سایر فرآیند‌هایی که از آنها یاد شد را با بهترین سرعت و دقت ممکن انجام دهند اما در عین حال، آنها نیاز به خلاقیت دارند تا با روش‌های خلاقانه از کدهای نوشته شده بهصورت کاربردی، حداکثر بهره‌مندی را داشته باشند.
تعریف توسعه دهنده
توسعه دهنده (Developer) به متخصصی گفته میشود که نهتنها برنامه نویسی میکند، بلکه فرایند تولید محصول نرمافزار را مدیریت و عیبیابی (Troubleshooting) میکند. توسعه دهندگان از برنامه نویسان از نظر تخصصی در ردهی بالاتری هستند و معمولا تجربه بیشتری دارند اما از آن طرف، دارای مسئولیت‌های بیشتری هستند. یک توسعه دهنده برای مدیریت نرمافزار نیاز است در برنامه چیزی را ایجاد یا اصلاح کند که تمام این موارد در حوزه وظایف مدیریتی وی جای می‌گیرد.
تحصیلات
تحصیلات برنامه نویس و توسعه دهنده
رشته تحصیلی برنامه نویسان و توسعه دهندگان معمولا رشته مهندسی کامپیوتر می‌باشد بنابراین از این لحاظ به یکدیگر شباهت دارند. البته می‌توان از رشته مهندسی فناوری اطلاعات نیز با دنیای آنها آشنا شد. به‌طور معمول، فرد ابتدا می‌بایست دیپلم ریاضی-فیزیک بگیرد. سپس، در رشته کارشناسی مهندسی کامپیوتر، گرایش نرم افزار یا فناوری اطلاعات تحصیل کند تا یک برنامه نویس یا توسعه دهنده شود. حتی در ایران این فرصت هست که فرد با رشته‌ای غیرمرتبط در کنکور کارشناسی ارشد مهندسی کامپیوتر شرکت نماید و تغییر رشته بدهد؛ همچنین این امکان هم وجود دارد که بدون داشتن تحصیلات خاص و فقط با کسب مهارت‌های مورد نیاز به این دو تخصص راه یافت.
مهارت های لازم
از نظر مهارتی، میان برنامه نویسان و توسعه دهندگان شباهت‌هایی وجود دارد؛ برای نمونه، هر دو باید در کدنویسی مهارت داشته باشند، برخی زبان‌های برنامه‌نویسی را بدانند اما شیوه و ژرفای استفاده از این مهارت‌ها در این دو تخصص متفاوت است.
مهارت های برنامه نویس
تمرکز یک برنامه نویس بیشتر روی کدنویسی است. آنها روی چند زبان برنامه‌نویسی محدود اما با عمقی بیشتر تمرکز دارند و از این نظر تخصصی‌تر عمل می‌کنند.
مهارت های توسعه دهنده
تمرکز یک توسعه دهنده بیشتر روی مدیریت پروژه است. آنها روی چند زبان برنامه‌نویسی گسترده اما با عمقی کمتر تمرکز دارند و از این نظر، طیف وسیع‌تری از مهارت‌ها را شامل می‌شوند.
زبان های برنامه نویسی
به‌طور کلی، بسته به نقشی که شخص در تولید محصول به‌عهده می‌گیرد، زبان برنامه‌نویسی وی نیز متفاوت است.
زبان های برنامه نویس
زبان اصلی افرادی که وارد دنیای برنامه‌نویسی می‌شوند C و سی پلاس پلاس است اما اخیرا پایتون نیز زبان اصلی این گروه محسوب میشود.
زبان های توسعه دهنده
به‌دلیل گستردگی نقش‌هایی که یک توسعه دهنده می‌تواند داشته باشد، زبان‌های وی می‌تواند طیف وسیعی را در بر بگیرد. به‌همین علت بهتر است زبان اصلی این دسته از متخصصان را بسته به نقش‌هایی که در تولید یک محصول به‌عهده دارند، بررسی نماییم که در بخش‌های بعدی مقاله این بررسی صورت گرفته است.
وظایف
وظایف برنامه نویس
برنامه نویسان به‌طور معمول مسئولیت‌های شغلی خاص‌تری دارند که به کدنویسی مربوط میشود. از آنجایی که آنها دانش تخصصی‌تری در زمینه کدنویسی دارند، نسبت به توسعه دهندگان، زمان بیشتری را صرف کدزنی می‌کنند. برنامه نویسان بیشتر از ابزارهایی مانند کتابخانه‌ها (Libraries) یا فریم ورک‌ها (Frameworks) برای ساختن و تست کد خود استفاده می‌کنند.
وظایف توسعه دهنده
توسعه دهندگان اغلب بین طیف وسیع‌تری از مسئولیت‌های شغلی تعادل برقرار می‌کنند؛ برای مثال، یک توسعه دهنده ممکن است بازخورد کاربر را در مورد عملکرد نرمافزار، تجزیه و تحلیل کند و در مورد بهبودهای احتمالی کدنویسی به برنامه نویسان پیشنهاد دهد. توسعه دهندگان همچنین ممکن است با بخش‌های دیگر مانند بازاریابی یا طراحی، همکاری نزدیک‌تری داشته باشند.
حوزه های فعالیت
حوزه فعالیت برنامه نویس
- توسعه وب: توسعه دهنده وب کسی است که یک برنامه کاربردی برای کاربر ایجاد میکند. برنامه نویسی که وارد توسعه وب میشود، برخی از زبان‌ها مانند HTML، CSS ، بوت‌استرپ (Bootstrap)، جاوا اسکریپت(JS) و غیره را می‌آموزد تا پروژه در وب دریافت کند. اگرچه فریم ورک‌های بیشتری مانند Angular، React و Vue برای یادگیری توسعه وب وجود دارد، اما این فریم ورک‌ها در فناوری‌های پیشرفته استفاده می‌شوند.
- توسعه اندروید: یک برنامه نویس همچنین می‌تواند وارد دنیای توسعه اندروید شود. ابزار اصلی مورد استفاده Android Studio و Eclipse است. زبان اصلی جاوا است و در سال‌های آینده کاتلین (Kotlin) جایگزین آن میشود.
- MySQL: MySQL اصلی‌ترین پایگاه داده‌ای است که یک برنامه نویس با آن شروع میکند. یک پایگاه داده برای ذخیره داده‌های هر برنامه استفاده میشود؛ به عنوان مثال، زمانی که شما یک کاربر جدید هستید، باید خود را در برنامه ثبت‌نام کنید یعنی باید مشخصات خود را در پایگاه داده پر کنید.
حوزه فعالیت توسعه دهنده
- توسعه دهنده فرانت‌اند (FrontEnd Developer): توسعه دهندگانی هستند که روی کدنویسی رابط کاربری (UI) کار می‌کنند. تمرکز اصلی آنها این است که قسمت نمایشی محصول، جذاب و ملموس باشد. طراح رابط کاربری این شرکت قسمت طراحی را انجام می‌دهد. تنها چیزی که آنها نیاز دارند تبدیلات میان گرافیک و کد است. زبان‌های توسعه دهنده فرانت‌اند به‌طور عمده شامل HTML، CSS، JS و فریم ورک‌هایی مانند React، Angular و Vue است.
- توسعه دهنده بک‌اند (BackEnd Developer): توسعه دهندگانی هستند که روی عملکرد محصول کار می‌کنند. آنها عملکردهایی مانند ورود و خروج از سیستم، تنظیمات حساب و بسیاری موارد دیگر را توسعه می‌دهند. توسعه دهندگان بک‌اند کاری با ظاهر محصول ندارند. وظیفه آنها این است که قابلیت‌های برنامه به‌درستی عمل کند. زبان‌های مورد استفاده در توسعه بک‌اند می‌تواند Java، PHP، Python، Node JS و غیره باشد.
- توسعه دهنده فول‌استک (FullStack Developer): توسعه دهندگان فول‌استک با فناوری‌های فرانت‌اند و بک‌اند سروکار دارند. این نقش، هر دو عملکرد را مدیریت و نظارت میکند. توسعه دهندگان فول‌استک نسبت به توسعه دهنده فرانت‌اند و بک‌اند مهارت بالاتری دارند. آنها می‌توانند در مواقعی هزینه پروژه و راه‌های کارآمد برای به‌حداقل رساندن آن را تخمین بزنند.
- توسعه دهنده دوآپس (DevOps): DevOps مخفف توسعه و عملیات است. این توسعه دهندگان، رابطه بین تیم توسعه دهندگان و تیم عملیات را حفظ می‌کنند. این یک پست کاملاً با‌تجربه است و به تخصص در ابزارهای DevOps مانند Docker، Kubernetes، Git، AWS، Ansible و غیره نیاز دارد.
- توسعه دهنده بازی (Game Developer): توسعه دهندگان بازی کسانی هستند که بازی‌های جدیدی را اختراع و ایجاد می‌کنند که تجربه بهتری را برای کاربر به‌ارمغان می‌آورد. این توسعه دهندگان به‌دلیل ظهور شور و شوق فزاینده بازی در بین مردم، تقاضای زیادی دارند. توسعه دهندگان بازی معمولاً در OpenGL، Unity و غیره کار می‌کنند. توسعه بازی را می‌توان به زبان‌های مختلفی مانند C، Java و غیره نیز انجام داد.
- توسعه دهنده امنیتی (Security Developer): توسعه دهندگان امنیت در صورت بروز هرگونه مشکل در پروژه برای رفع آن دست‌به‌کار می‌شوند. آنها ممکن است برخی تست‌ها را به صورت دستی (Manual) انجام دهند تا علت بروز مشکل را دریابند.
- توسعه دهنده موبایل (Mobile Developer): توسعه دهندگان موبایل روی برنامه‌های اندروید کار می‌کنند. آنها معمولا یک برنامه را توسعه می‌دهند و آن را در Play Store منتشر می‌کنند. زبان‌های مورد استفاده در توسعه موبایل می‌تواند Java، Kotlin، Flutter و ... باشد. این توسعه دهندگان نیز به دلیل وسواس زیادی که در نحوه خدمات و تلفن‌های همراه دارند، تقاضای زیادی دارند.
درآمد، حقوق و مزایا
با کمی جستجو می‌توان این را دریافت که صنعت نرمافزار جزو پول‌ساز‌ترین صنایع جهان است، بنابراین درآمد برنامه نویسان و توسعه دهندگان جزو بهترین حقوق‌ها می‌باشد. در ایران نیز به دلیل نیاز کشور، به‌راحتی می‌توان با بالاترین حقوق‌ها در این حوزه مشغول به کار شد.
جمع‌بندی
به‌طور خلاصه، تفاوت برنامه نویس و توسعه دهنده در عمق مهارت مورد نیاز و گستردگی مسئولیت است. حوزه‌های فعالیتی هریک می‌تواند علی‌رغم تفاوت‌هایی که بایکدیگر دارد، دارای اشتراکاتی نیز باشد. توسعه دهنده، وظایف سنگین‌تری برعهده دارد اما دیدگاه او نسبت به محصول کلی‌تر است، همچنین تحصیلات هر دو ممکن است در یک سطح باشد اما سطح تجربه این دو متخصص با یکدیگر متفاوت است که قطعا همین موضوع موجب تفاوت در حقوق و مزایای برنامه نویسان و توسعه دهندگان میشود.
برنامه نویس کیست؟
برنامه نویس (Programmer)، یک کدنویس (Codder) حرفهای است که تمرکز آن، نوشتن یک برنامه نرمافزار بااستفاده از زبان های برنامه نویسی است.
توسعه دهنده کیست؟
توسعه دهنده (Developer) به متخصصی گفته میشود که نهتنها برنامه نویسی میکند، بلکه فرایند تولید محصول نرمافزار را مدیریت و عیبیابی(Troubleshooting) میکند. توسعه دهندگان از برنامه نویسان از نظر تخصصی در ردهی بالاتری هستند و معمولا تجربه بیشتری دارند.
تفاوت برنامه نویس و توسعه دهنده چیست؟
تفاوت توسعه دهنده نسبت به برنامه نویس این است که توسعه دهنده روی زبان‌های بیشتری تسلط دارد، مسئولیت کاری بیشتری برعهده دارد، دارای تخصص و تجربیات بیشتری است، مسئولیت کاری بیشتری برعهده دارد، دارای تخصص و تجربیات بیشتری است، حقوق و مزایای بالاتری دریافت میکند و در سازمان جایگاه بالاتری دارد.
مطالب مرتبط
همه مقالات
