امروزه صحبت‌های زیادی در مورد برنامه نویسی، هوش مصنوعی و به‌طورکلی علوم کامپیوتر می‌شود و رشته مهندسی کامپیوتر در میان رشته‌های دیگر محبوبیت بیشتری دارد چرا که علم کامپیوتر روزبه روز در حال پیشرفت است و افراد در آینده، بازار کار مناسب و درآمد بالایی می‌توانند داشته باشند. در کشور ما نیز این علم نقش مهمی در صنعت و شغل‌های مختلف دارد. از جمله دانشگاه‌های برتر در این رشته و دیگر رشته‌ها به دانشگاه صنعتی شریف می‌توان اشاره کرد.
مهندسی کامپیوتر دانشگاه شریف
دوره کارشناسی مهندسی کامپیوتر دوره‌ای به طول چهار سال و برای دانشجویان شرکت‌کننده در دوره کار و آموزش پایدار کوآپ پنج سال است. دوره کارشناسی مهندسی کامپیوتر دارای گرایش نیست. در طی این دوره دانشجویان لازم است ۱۴۰ واحد درسی به شرح زیر اخذ کنند.
| ردیف | مجموعه درس | تعداد واحد |
|---|---|---|
| 1 | دروس عمومی | 20 |
| 2 | دروس پایه | 25 |
| 3 | دروس اصلی | 61 |
| 4 | دروس تخصصی | 21 |
| 5 | دروس اختیاری | 13 |
| مجموع | 140 | |
مهندسان کامپیوتر معمولاً به مدرک لیسانس در مهندسی کامپیوتر یا علوم کامپیوتر نیاز دارند تا بتوانند در این زمینه کار کنند، اما این در حالی است که برخی از برنامه‌نویسان ممکن است این مرحله را از طریق برنامه‌نویسی و تجربه در آن، دور بزنند؛ اما همچنان دریافت مدرک رایج‌تر است. در عکس زیر چارت درسی رشته کامپیوتر در دانشگاه صنعتی شریف را برای شما آورده‌ایم، چارت درسی سایر دانشگاه‌ها نیز شبیه به این چارت است. جدیدترین نمودار درسی دروس رشته مهندسی کامپیوتر مقطع کارشناسی دانشگاه شریف در شکل زیر مشخص شده است. در این چارت می‌توانید دروس پیش‌نیاز و هم‌نیاز این رشته را با جزئیات مشاهده کنید.
رویکرد خوشه های دانشی در دانشگاه صنعتی شریف
یکی از مباحثی که در رشته کامپیوتر مطرح شد، بحث تمرکز‌های مختلف رشته کامپیوتر بوده است. باتوجه‌به مباحث و حوزه‌های مختلف رشته کامپیوتر، تعداد دروس ارائه شده برای این رشته بسیار زیاد است. در واقع تمرکزها به وجود آمدند تا انتخاب دروس دانشجویان هدفمند باشد و بر اساس تمرکز انتخاب شده، دانشجویان به انتخاب دروس بپردازند؛ اما بنابر دلایل مختلف این ایده با موفقیت اجرا نشد. برای اطلاعات بیشتر در مورد تمرکزها می‌توانید به صفحه تمرکز های رشته مهندسی کامپیوتر مراجعه کنید.
هرچند که تمرکزها با موفقیت پیاده‌سازی نشد، اما دانشگاه صنعتی شریف بحثی همانند تمرکزها را با عنوان خوشه های دانشی عنوان کرد که رویکردی همانند تمرکزها را دارد. به این منظور دانشجویان می‌توانند به اخذ دروس تخصصی و اختیاری به‌صورت هدفمند بپردازند؛ همچنین لازم است ذکر شود که هیچ اجباری در رعایت‌کردن خوشه‌ها و قواعد اخذ دروس وجود ندارد و تنها یک پیشنهاد است، اما پیروی از آن توصیه می‌شود.
به دانشجویان مقطع کارشناسی رشته کامپیوتر دانشگاه صنعتی شریف پیشنهاد می‌شود که بین 1 تا 3 خوشه دانشی از مجموعه خوشه‌های معرفی شده در نمودار زیر را انتخاب کرده و دروس تخصصی و اختیاری خود را بر اساس خوشه‌های منتخب اخذ کنند. در جدول زیر اسامی خوشه‌ها و دروس مربوط به هر خوشه را مشاهده می‌کنید:
| نام خوشه | دروس مربوطه | نام خوشه | دروس مربوطه |
|---|---|---|---|
| الگوریتم و محاسبات |
ساختمان‌های گسسته ساختمان داده و الگوریتم
طراحی الگوریتم‌ها یک درس از سبد الگوریتم‌ها و محاسبات+ نظریه زبان ها و ماشین ها
نظریه محاسبات |
بینایی ماشین |
جبر خطی آمار و احتمال مهندسی هوش مصنوعی
طراحی الگوریتم‌ها یادگیری ماشین مبانی بینایی سه‌بعدی کامپیوتری سیگنال‌ها و سیستم‌ها |
| بیوانفورماتیک |
آمار و احتمال مهندسی هوش مصنوعی طراحی الگوریتم‌ها زیست شناسی سلولی و مولکولی * ژنتیک و تکامل * مقدمه‌ای بر بیوانفورماتیک +الگوریتم‌های بیوانفورماتیک |
پردازش زبان‌های طبیعی |
جبر خطی آمار و احتمال مهندسی هوش مصنوعی بازیابی پیشرفته اطلاعات یادگیری ماشین +پردازش زبان‌های طبیعی |
| خودکارسازی طراحی |
طراحی سیستم‌های دیجیتال طراحی VLSI طراحی الگوریتم‌ها زبان‌های توصیف سخت‌افزار آز VLSI مدارهای منطقی پیشرفته +آزمون‌پذیری |
رایانش امن |
شبکه‌های کامپیوتری امنیت داده و شبکه یادگیری ماشین +امنیت پایگاه داده‌ها |
| رباتیک |
جبر خطی آمار و احتمال مهندسی هوش مصنوعی سیگنال‌ها و سیستم‌ها مقدمه‌ای بر رباتیک پردازش علائم دیجیتال مبانی بینایی سه‌بعدی کامپیوتری |
سیستم‌های بی‌درنگ و نهفته |
ساختار و زبان کامپیوتر سیستم عامل
سیستم‌های بی‌درنگ سیستم‌های نهفته مدارهای واسط اندازه‌گیری و کنترل کامپیوتری آز اتوماسیون صنعتی طراحی سیستم‌های نهفته+ |
| سیستم‌های نرم‌افزاری |
سیستم‌های عامل طراحی کامپایلرها طراحی زبان‌های برنامه‌سازی شبیه‌سازی کامپیوتری برنامه‌سازی وب برنامه‌سازی موبایل +یک درس از سبد سیستم‌های نرم‌افزاری |
شبکه های کامپیوتری |
شبکه‌های کامپیوتری امنیت داده و شبکه انتقال داده‌ها شبیه‌سازی کامپیوتری برنامه‌سازی وب +شبکه‌های کامپیوتری پیشرفته |
| علم داده |
آمار و احتمال مهندسی ساختمان داده‌ها و الگوریتم‌ها طراحی پایگاه‌داده طراحی الگوریتم‌ها محاسبات عددی یادگیری ماشین +اصول و تکنیک‌ها در علم داده |
علوم و مهندسی اعصاب |
جبر خطی آمار و احتمال مهندسی هوش مصنوعی سیگنال‌ها و سیستم‌ها مبانی علوم اعصاب * مبانی علوم‌شناختی * +علوم اعصاب محاسباتی |
| فناوری اطلاعات |
آداب فناوری اطلاعات مدیریت پروژه‌های فناوری اطلاعات فناوری اطلاعات مدیریت و برنامه‌ریزی راهبردی فا +معماری سازمانی فناوری اطلاعات |
معماری کامپیوتر |
ساختار و زبان کامپیوتر طراحی سیستم‌های دیجیتال معماری کامپیوتر طراحی VLSI رایانش چند‌هسته‌ای مدارهای واسط آز سخت‌افزار معماری پیشرفته کامپیوتر |
| مهندسی داده |
آمار و احتمال مهندسی ساختمان داده‌ها و الگوریتم‌ها طراحی پایگاه داده بازیابی پیشرفته اطلاعات طراحی الگوریتم‌ها +زیرساخت‌های پردازش داده |
مهندسی نرم افزار |
طراحی پایگاه داده‌ها تحلیل و طراحی سیستم‌ها مهندسی نرم‌افزار طراحی شی گرا سیستم‌ها آز مهندسی نرم‌افزار ایجاد چابک نرم‌افزار آزمون نرم‌افزار +یک درس از سبد مهندسی نرم‌افزار |
| یادگیری ماشین |
جبر خطی
آمار و احتمال مهندسی هوش مصنوعی یادگیری ماشین مبانی علم داده‌ها +بهینه‌سازی محدب |
در زیر به معرفی دروس پایه، دروس اصلی، دروس تخصصی و دروس اختیاری مهندسی کامپیوتر دانشگاه صنعتی شریف پرداخته‌ایم
دروس پایه
| ردیف | شماره درس | عنوان درس | تعداد واحد | پیش‌نیاز/هم نیاز |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 22015 | ریاضی عمومی 1 | 4 | - |
| 2 | 22016 | ریاضی عمومی 2 | 4 | ریاضی عمومی 1 |
| 3 | 22034 | معادلات دیفرانسیل | 3 | ریاضی عمومی 2 (هم نیاز) |
| 4 | 24011 | فیزیک 1 | 3 | - |
| 5 | 24012 | فیزیک 2 | 3 | فیزیک 1 |
| 6 | 24002 | آز فیزیک 2 | 1 | فیزیک 2 (هم نیاز) |
| 7 | 33018 | کارگاه عمومی | 1 | - |
| 8 | 40153 | مبانی برنامه سازی | 3 | - |
| 9 | 40181 | آمار و احتمال مهندسی | 3 | ریاضی عمومی 1 |
| واحدهای موردنیاز | 25 | |||
دروس اصلی رشته مهندسی کامپیوتر دانشگاه شریف
| ردیف | شماره درس | عنوان درس | تعداد واحد | پیش‌نیاز/ هم نیاز |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 40108 | کارگاه کامپیوتر | 1 | - |
| 2 | 40115 | ساختمان‌های گسسته | 3 | - |
| 3 | 40244 | برنامه سازی پیشرفته | 3 | مبانی برنامه‌سازی |
| 4 | 40212 | مدارهای منطقی | 3 | - |
| 5 | 40206 | آز مدارهای منطقی | 1 | مدارهای منطقی |
| 6 | 40254 | ساختمان داده ها و الگوریتم ها | 3 | ساختمان‌های گسسته، برنامه سازی پیشرفته (هم نیاز) |
| 7 | 40124 | مبانی مدارهای الکتریکی و الکترونیکی | 3 | فیزیک 2 |
| 8 | 40126 | ساختار و زبان کامپیوتر | 3 | مبانی برنامه سازی، مدارهای منطقی |
| 9 | 40211 | زبان تخصصی کامپیوتر | 2 | زبان خارجی |
| 10 | 40223 | طراحی سیستم‌های دیجیتال | 3 | ساختار و زبان کامپیوتر |
| 11 | 40203 | آز طراحی سیستم‌های دیجیتال | 1 | آز مدارهای منطقی، طراحی سیستم‌های دیجیتال (هم نیاز) |
| 12 | 40323 | معماری کامپیوتر | 3 | ساختار و زبان کامپیوتر |
| 13 | 40103 | آز معماری کامپیوتر | 1 | معماری کامپیوتر، آز مدارهای منطقی |
| 14 | 40415 | نظریه زبان ها و ماشین ها | 3 | ساختمان داده‌ها و الگوریتم |
| 15 | 40417 | هوش مصنوعی | 3 | ساختمان داده‌ها و الگوریتم‌ها، آمار و احتمال مهندسی |
| 16 | 40282 | جبر خطی | 3 | ریاضی عمومی 2 |
| 17 | 40221 | ارائه مطالب علمی و فنی | 2 | زبان تخصصی کامپیوتر |
| 18 | 40384 | طراحی پایگاه‌داده‌ها | 3 | ساختمان داده‌ها و الگوریتم‌ها |
| 19 | 40424 | سیستم‌های عامل | 3 | معماری کامپیوتر |
| 20 | 40408 | آز سیستم‌های عامل | 1 | سیستم عامل |
| 21 | 40418 | تحلیل و طراحی سیستم‌ها | 3 | ارائه مطالب علمی و فنی، طراحی پایگاه‌داده‌ها |
| 22 | 40443 | شبکه های کامپیوتری | 3 | آمار و احتمال مهندسی، سیستم‌های عامل (هم نیاز) |
| 23 | 40416 | آز شبکه‌های کامپیوتری | 1 | شبکه‌های کامپیوتری (هم نیاز) |
| 24 | 40441 | امنیت داده و شبکه | 3 | شبکه‌های کامپیوتری |
| 25 | 40450 | کارآموزی مهندسی کامپیوتر | 0 | ارائه مطالب علمی و فنی |
| 26 | 40760 | پروژه مهندسی کامپیوتر | 3 | ارائه مطالب علمی و فنی |
| واحدهای موردنیاز | 61 | |||
دروس تخصصی مهندسی کامپیوتر شریف
| ردیف | شماره درس | عنوان درس | تعداد واحد | پیش‌نیاز/ هم نیاز |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 40215 | محاسبات عددی | 3 | معادلات دیفرانسیل |
| 2 | 40242 | سیگنال و سیستم | 3 | مبانی مدارهای الکتریکی و الکترونیکی |
| 3 | 40324 | بازیابی پیشرفته اطلاعات | 3 | ساختمان داده‌ها و الگوریتم‌ها |
| 4 | 40353 | طراحی VLSI | 3 | طراحی سیستم‌های دیجیتال، مبانی مدارهای الکتریکی و الکترونیکی |
| 5 | 40354 | طراحی الگوریتم‌ها | 3 | ساختمان داده‌ها و الگوریتم‌ها |
| 6 | 40414 | طراحی کامپایلرها | 3 | ساختمان داده‌ها و الگوریتم‌ها |
| 7 | 40419 | برنامه سازی وب | 3 | برنامه سازی پیشرفته |
| 8 | 40432 | رایانش چند هسته ای | 3 | برنامه سازی پیشرفته، معماری کامپیوتر |
| 9 | 40453 | سیستم‌های بی درنگ | 3 | سیستم‌های عامل(هم نیاز) |
| 10 | 40462 | سیستم‌های نهفته | 3 | معماری کامپیوتر |
| 11 | 40474 | مهندسی نرم افزار | 3 | تحلیل و طراحی سیستم‌ها |
| 12 | 40484 | طراحی شی گرای سیستم‌ها | 3 | تحلیل و طراحی سیستم‌ها |
| 13 | 40634 | شبیه سازی کامپیوتری | 3 | آمار و احتمال مهندسی |
| 14 | 40717 | یادگیری ماشین | 3 | آمار و احتمال مهندسی، جبر خطی |
| واحد های مورد نیاز | 21 | |||
- اخذ حداقل ٧ درس از جدول دروس تخصصی الزامی است.
- درس «ایجاد چابک نرم افزار» با درس «طراحی شیء گرای سیستم‌ها» و درس «برنامه سازی موبایل» با درس «برنامه سازی وب» قابل تطبیق است.
دروس اختیاری مهندسی کامپیوتر دانشگاه شریف
| ردیف | شماره درس | عنوان درس | تعداد واحد | پیش‌نیاز/ هم نیاز |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 40342 | سیستم‌های چند رسانه ای | 3 | سیگنال‌ها و سیستم‌ها |
| 2 | 40343 | انتقال داده‌ها | 3 | سیگنال‌ها و سیستم‌ها |
| 3 | 40344 | مبانی بینایی سه بعدی کامپیوتری | 3 | جبرخطی یا ریاضی مهندسی |
| 4 | 40347 | آداب فناوری اطلاعات | 3 | - |
| 5 | 40364 | طراحی زبان های برنامه سازی | 3 | برنامه سازی پیشرفته |
| 6 | 40412 | مدار های منطقی پیشرفته | 3 | مدارهای منطقی |
| 7 | 40428 | مدیریت پروژه های فناوری اطلاعات | 3 | - |
| 8 | 40429 | برنامه سازی موبایل | 3 | برنامه سازی پیشرفته |
| 9 | 40433 | مدار های واسط | 3 | معماری کامپیوتر |
| 10 | 40438 | تجارت الکترونیکی | 3 | مهندسی کاربرد |
| 11 | 40447 | گرافیک کامپیوتری | 3 | طراحی الگوریتم‌ها(هم نیاز) |
| 12 | 40448 | مدیریت و برنامه ریزی راهبردی | 3 | مدیریت پروژه های فناوری اطلاعات |
| 13 | 40455 | نظریه محاسبات | 3 | ساختمان داده‌ها و الگوریتم‌ها |
| 14 | 40456 | نظریه بازی ها | 3 | ساختمان داده‌ها و الگوریتم‌ها، آمار و احتمال مهندسی |
| 15 | 40463 | اندازه گیری و کنترل کامپیوتری | 3 | مبانی مدارهای الکتریکی و الکترونیکی |
| 16 | 40467 | فناوری اطلاعات | 3 | - |
| 17 | 40475 | ایجاد چابک نرم افزار | 3 | تحلیل و طراحی سیستم‌ها |
| 18 | 40478 | مهندسی کاربرد | 3 | تحلیل و طراحی سیستم‌ها(هم نیاز) |
| 19 | 40483 | زبان های توصیف سخت افزار | 3 | طراحی سیستم‌های دیجیتال، معماری کامپیوتر |
| 20 | 40494 | مقدمه ای بر بیوانفورماتیک | 3 | ساختمان داده‌ها و الگوریتم‌ها، آمار احتمال مهندسی |
| 21 | 40828 | آزمون نرم افزار | 3 | تحلیل و طراحی سیستم‌ها |
| 22 | 40102 | آز سخت افزار | 1 | آز معمار کامپیوتر |
| 23 | 40401 | آز اتوماسیون صنعتی | 1 | انازه گیری و کنترل کامپیوتری |
| 24 | 40402 | آز VLSI | 1 | طراحی VLSI(هم نیاز) |
| 25 | 40404 | آز مهندسی نرم افزار | 1 | مهندسی نرم افزار(هم نیاز) |
| 26 | 40422 | مفاهیم پیشرفته کامپیوتر | 3 | - |
| 27 | 40327 | مفاهیم پیشرفته کامپیوتر 2 | 3 | - |
| 28 | - | یک درس از دانشکده های دیگر | 3 | - |
| 29 | - | یک درس کارشناسی ارشد دانشکده | 3 | با موافقت مدرس |
| 30 | - | هر یک از دروس جدول تخصصی | 3 | - |
| واحد های مورد نیاز | 13 | |||
- اخذ حداقل ١٣ واحد شامل ۴ درس سه واحدی و ١ آزمایشگاه از جدول فوق الزامی است.
جمع‌بندی
ازآنجاکه کامپیوتر و تکنولوژی به‌سرعت در حال پیشرفت است، پس دروس رشته کامپیوتر نیز از این قاعده مستثنی نیستند و ما در این مقاله به بررسی جدیدترین چارت های رشته مهندسی کامپیوتر در دانشگاه صنعتی شریف پرداختیم؛ به‌طورکلی در این مقاله چارت های مهندسی کامپیوتر را با جزئیات کامل آوردیم و امیدواریم که این مطالب برای شما مفید باشد.
گرایش‌های مهندسی کامپیوتر در مقطع کارشناسی چیست؟
گرایش مهندسی کامپیوتر شامل نرم‌افزار، سخت‌افزار، فناوری اطلاعات است؛ البته در برخی دانشگاه‌ها در مقطع کارشناسی، گرایشی وجود ندارد و چارت درسی آنها ترکیبی از دروس تمامی گرایش‌ها است.
گرایش‌های مهندسی کامپیوتر در مقطع ارشد چیست؟
گرایش‌های مهندسی کامپیوتر در مقطع ارشد شامل: 1.هوش مصنوعی 2.نرم‌افزار 3.شبکه‌های کامپیوتری 4.رایانش امن 5.معماری سیستم‌های کامپیوتری 6.الگوریتم و محاسبات 7.بیوانفورماتیک 8.علوم داده 9.قرآن کاوی رایانشی 10. علوم و فناوری شبکه است.
